تازه خبرونه
افغانانو له پاکستان څخه کډوالو شړل او ایستل وغندل
په افغانستان کې له پاکستان څخه د افغان کډوالو شړنه له بېلابېلو غبرګونونو سره مخ شوې ده.
د بلخ، جوزجان او سرپل ولایتونو اوسيدونکيو له پاکستان څخه د افغان کډوالو ایستل وغندل او له اسلامآباده یې وغوښتل، چې دغه بهیر ودروي او پرېږدي، چې افغان کډوال تدریجي ووځي او خپلو مېنو ته ستانه شي.
د افغان مهاجرینو پر زور د ایستلو پرېکړې د بلخ، سرپل او جوزجان ولایتونو د یو شمېر اوسېدونکيو غصه راپارولې او وايي، چې پاکستان دې د کډوالو له نیولو، شړلو او ایستلو ډډه وکړي او دغه بهیر دې نور ودروي.
د بلخ اوسیدونکی نوید نومی وايي: پاکستان له دې کار سره له نړیوالو قوانینو سرغړونه کړې ده. اوس، چې کډوال له پاکستان څخه راستانه شوي؛ خلک ورته هرکلی وایي او مرستو ته وردانګي؛ خو د سوړ موسم له رارسیدو سره دا اندېښنه رامنځته شوې، چې مهاجرین به له جدي ننګونو سره مخ شي او دوی نړیوالې همکارۍ ته اړتیا لري.
د بلخ یوه اوسیدونکې زیبا امینیان وايي: سوړ موسم رارسېدلی او ژوند یې له ستونزو سره مخ دی. له حکومته غوښتنه کوو، چې د کډوالو ستونزو ته پاملرنه زیاته کړي.
د جوزجان او سرپل ولایتونو اوسیدونکيو ويلي، چې له کډوالو سره هر ډول همکارۍ ته چمتو دي.
د سرپل اوسیدونکی غلام سخي فروتن وايي: مونږ له مرستندویه موسسو او اسلامي امارت څخه غوښتنه کوو، چې کډوالو ته د کار، جامو، خوراک او سرپناه زمینه برابره کړي.
د جوزجان اوسیدونکى جمعه خان څرګندوي: له پاکستان څخه د کډوالو شړنه يو غير اسلامي او غير انساني عمل دى او د ګاونډيتوب له فرهنګه سرغړونه ده. زه له ټولو هېوادوالو غوښتنه کوم، چې په دې سختو شرايطو کې د خپلو شړل شويو هېوادوالو ترڅنګ ودرېږي.
دغه راز د بلخ ولایت د کډوالو چارو ریاست هم له پاکستان څخه د راستنېدونکیو کډوالو د لاسنیو لپاره چمتووالی ښودلی دی.
د بلخ د مهاجرینو چارو رییس اسدالله وفا وايي: مونږ ټولو راستنېدونکیو مهاجرینو ته ډاډ ورکوو، چې بېرته دې خپل هېواد ته راستانه شي؛ اسلامي امارت د دوی په خدمت کې دی او د کار او سرپناه زمینه ورته هم برابروي.
د مهاجرینو د شړلو بهیر له ملګرو ملتونو او د بشري حقونو د نورو سازمانونو له نړیوالو غبرګونونو سره هم مخ شوی دی. ټولو په ښکاره ویلي، چې پاکستان باید دا بهیر ودروي.
که څه هم د هېواد د شمال ختیځو ولایتونو اوسیدونکيو له پاکستان څخه د افغان کډوالو له راستنېدو هرکلی کړی؛ خو د کډوالو په اړه د پاکستان تګلاره ناسمه، غیر انساني او بېړنې ده.
د تخار اوسیدونکی عباس وايي: په پاکستان کې له افغان مهاجرینو سره ظالمانه چلند کیږي او هغوی بېرته افغانستان ته ستنیږي، اسلامي امارت باید راستنېدونکیو ته د سرپناه زمینه برابره کړي؛ ځکه دوی افغانان دي او باید بېرته افغانستان ته ستانه شي.
د تخار اوسیدونکی څپاند وايي: افغانستان اوس خوندي دی. زه له افغان کډوالو غواړم، چې خپل هېواد ته راستانه شي.
د هېواد شمال ختیځ اوسیدونکي له خلکو غواړي، چې د هرات د پېښې په څېر له همغږۍ او یووالي د راستنو شویو کډوالو لاس ونیسي، چې په خپل وطن کې د بې ځایه کېدو احساس ونهکړي.
