نړۍ
د سوریې او ترکیې د زلزلې د مړو شمېر له ۱۰۰۰۰ واوښت
د ترکیې او سوریې زلزله ځپلیو کورنیو د چارشنبې دوهیمه شپه هم سړه تیره کړه؛ ژغورونکيو د یوې سختې زلزلې له دوه ورځو وروسته، چې په کې له ۹۶۰۰ څخه ډېر کسان مړه شوي له ویجاړو ودانیو څخه د خلکو د راایستلو هڅې روانې ساتلي.
په ترکیه کې لسګونه مړي، چې ځینې یې په کمبلو او څادرونو او کڅوړو کې پټ شوي؛ د هاتای ولایت د یوه روغتون مخې ته پر ځمکه پراته دي.
د ناورین په سیمه کې خلک له ۷.۸ درجې زلزلې وېرېدلي او ویجاړو شويو ودانیو ته بېرته ستنېدل نه غواړي. د ترکیې دا زلزله له ۱۹۹۹ ز. کال راپدیخوا له ټولو وژونکې زلزله ده، چې د دوشنبې پر سهار وختي رامنځته شوې ده.
د ترکیې په ګاونډ سوریه هېواد کې ژغورونکیو خبرداری ورکړی، چې د مړو شمېر به مخ پر ډېرېدو وي؛ ځکه ځینې ژوندي پاتې شويو کسانو ویلي، چې مرستې اوس هم وررسیدلي ندي.
د ترکیې په جنوبي ښار انتاکیا کې ۶۴ کلنې ملک ویلي، د ژغورنې ډلې مو ندي لیدلي؛ خیمې چېرته دي، د خواړو لارۍ چېرته دي؟ موږ دلته زموږ په هیواد کې د تېرو ناورینونو پر پرتله د خواړو وېش ندی لیدلی. موږ له زلزلې ژوندي پاتې شو؛ خو دلته به له لوږې او یخنۍ مړه شو.
په ترکیه کې د ناورین د کچې له ډېریدو سره، د مړو شمېر له ۷۱۰۰ څخه پورته شو. په سوریه کې، چې لا دمخه د ۱۱ کلنې جګړې له کبله ویجاړ شوی؛ د سوریې د حکومت او په شمال لویدیځ کې د یاغیانو تر څارنې لاندې ژغورونکیو تائید کړې، چې د مړو شمېره له ۲۵۰۰ اوښتی دی.
د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان په ۱۰ ولایتونو کې بېړنی حالت اعلان کړی؛ خو د ترکیې په څو ویجاړو شویو ښارونو کې اوسیدونکیو د هغه څه په اړه غصه او ناهیلي څرګنده کړې، چې د دوی پر وینا د چارواکو لخوا د ورو او نیمګړي غبرګون سره مخ دي.
اردوغان، چې د مې په میاشت کې له ټاکنو سره مخ دی؛ تمه ده، چې د چارشنبې پر ورځ به ځینو ځپل شویو سیمو ته سفر وکړي.
لومړنۍ زلزله دوهیمې ته ورته ځواکمنه وه؛ د دوشنبې پر ورځ د سهار له ۴ بجو وروسته رامنځته شوه، چې پر خوب ویده خلکو ته یې د غبرګون لږ فرصت ورکړ.
دې زلزلې د روغتونونو، ښوونځیو او اپارتمانونو په ګډون په زرګونه ودانۍ ونړولې؛ په لسګونه زره یې ټپیان کړل او په ترکیه او شمالي سوریه کې یې بې شمېره خلک بې کوره کړل.
د ترکيې چارواکي وايي، په لویديځ کې له ادانا څخه په ختيځ کې د ديارباکر تر شاوخوا ۴۵۰ کيلومترو پورې سيمه شاوخوا ۱۳،۵ ميليون خلک اغېزمن شوي، چې د بوستون او فلادلفيا او امستردام او پاريس تر منځ د واټن په پرتله پراخه دي.
د سوریې زلزلې له مرکز څخه شاوخوا ۱۰۰ کیلومتره لرې په حما کې خلک مړه کړل.
د ترکیې له طبیعي پېښو سره د مبارزې ادارې ویلي، چې د ټپیانو شمېر له ۳۸ زرو ډېر دی.
د سوریې په شمال کې د جندریس په ښارګوټي کې د ژغورنې کارکوونکیو او اوسیدونکیو ویلي، چې لسګونه ودانۍ نړېدلې دي.
