سوداگري
د افغانیو ارزښت د ډالر پر وړاندې ډېر راټیټ شوی
په کابل کې د سې شنبې پر ورځ د اسعارو د تبادلې تر ټولو لوی بازار (سرای شهزاده) څرګنده کړې، چې د افغانیو پر وړاندې د ډالر ارزښت په بې ساري توګه لوړ شوی دی.
دا د دوشنبې پر ورځ یو ډالر له ۹۶.۹ افغانیو سره تبادله کېده او نن ۱۰۰ افغانیو ته لوړ شو.
د افغانستان بانک، په یوه خبرپاڼه کې راغلي، چې په افغانستان کې د ډالرو د تقاضا لوړېدل د افغانۍ ارزښت راټیټ کړی او له خلکو یې وغوښتل، چې په ورځنيو سوداګریزو راکړو ورکړو کې یوازې افغانۍ وکاروي، چې د ملي اسعارو ثبات رامنځته کړي.
اقتصاد پوهانو ويلي: د افغانۍ د ارزښت کمېدل به افغانان زیانمن کړي؛ ځکه، چې له تېرو څو کلونو یې ارزښت مخ پر راټیټېدو دی.
دوی وايي، د افغانیو راټیټېدل به د لومړنیو خوراکي توکو د بیو د لوړېدو لامل شي؛ ځکه، چې د دغو محصولاتو ډېره برخه په امریکايي ډالرو واردېږي.
په هېواد کې د بانکي خدمتونو په اړه اندېښنې، چې د تېر حکومت پر مهال او له سقوط وروسته یې رامنځته شوي اوس هم عادي حالت ته راګرزېدلي ندي.
تېره میاشت مرکزي بانک د پیسو پر ایستلو محدودیتونه نرم کړل او خلکو ته یې اجازه ورکړه، چې په اوونۍ کې تر ۴۰۰ یا ۳۰ زره افغانیو او په میاشت کې تر ۱۲۰۰ ډالرو یا سل زره افغانیو پورې وباسي.
د درې میاشتو له تېرېدو وروسته بیا هم په هېواد کې د بانکي بندیزونو ستونزه پر ځای پاتې ده او هېوادوال نشي کولی خپلې شتمنۍ د عادي پروسې له لارې له بانکونو راوباسي.
کابل ښاریانو ويلي؛ د بانک لخوا د بانکي خدمتونو وړاندې کول محدود دي او د پیسو د ترلاسه کولو په برخه کې د خلکو ستونزې د هرې ورځې له تېریدو سره ډېریږي.
د بېوزلۍ او لوړې بیکارۍ له خپریدو سره ښاریان غواړي خپلې شتمنۍ له بانکونو څخه راوباسي.
له بانکه د پیسو غوښتونکی ظریف الله نومی وایي: هره ورځ مونږ ته ویل کیږي، چې سهار ته وختي راشئ. ډېري خلک ستونزې لري؛ راتلی نشي له یوه بانکه بل بانک ته ځو د ګڼه ګوڼې له کبله ان اعلان شوې ۳۰ زره افغانۍ هم راایستلی نشو.
د بانک یو بل ګډونوال مولانا وایي: “د ګڼه ګوڼې له کبله مونږ د شپې درې بجې راځو؛ مونږ نه بریالي کیږو، چې خپلې د اړتیا وړ پیسې راوباسو. له دوه درې ورځو وروسته د دوه سوه کسانو نومونه اخیستل کیږی.
د افغانستان په سلګونه هېوادوال، چې پیسې یې په خصوصي بانکونو کې کنګل شوي دي؛ له اسلامي امارت څخه غوښتنه کوي، چې د دوی ستونزو ته یې پام راواړوي.
مروه نومې وایي: هو! مونږ هره ورځ بانکونو ته ځو؛ خو خپلې پیسې تر لاسه کولی نشو.باید دا ستونزې حل شي، چې خلک خپلې پیسې تر لاسه کړي.
د افغانستان بانک د اړیکو مسوول حسیب الله نوري وایي: په اوسني وضعیت کې د خلکو اندېښنې د درک وړ دي او له همدې کبله چارواکي په بانکونو کې د خلکو د ستونزو د حل لپاره پر یوه پلان کار کوي.
د بانکي ستونزو په اړه اندېښنې په داسې حال کې زیاتې شوې، چې د بهرنیو اسعارو په ځانګړې توګه د ډالر پر وړاندې د افغانیو بیه بېسارې راټیټه شوې ده. د سې شنبې پر ورځ د کابل په بازارونو کې یو امریکایي ډالر پر ۱۰۰ افغانیو بدلیده.
سوداگري
آریانا افغان هوایي شرکت له صادراتو څخه د ملاتړ لپاره د کابل- ډیلي د کارګو بیې راټیټې کړې
د یاد شرکت د څرګندونو له مخې؛ د کابل ـ ډیلي د کارګو نوی نرخ د هر کیلوګرام لپاره ۱.۲۰ امریکایي ډالر ټاکل شوی، چې افغان سوداګرو او صادروونکو ته به ډېره آسانتیا برابره کړي.
سوداگري
افغان – ازبک سوداګرو ۱۳ سوداګریزهوکړه لیکونه لاسلیک کړل
په دې غونډه کې د هېواد د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزی د افغانستان او ازبکستان ترمنځ د اقتصادي اړیکو پر پراختیا ټینګار وکړ او څرګندوي، چې په وروستیو میاشتو کې د دواړو هېوادونو په اقتصادي همکاریو کې د پام وړ خوځښتونه رامنځته شوي دي.
په کابل کې د افغانستان د خصوصي سکټور او د ازبکستان د قرهقالپاقستان جمهوریت ترمنځ د سوداګریزې اړیکې د کنفرانس پر مهال د دواړو لورو ترمنځ د څه باندې ۱۰۰ میلیون ډالرو پر ارزښت ۱۳ سوداګریز هوکړهلیکونه لاسلیک شول.