د تخار اوسیدونکی داوود احمدي وايي: مونږ د افغانستان له اوسني حکومت څخه غوښتنه کوو، چې د مهاجرینو او راستنېدونکیو لپاره د کار زمینه برابره کړي. لکه څنګه، چې یې د هرات د زلزله ځپلیو خلکو لاسنیوی وکړ. اوس د دې وخت دی، چې د کډوالو لاسنیوي ته ورودانګي.
د تخار اوسیدونکی احمدالله وايي: پاکستان پر افغان کډوالو بندیز لګولی، چې د بېرته ستنېدو پر مهال کولی شي پنځوس زره پاکستانۍ کلدار له ځانه سره یوسي.
د کندوز او بدخشان ولایت اوسیدونکي د مهاجرینو له راستنیدو هرکلی کوي او له حکومت او مرستندویه بنسټونو څخه د مهاجرینو د ستونزو د اواري غوښتنه کوي.
په هرات کې هم د دې ولایت اوسیدونکیو له پاکستان څخه د افغان کډوالو د شړلو د څپې په اړه غبرګون ښودلی او وايي؛ ګاونډ هېوادونو ته پکار ده، چې له افغانانو سره زیاته مرسته وکړي؛ ځکه، چې دوی اوس مرستې ته اړ دي.
یو شمېر کارپوهانو هم ويلي، چې له پاکستان څخه د افغان کډوالو د ایستلو بهیر په افغانستان کې بشري ناورین نور هم ژوروي او د پاکستان د لنډمهالې ادارې لپاره اړینه ده، چې د نړیوالو کنوانسیونونو له مخې له افغان کډوالو سره نرم چلند وکړي.
د پاکستان حکومت یوه میاشت مخکې اعلان وکړ، چې له دغه هېواده به ناقانونه کډوال وباسي. اوس د نیولو او شړلو لړۍ پر رسمي بڼه پیل شوې ده.
تازه خبرونه
په افغانستان کې له نیمايي ډېر ماشومان له رسمي زدهکړو بېبرخې دي- ملګري ملتونه
د دې دوه بنسټونو په ګډ راپور کې، چې« په ۲۰۲۶ز.کال کې د افغانستان د زدهکړو وضعیت» نومېږي؛ خبرداری ورکړ شوی، چې د هېواد ښوونیز نظام د زدهکړو لپاره د غوښتنې زیاتوالي، د نفوس د ودې، پرلهپسې کړکېچونو، د پانګونې د کموالي او له پاکستان او ایران څخه د افغان کډوالو د پراخې بېرته راستنېدا له کبله له زیاتېدونکو فشارونو سره مخ دی.
د ملګرو ملتونو تعلیمي، علمي او فرهنګي بنسټ( یونسکو) او د ماشومانو د ملاتړ صندوق( یونیسف) په یوه تازه راپور کې څرګنده کړې: د افغانستان له نیمايي ډېر هغه ماشومان، چې د لومړنیو زدهکړو عمر لري؛ رسمي زدهکړو ته لاسرسی نهلري او څه باندې ۲.۶ میلیون نجونې هم نهشي کولی له شپږم ټولګي پورته خپلې زدهکړې روانې وساتي.
د دې دوه بنسټونو په ګډ راپور کې، چې« په ۲۰۲۶ز.کال کې د افغانستان د زدهکړو وضعیت» نومېږي؛ خبرداری ورکړ شوی، چې د هېواد ښوونیز نظام د زدهکړو لپاره د غوښتنې زیاتوالي، د نفوس د ودې، پرلهپسې کړکېچونو، د پانګونې د کموالي او له پاکستان او ایران څخه د افغان کډوالو د پراخې بېرته راستنېدا له کبله له زیاتېدونکو فشارونو سره مخ دی.
د راپور له مخې: په افغانستان کې د زدهکړو عمر لرونکو کسانو، چې له اووه څخه تر ۱۸ کلونو پورې عمرونه لري؛ شمېر په ۲۰۱۹ز.کال کې له شاوخوا ۱۰.۴ میلیون څخه په ۲۰۲۴ کال کې ۱۱.۵ میلیون کسانو ته لوړ شوی، چې له کبله یې پر ښوونځیو، ښوونکو او ښوونیزو خدمتونو فشار زیات شوی دی.
دغه راز سږ کال له ګاونډ هېوادونو څخه څه باندې یو میلیون افغان کډوال هېواد ته راستانه شوي، چې څه باندې ۲۴۵ زره یې ماشومان دي.