په دواړو هېوادونو کې د لویو کانکریتي رینګونو او سلبونو د لرې کولو لپاره د درندو تجهیزاتو نشتوالي د ژغورنې هڅې له خنډ سره مخ کړې دي.
د ژغورنې کارکوونکي د ویجاړو سړکونو، خرابې هوا او د سرچینو او درندو وسایلو د نشتوالي له کبله سختو ځپل شویو سیمو ته د رسیدو لپاره مبارزه کوي، چې ځینې سیمې له رڼا او بریښنا بې برخې هم دي.
د مرستې چارواکو په سوریه کې د وضعیت په اړه ځانګړې اندېښنه څرګنده کړې، چې بشري اړتیاوې په کې د جګړې له پیل راپدیخوا تر بل هر وخت ډېرې وې؛ ځکه، چې جګړې ملت وېشلی او د مرستې هڅې یې پېچلې کړې دي.
د روغتیا نړیوالې ټولنې مشر ویلي، چې د ژغورنې هڅې د وخت په مقابل کې له یوې سیالۍ سره مخ دي او د ژوندي پاتې کسانو د موندلو چانس په هره دقیقه او ساعت کې له منځه ځي.
په سوريه کې د اورپکو تر ولکې لاندې په شمال لویديځ کې د ژغورنې يوه اداره وايي، د وژل شويو شمېر له ١٢٨٠ څخه زيات او له ٢٦٠٠ ډېر ټپيان شوي دي.
د ژغورنې ادارې ویلي: له زلزلې څخه ۵۰ ساعته وروسته تر خاورو لاندې د سلګونه کورنیو د شتون له کبله به زیانونه ډېر شي.
د سوریې د روغتیا وزیر ویلي، چې د حکومت تر واک لاندې سیمو کې د مړو شمېر۱۲۵۰ ته لوړه شوی. د الاخباریه دولتي خبري رسنۍ په خپل تیلیګرام فید کې راپور ورکړی، چې د ټپیانو شمېر ۲۰۵۴ دی.
په ترکیه کې په یوه نسل کې تر ټولو خونړۍ زلزلې اردوغان ته د ژغورنې او بیارغونې یوه لویه ننګونه سپارلې ده، چې دا به د می میاشتې د ټاکنو لپاره د هغه د دوه لسیزو په واک کې تر ټولو سخت وخت وې.
اوس وګورو، چې د ترکیې اقتصاد څنګه اداره کیږي او ناتو غړي د اوکراین او منځني ختیځ د شخړې د کمولو لپاره څه رول لوبولی شي.
نړۍ
د امریکا د ټاکنو پایلې؛ یو شمېر جمهوريغوښتونکو د ټرمپ په سیاستونو کې د بدلون غوښتنه وکړه
د سپینې ماڼۍ یوه لوړپوړي چارواکي، چې نهغواړي نوم یې خپور شي؛ پرون( چارشنبه د نومبر څلورمه) رویټرز ته ویلي: کورنیو نظرپوښتنو له ټاکنو شپږ اوونۍ مخکې وښودله، چې جمهوريغوښتونکي په دواړو جرګو کې د ماتې له ګواښ سره مخ دي؛ خو ټرمپ د ایران جګړې د سیاسي پایلو په اړه له خبرداریو سره – سره د خپل دریځ له بدلولو ډډه وکړه.
په امریکا کې د سنا او استازو جرګې د ټاکنو له پایلو وروسته، چې« سیاسي زلزله» بلل شوې؛ د ډونالډ ټرمپ یو شمېر جمهوريغوښتونکو متحدانو او سلاکارانو له هغه غوښتي، چې د سپینې ماڼۍ په پلویانو کې بدلون راولي او د ایران پر جګړه او تعرفو بیاکتنه وکړي.
د سپینې ماڼۍ یوه لوړپوړي چارواکي، چې نهغواړي نوم یې خپور شي؛ پرون( چارشنبه د نومبر څلورمه) رویټرز ته ویلي: کورنیو نظرپوښتنو له ټاکنو شپږ اوونۍ مخکې وښودله، چې جمهوريغوښتونکي په دواړو جرګو کې د ماتې له ګواښ سره مخ دي؛ خو ټرمپ د ایران جګړې د سیاسي پایلو په اړه له خبرداریو سره – سره د خپل دریځ له بدلولو ډډه وکړه.
د ټرمپ دې چارواکي ویلي:« په پای کې ورته دا مهمه نهوه او نهیې غوښتل، چې د چا خبره واوري.»