په دې غونډه کې د هېواد د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزی د افغانستان او ازبکستان ترمنځ د اقتصادي اړیکو پر پراختیا ټینګار وکړ او څرګندوي، چې په وروستیو میاشتو کې د دواړو هېوادونو په اقتصادي همکاریو کې د پام وړ خوځښتونه رامنځته شوي دي.
هغه ټینګار کړی، چې افغانستان د پانګونې او کاري ځواک په برخه کې د پراخو وړتیاوو لرونکی هېواد دی او له بهرنیو پانګهوالو سره ګډو همکاریو ته چمتو دی.
د صنعت او سوداګرۍ وزارت د مسوولانو د څرګندونو له مخې؛ حکومت په تېر یوه کال کې د بېلابېلو برخو لپاره د شاوخوا ۲ میلیارډ ډالرو پانګونې د جذب زمینه برابره کړې ده.
په دې غونډه کې ازبک پلاوي هم له افغانستان سره د سوداګریزو او اقتصادي اړیکو پر پراختیا ټینګار وکړ او وایي، چې دوی په بېلابېلو اقتصادي برخو کې هر اړخیزو همکاریو ته چمتو دي.
د قرهقالپاقستان د پلاوي مشر امانبای اورینبایوف ویلي: « مونږ له افغانستان سره د سوداګریزو او اقتصادي همکاریو پراختیا ته ځانګړی ارزښت ورکوو. مونږ رڼو، باوري او اوږدمهالو همکاریو ته اهمیت ورکوو او وړاندیز کوو، چې افغان سوداګر د ګډو همکاریو له لارې د پانګونې او سوداګرۍ په برخو کې نویو بازارونو ته لاسرسی ومومي.»
د افغانستان خصوصي سکټور هم له دې بهیر هرکلی وکړ او هیله څرګندوي، چې د تګ ـ راتګ زیاتوالی او سوداګریزې هوکړې به د دواړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي همکاریو د پراختیا لامل شي.
د وړاندې شویو څرګندونو له مخې؛ تر اوسه د افغانستان او ازبکستان ترمنځ د همکاریو د هوکړهلیکونو ټولیز ارزښت له ۱.۵ میلیارډ ډالرو اوښتی او که دغه هوکړې عملي شي، نو په افغانستان کې به د سوداګرۍ او پانګونې پر ودې د پام وړ اغېز ولري.
سوداگري
د منځنۍ آسیا له لارې د چین– افغانستان نوې ټرانزیټي لاره پرانیستل شوه
د راپورونو له مخې، په دې لاره کې له چین څخه د اوسپنېپټلۍ له لارې کانټینرونه د قزاقستان آلتینکول تمځای او بیا ازبکستان ته لېږدول کیږي. له هغې وروسته اړوند توکي د بخارا لوژستیک مرکز ته او له هغه ځایه د ترکمنستان له لارې د افغانستان هرات ښار ته لېږدول کیږي.
ازبکستان اعلان کړی، چې د منځنۍ آسیا له لارې یې د چین او افغانستان ترمنځ د توکو د لېږد یوه نوې څو اړخیزه لاره پرانیستې ده.
د راپورونو له مخې، په دې لاره کې له چین څخه د اوسپنېپټلۍ له لارې کانټینرونه د قزاقستان آلتینکول تمځای او بیا ازبکستان ته لېږدول کیږي. له هغې وروسته اړوند توکي د بخارا لوژستیک مرکز ته او له هغه ځایه د ترکمنستان له لارې د افغانستان هرات ښار ته لېږدول کیږي.
له دې مخې د توکو لېږد په دې مسیر کې زیاتره د سمندر له لارې د ایران بندرعباس ته انتقالېدل او بیا له هغه ځایه د ځمکنۍ له لارې افغانستان ته لېږدول کېدل.
چارواکي وايي، دا نوې لاره، چې شاوخوا ۷۴۰۰ کیلومټره اوږدوالی لري د لېږد وخت تر نږدې ۳۰ ورځو راکموي او د ټرانزیټ بهیر اغېزمنتیا هم لوړوي.
دا ګام په داسې حال کې اخیستل کېږي، چې د سوداګریزو لارو او دهلېزونو د پراختیا او د سیمې ترمنځ د نښلونې د پیاوړتیا هڅې مخ پر زیاتېدا دي.
-
تازه خبرونه1 day agoجاپان افغانانو ته د زدهکړې نوي بورسونه اعلان کړل
-
نړۍ2 days agoاسرائیلو د ایران پر وړاندې د عراق له یوې پټې اډې عملیات کړي
-
تازه خبرونه2 days agoد اطلاعاتو او فرهنګ وزارت چارواکو د اسلامي خطي نسخو په اړه د آیسسکو په علمي غونډه کې ګډون وکړ
-
تازه خبرونه5 days agoپه قطر کې د ګامبیا د سفیر او سهیل شاهین لیدنه؛ د دوه اړخیزو اړیکو ارزونه او د پانګهونې فرصتونه
-
تازه خبرونه2 days agoپه انګلستان کې یو افغان له ماشومې سره د جنسي تېري پر جرم اعتراف وکړ
-
تازه خبرونه5 days agoکه په واک کې ښه چارواکي وای، د ډیورنډ کرښې دواړو غاړو ته به خلکو آزاد تګ راتګ کاوه – اڅکزی
-
څار2 days agoڅار: له نړۍ سره د افغانستان اړیکې
-
سیمه ییز خبرونه2 days agoپه خیبر پښتونخوا کې د موټربم چاودنې له کبله څلور پاکستاني پولیس افسران ووژل شول