په راپور کې زدهکړو ته د لاسرسي نابرابرۍ ته نغوته شوې، چې د ۲۰۲۱ز.کال په اګست کې واک ته د اسلامي امارت له بیا رسېدا راپدېخوا څه باندې ۲.۶ میلیون نجونې له شپږم ټولګي څخه پورته له زدهکړو بېبرخې پاتې شوې دي.
د دغو دوه بنسټونو د څرګندونو له مخې؛ د ځوانو نجونو لپاره د بدیلو زدهکړیزو فرصتونو لکه ټولنیزې زدهکړې، د سواد زدهکړې او مسلکي مهارتونو پروګرامونه، له لرې واټنه زدهکړې او خصوصي تدریس، د هغوی د اړتیاوو د پوره کولو لپاره بسنه نهکوي.
په راپور کې راغلي، چې د ټولنې پر بنسټ شاوخوا پنځه زره او ۳۰۰ ښوونیزو ټولګیو نږدې ۱۶۲ زره زدهکوونکو ته د زدهکړو زمینه برابره کړې، چې ۶۴ سلنه یې نجونې دي؛ خو دغه پروګرامونه د رسمي او حضوري زدهکړو ځای نهشي نیولی.
دغه راپور همدارنګه په ښوونیز نظام کې د هلکانو د ګډون د کموالي یادونه کړې او ویلي یې دي، چې د لومړنیو زدهکړو د عمر شاوخوا ۵۳ سلنه ماشومان له رسمي عمومي زدهکړو بېبرخې پاتې دي.
له دې ننګونو سره- سره افغان کورنۍ اوس هم خپلو ماشومانو ته د زدهکړو د فرصتونو برابرولو هڅې کوي.
د راپور له مخې، تېر کال شاوخوا ۶.۶ میلیون ماشومان په دولتي لومړنیو ښوونځیو کې شامل شوي، چې د ۲۰۲۲ز.کال پر پرتله شاوخوا ۵۶۰ زره کسان زیاتوالی ښيي؛ خو د نوملیکنې دغه زیاتوالی د زدهکړو عمر لرونکو ماشومانو د نفوس له ودې سره سمون نهلري.
په راپور کې د زدهکړو کیفیت هم د اندېښنې وړ بلل شوی او راغلي، چې د یوې ټولهېوادیزې ارزونې له مخې؛ د څلورم ټولګي له نیمايي کم زدهکوونکي د ژبې په برخه کې اړینو لومړنیو مهارتونو ته رسېدلي دي.
دغه راز د افغانستان د لوړو زدهکړو برخه هم د ۲۰۲۱ز.کال له مخکنیو کلونو سره پر پرتله د پام وړ کوچنۍ شوې ده.
په راپور کې راغلي، اوسمهال د هېواد په پوهنتونونو کې شاوخوا ۲۰۸ زره زدهکړیالان پر زدهکړو بوخت دي. په داسې حال کې، چې دغه شمېر په ۲۰۲۴ز.کال کې شاوخوا ۱۸۹ زره او په ۲۰۲۰ز، کال کې نږدې ۴۳۰ زره کسان و.
یونسکو او یونیسف د افغان نجونو او ښځو د اړوند زدهکړو د حق د بېرته ورکړې غوښتنه کړې او د پوهنې په برخه کې یې د پانګونې پر زیاتوالي، د ښوونکو د وضعیت پر ښهوالي او د درسي توکو پر برابرولو ټینګار کړی دی.
دغو دوه بنسټونو خبرداری ورکړی، چې که د شته ننګونو د اواري لپاره بېړني ګامونه پورته نهشي؛ د افغانستان د ماشومانو او تنکیو ځوانانو یو بشپړ نسل به له زدهکړیزو فرصتونو پاتې شي؛ دا هغه څه دي، چې د هېواد پر راتلونکې بیارغونه او پرمختګ ناوړه اغېزې لرلی شي.
تازه خبرونه
په افغانستان کې د ډیپلوماسۍ او اسلامي همکاریو ټولنې د هڅو په اړه علمي ناسته تر سره شوه
په دې ناسته کې د بهرنیو چارو وزارت د کارکوونکو ترڅنګ د بېلابېلو وزارتونو او امارتي ادارو یو شمېر مسوولانو هم ګډون کړی و.
د اسلامي همکاریو ټولنې د دفتر عمومي رییس او سفیر ډاکټر محمد بن سعید العیاش د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت د ډیپلوماسۍ په انستیتوت کې د ډیپلوماسۍ او د دې ټولنې د هڅو په اړه علمي وینا او څرګندونې کړې دي.