ټرمپ د سېشنبې پر شپه ومنله، چې د ایران اتهمیاشتنۍ جګړې جمهوريغوښتونکو نوماندانو ته زیان رسولی؛ خو د جګړې د پیلولو له خپلې پرېکړې یې دفاع وکړه.
هغه فاکسنیوز ته ویلي:« زه دا پایله پر ځان ګوزار نهګڼم.»
د جمهوريپالو تجربهکار سټراټیژیست جان فیهري د ټاکنو پایله د ټرمپ لپاره« ستر باورین» وګاڼه او څرګندوي:« هغه باید په کاري ډله کې بدلون راولي؛ له دې وروسته به یې هره ورځ ځواک نور هم کمیږي.»
د امریکا مرستیال ولسمشر جېډي ونس، چې د ټرمپ احتمالي سیاسي ځایناستی بلل کېږي؛ چارشنبه د جمهوريغوښتونکو د ماتې لامل د ایران جګړه وبلله.
د سپینې ماڼۍ د لوړپوړي چارواکي د څرګندونو له مخې؛ د ټرمپ لوړپوړي مرستیالان د یو شمېر کارکوونکو د وتلو، په کابینه کې د احتمالي بدلونونو او د ډیموکراټانو لهخوا د څېړنو لپاره چمتووالی نیسي.
هغه وایي:« په دې ورځو کې دلته پاتې کېدل رښتیا هم ډېر بد دي او له دې څخه د رواني حالت نور هم خرابېدای نهشي.»
یو جمهوريغوښتونکي سیاسي سلاکار رویټرز ته ویلي:« که ټرمپ راتلونکي دوه کاله هم پر نااړینو موضوعاتو ټینګار روان وساتي؛ په راتلونکو ټاکنو کې به بیا هم درنده ماتې وخورو.»
ډیموکراټان به د راتلونکي کال له پیل سره د دواړو جرګو د اکثریت پر ترلاسه کولو وکولی شي د ټرمپ د ملاتړ وړ لایحو د تصویب مخه ونیسي، د حکومتي دندو لپاره د هغه د وړاندیز شویو کسانو له تائید څخه ډډه وکړي او د هغه د حکومت پر کړنو څېړنې وکړي.
نړۍ
په فلوریډا کې وسلهوال برید؛ یوه ښځه وژل شوې او څلور کسان ټپیان دي
د فاکس نیوز د راپور له مخې؛ بریدګر په موټر کې د بانک انګړ ته ننوتی او لومړی یې یوه ښځه وژلې او بیا د بانک خوړو خونې ته ننوتی او هلته یې له یوه امنیتي ساتونکي سره ډزې تبادله کړې دي.
د امریکا د فلوریډا ایالت په ټمپا ښار کې د یوه بانک په انګړ کې د یوه وسلهوال کس د ډزو له کبله یوه ښځه وژل شوې او څلور نور کسان ټپیان شوي دي.
د فاکس نیوز د راپور له مخې؛ بریدګر په موټر کې د بانک انګړ ته ننوتی او لومړی یې یوه ښځه وژلې او بیا د بانک خوړو خونې ته ننوتی او هلته یې له یوه امنیتي ساتونکي سره ډزې تبادله کړې دي.
د راپور له مخې، د پېښې پر مهال د بانک په انګړ کې شاوخوا درې زره او ۲۰۰ کارکوونکي موجود ول.
تر اوسه د بریدګر د هویت او د ټپیانو د روغتیايي وضعیت په اړه نور جزئیات خپاره شوي نهدي او د پېښې پر انګېزه هم څېړنې روانې دي.
ویل کیږي، چې په امریکا کې دا ډول پېښې تر ډېره په ښوونځيو، بازارونو، مذهبي ځایونو او له خلکو څخه په ډکو سیمو کې کیږي.
نړۍ
ډیموکرات عبدال السید د امریکا د مشرانو جرګې لومړنی مسلمان غړی شو
عبدال السید د ډیټرایټ ښار په یوه غونډه کې، چې سلګونه پلویان یې د بریا نمانځلو لپاره ورغونډ شوي وه؛ وویل: «میشیګان، بریالي شو!»
د امریکا ټلوېزیوني شبکو د راپورونو له مخې، د ډیموکرات ګوند نوماند عبدال السید د میشیګان ایالت د سنا څوکۍ وګټله او خپل جمهوريغوښتونکی سیال او پخواني قانونجوړوونکي مایک راجرز ته یې ماتې ورکړه. له دې بریا سره نوموړی د امریکا په تاریخ کې د مشرانو جرګې لومړنی مسلمان غړی شو.
