په داسې حال کې، چې افغان چارواکي وایي، کابل د پاکستان له امنیتي اندېښنو سره د مقابلې لپاره لیکلي تضمینونه، ګډ میکانیزمونه او د درېیم لوري د ارزونې اصل منلی؛ خو اسلام‌آباد ټینګار کوي، چې له افغانستان سره ډیپلوماسي بریالۍ نه‌ده شوې.

د افغانستان د سولې لپاره د امریکا پخواني ځانګړي استازي په ایکس‌پاڼه کې لیکلي؛ تېره اوونۍ د پاکستان د پارلمان په غونډه کې یو شمېر غړو د هغو لګښتونو او خطرونو په اړه خبرې وکړې، چې له افغانستان سره د اختلافاتو د هواري لپاره د ډیپلوماسۍ پر ځای د زور له کارولو پاکستان ته اوښتي دي. دغو غړو د خبرو پر مهال د ډیپلوماسۍ پر پیاوړتیا ټینګار کړی دی.

زلمی خلیلزاد لیکلي، د پاکستان دفاع وزیر خواجه محمد آصف د دغو نیوکو په ځواب کې ویلي: د طالبانو له حکومت( اسلامي امارت) سره ډیپلوماسۍ، ځکه پایله نه‌‌ده ورکړې، چې کابل لازم تضمینونه او ژمنې نه‌دي ورکړي؛ خو هغه په‌دې اړه نور جزئیات نه‌دي وړاندې کړي.

د دې تاوتریخوالي په اړه پاکستان دا ادعا هم کوي: د تحریک طالبان پاکستان (TTP) په څېر ډلې، چې په هغه هېواد کې د ناامنۍ او بریدونو مسوولې بلل کېږي؛ په افغانستان کې پناهځایونه او ملاتړ لري. افغانستان هم ادعا کوي، چې پاکستان داعش خراسان څانګې او نورو هغو ډلو ته ملاتړ او پناه برابروي، چې د افغانستان پر ضد فعالیت کوي.

د نوموړي د افغان چارواکو د څرګندونو له مخې لیکلي، افغانستان په دې برخه کې څو مهم ګامونه پورته کړي دي؛ کابل چمتووالی ښودلی، چې امنیتي تضمینونه پر لیکلي بڼه ورکړي او له پاکستان څخه هم ورته تضمینونه وغواړي. همداراز افغانستان د امنیتي ستونزو د هواري لپاره پر دوه‌اړخیزو میکانیزمونو، په ځانګړي ډول د ګډې همغږۍ کمیټې له لارې همکاري کړې ده.

خلیلزاد زیاته کړې؛ کابل د تائید او ارزونې په میکانیزمونو کې د درېیم لوري د ګډون اصل هم منلی دی. یوه فتوا یې صادره کړې هم ده، چې له مخې یې افغانان په پاکستان کې له بریدونو او وسله‌والو فعالیتونو منع شوي او د پاکستان په غوښتنه یې هغه پاکستاني کډوال هم له سرحدي سیمو او د ډیورنډ کرښې له نږدې سیمو لرې کړي، چې د پخواني افغان حکومت پر مهال هلته میشت شوي وه.

هغه ټینګار کړی، چې د بېلابېلو هېوادونو پر منځګړیتوب افغان لوري په رسمي او نیمه رسمي خبرو اترو کې ګډون کړی او د هغو عناصرو پر ضد یې هم د تائید وړ اقدامات کړي، چې د افغانستان له خاورې څخه یې د نورو هېوادونو پر ضد د استفادې د مخنیوي له تګلارې سرغړونه کړې وه.

سره له دې اوس هم دا پوښتنه پر ځای ده، چې که افغانستان دا ټول وړاندیزونه او اقدامات کړي وي، نو پاکستان ولې ډیپلوماسي ناکامه بولي او د کابل د وړاندیزونو په اړه یې مشخصې اندېښنې څه دي؟

د پاکستان د پارلمان هغه غړي، چې د ډیپلوماسۍ ملاتړ کوي؛ له افغانستان سره د ستونزو د هواري لپاره داسې یوه هوکړه غواړي، چې له مخې یې د افغانستان او پاکستان امنیت ونه‌ګواښل شي.