عبدال السید د ډیټرایټ ښار په یوه غونډه کې، چې سلګونه پلویان یې د بریا نمانځلو لپاره ورغونډ شوي وه؛ وویل: «میشیګان، بریالي شو!»
نوموړی، چې ۴۲ کلن دی؛ زیاته کړې:« ویاړم او د خوښۍ احساس کوم، چې د میشیګان ایالت د خلکو استازیتوب کوم.»
هغه د ټاکنیز کمپاین په وروستیو کې له یوې ستونزې سره هم مخ شو؛ د ډیموکراټ ګوند د کانګرس غړې هیلي سټیونز په ګوندي ټاکنو کې له عبدال السید څخه ماتې خوړلې وه، د ټاکنو له ورځې لږ مخکې د هغه د سیال مایک راجرز ملاتړ اعلان کړ.
عبدال السید، چې پخوا د یوې روغتیايي ادارې چارواکي و؛ په خپل کمپاین کې د ټولو لپاره د روغتیايي چوپړتیاوو، په سیاست کې د پیسو د نفوذ کمولو او د ژوند د مخ پر لوړېدونکو لګښتونو د راټیټولو ژمنې کړې وې.
نوموړی د ډیموکراټ سناټور ګیري پیټرز ځای ناستی کېږي، چې له خپلې دندې تقاعد کوي. د امریکا ټلویزیونونو د ټاکنو د پایلو د اعلان پر مهال څرګنده کړه: هغه د راجرز پر پرتله نږدې شپږ سلنه ډېرې رایې ګټلې وې.
د هغه ټاکنیز کمپاین د میشیګان ایالت په بېلابېلو سیمو کې د خلکو پراخ ملاتړ ترلاسه کړ. ان په هغو سیمو کې، چې په دودیز ډول د جمهوريپالو پلویان په کې ډېر دي. د کارګرانو اتحادیو، فعالانو او ځوانو رایورکوونکو هم د نوموړي ملاتړ کړی و.
جمهوريغوښتونکو د عبدال السید پر وړاندې سخت ټاکنیز کمپاین پیل کړی و او هغه یې توندلاری بللی و او پر هېوادپالنې یې شکونه راپورته کړي وه. نوموړی د ولسمشر ډونالډ ټرمپ او مرستیال ولسمشر جيډي ونس لهخوا د اسلامضد بریدونو او د عربي نوم د ملنډو له کبله هم له نیوکو سره مخ شوی و.
عبدال السید د بریا په غونډه کې د امریکا مرستیال ولسمشر جيډي ونس ته په خطاب کې وویل، چې د اساسي قانون له مخې هغه مکلف دی، چې په راتلونکي جنورۍ کې د ده د لوړې مراسم ترسره کړي.
د عبدال السید بریا په داسې مهال ده، چې ډیموکرات ګوند په څو نورو ټاکنیزو سیالیو کې هم ښه پایلې ترلاسه کړې دي. د نوموړي په ټاکنیز مرکز کې راټولو شویو پلویانو د خوښۍ پر څرګندولو نارې وهلې: «سونامي! سونامي!»
-
نړۍ4 days agoټرمپ له کانګرس پرته د حکومتولۍ پر پلان کار کوي- رویټرز
-
تازه خبرونه3 days agoایران د افغانستان په اړه د څلور اړخیزې غونډې له جوړولو خبر ورکړ
-
تازه خبرونه5 days agoامریکا غواړي یو شمېر افغان کډوال د پاکستان له لارې افغانستان ته ولېږدوي- اسوشیټډ پرس
-
نړۍ2 days agoډیموکرات عبدال السید د امریکا د مشرانو جرګې لومړنی مسلمان غړی شو
-
تازه خبرونه3 days agoد امریکا ۶۶ سناتورانو د افغان کډوالو د ایستلو د بهیر د درولو غوښتنه وکړه
-
نړۍ2 days agoډیموکراټان کانګرس ته بریالي شول؛ ټرمپ له سترې سیاسي ماتې سره مخ شو
-
لوبی4 days agoآریانا ټلویزیون د فوټسال غوره لیګ د دوه نورو پړاوونو د خپرولو تړون لاسلیک کړ
-
لوبی5 days agoافغانستان د ۲۰۲۶ز.کال د هانګکانګ د شپږآاوریزو سیالیو اتلولي وګټله