په غزه تړانګه کې روغتیايي چارواکو ویلي، چې د شنبې پر ورځ د اسرائیلو د هوايي بریدونو او ډزو له کبله د یو ماشوم او د الجزیرې خبري څانګې د یوه خبریال پر ګډون لږ تر لږه ۹ کسان وژل شوي دي.

د روغتیايي سرچینو د څرګندونو له مخې؛ د غزې ښار په صبره سیمه کې د استوګنې پر ودانۍ د اسرائیلو د هوايي برید له کبله د دوه ښځو او یوه ماشوم په ګډون څلور فلسطینیان وژل شوي دي. په دې برید کې یو اپارتمان ویجاړ شوی او څو نور کسان هم ټپیان دي.

د اسرائیلو پوځ ویلي، چې په دې برید کې یې یو وسله‌وال کس پر نښه کړی؛ خو نور جزئیات یې نه‌دي ورکړي.

په یوه بله پېښه کې د اسرائیلي ځواکونو د غزې په شمال کې د بیت‌لاهیا پر ښار د ډزو له کبله یوه ښځه وژلې ده. همداراز د غزې د جنوب په خان‌یونس ښار کې د یوه بل هوايي برید له کبله لږ تر لږه یو کس وژل شوی او اته نور ټپیان دي.

څو ساعته وروسته د غزې په منځنۍ برخه کې د البریج کډوالو پر کمپ د یوه بل هوايي برید له کبله یې د الجزیرې شبکې د انځوراخیستونکی احمد وشاح پر ګډون درې کسان وژل شوي دي.

الجزیرې شبکې د احمد وشاح وژل کېدا «یو وحشتناک جنایت» بللي او څرګندوي: هغه نږدې دوه میاشتې وروسته له خپل ورور محمد وشاح، چې د الجزیرې خبریال و؛ ژوند له لاسه ورکړ.

د راپورونو له مخې، د ۲۰۲۳ز.کال د اکټوبر له پیله تر اوسه نږدې ۳۰۰ فلسطیني خبریالان وژل شوي دي.

د اسرائیلو پوځ په یوه خبرپاڼه کې ادعا کړې، چې احمد وشاح د حماس غړی و او د نښه‌ویشتنې هڅې یې کولې؛ خو د دې ادعا لپاره یې کوم سند نه‌دی وړاندې کړی. حماس او الجزیرې دغه ادعا رد کړې ده.

د الجزیرې د څرګندونو له مخې، د احمد وشاح له وژل کېدا سره د هغو خبریالانو شمېر ۱۲ ته ورسېد، چې د ۲۰۲۳ز.کال له اکټوبر راپدېخوا په غزه کې د دې شبکې له لیکو وژل شوي دي.

سره له دې، چې د تېر کال په اکټوبر کې اوربند ټینګ شوی و؛ د اسرائیلو بریدونه پر غزې اوس هم روان دي.

د غزې روغتیا وزارت ویلي، چې د اوربند له نافذېدا راراپدېخوا  د اسرائیلو د بریدونو له کبله څه نا څه ۱۱۰۰ فلسطینیان او فلسطیني وسله‌والو هم په غزه کې څلور اسرائیلي سرتېري وژلي دي.

اسرائیل وايي، له دې بریدونو موخه د حماس او نورو وسله‌والو ډلو د بریدونو مخنیوی دی.

دغه راز اسرائیل او حماس اوس هم د غزې لپاره د ډونالډ ټرمپ د وړاندیز شوي پلان د بل پړاو پر سر اختلاف لري. اسرائیل غواړي حماس بې‌وسلې شي او د غزې واک پرېږدي؛ خو حماس د بشپړې بې‌وسلې کېدا شرط د فلسطین د خپلواک دولت د جوړېدا لپاره د سیاسي بهیر له پیل سره تړلی بولي.

د اسرائیلو د څرګندونو له مخې، د ۲۰۲۳ز. کال د اکټوبر پر اوومه د حماس په برید کې شاوخوا ۱۲۰۰ کسان وژل شوي وه.

د غزې روغتیا وزارت بیا ویلي، چې له هغه وخت راپدېخوا په دې سیمه کې له ۷۳ زره ډېر فلسطینیان وژل شوي دي.