په دې ناسته کې د بهرنیو چارو وزارت د کارکوونکو ترڅنګ د بېلابېلو وزارتونو او امارتي ادارو یو شمېر مسوولانو هم ګډون کړی و.
محمد بن سعید العیاش په خپله وینا کې د عامه او څو اړخیزې ډیپلوماسۍ پر ارزښت، مهمو وسایلو او کاري میکانېزمونو خبرې وکړې او ګډونوالو ته یې د اسلامي همکاریو ټولنې د تاریخ، بېلابېلو اداري او تشکیلاتي جوړښت معلومات وړاندې کړل.
نوموړي همدارنګه د اسلامي همکاریو ټولنې په سرمشریزو او د بهرنیو چارو وزیرانو په غونډو کې د افغانستان په اړه د شویو پرېکړو په اړه معلومات ورکړل او څرګنده یې کړه، چې په کابل کې د دې ټولنې دفتر د یادو پرېکړو د پلي کېدا بهیر څاري.
د نوموړي د وینا یوه مهمه برخه په بېلابېلو برخو کې د افغانستان د ملاتړ لپاره د اسلامي همکاریو ټولنې هڅو او رول ته ځانګړې شوې وه.
د غونډې په پای کې ګډونوالو خپلې پوښتنې او لیدلوري شریک کړل او د مطرح شویو موضوعاتو په اړه هراړخیز بحث او اندونه وړاندې شول.
تازه خبرونه
امریکايي محکمې پاکستان او افغانستان ته د نیول شویو افغانانو د لېږدولو بهیر ودراوه
اسوشیتیډ پرس خبري آژانس راپور ورکړی، چې دغه پرېکړه له هغې وروسته شوې، چې د کډوالو د حقونو مدافع بنسټونو او د امریکا د کانګرس لسګونو غړیو افغانستان ته د دغو کسانو د بېرته لېږلو په صورت کې د شکنجې، ځورونې او ان د مرګ له ګواښ څخه اندېښنه څرګنده کړه.
د امریکا په نیویارک کې یوې فډرالي محکمې د سېشنبې پر ورځ په لنډمهالي بڼه د ډونالډ ټرمپ د حکومت هغه پلان ودراوه، چې له مخې یې په امریکا کې نیول شوي افغان وګړي پاکستان یا افغانستان ته لېږدول کېدل.
اسوشیتیډ پرس خبري آژانس راپور ورکړی، چې دغه پرېکړه له هغې وروسته شوې، چې د کډوالو د حقونو مدافع بنسټونو او د امریکا د کانګرس لسګونو غړیو افغانستان ته د دغو کسانو د بېرته لېږلو په صورت کې د شکنجې، ځورونې او ان د مرګ له ګواښ څخه اندېښنه څرګنده کړه.
فډرالي قاضي والري کاپروني په یوه حکم کې امریکايي چارواکو ته لارښوونه کړې، چې تر شنبې ورځې پورې د دغو افغانانو له لېږدولو ډډه وکړي.
د دغه حکم له صادرېدا مخکې د امریکا حکومت محکمې ته ویلي وه، چې د دې هېواد د کډوالۍ او ګمرکونو اداره لږ تر لږه د اوونۍ تر پایه پاکستان یا افغانستان ته د افغان وګړو د لېږدولو لپاره د چارټر یا سوداګریزو الوتنو پلان نهلري.
د محکمې د هغو اسنادو له مخې، چې اسوشیتیډ پرس ترلاسه کړي، د امریکا حکومت پلان درلود، چې د دوشنبې پر ورځ د لويیزیانا ایالت له توقیفخونو څخه یو شمېر افغان کډوال په الوتکو کې پاکستان ته ولېږدوي.
دغه راز د امریکا د استازو جرګې او مشرانو جرګې له ۶۵ ډېرو غړیو د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو او د کورني امنیت وزیر مارکوین مولین ته په یوه لیک کې د زیانمنونکو افغانانو د لېږدولو په اړه خبرداری ورکړی او څرګندوي، چې د دغو کسانو بېرته لېږل ښايي هغوی د شکنجې، څارنې او ان د مرګ له ګواښ سره مخ کړي.
د کډوالو د حقونو مدافع بنسټونو ويلي؛ له ۸۰ ډېرو افغان وګړو وروسته له هغې له بشري حقونو بنسټونو سره اړیکې نیولي، چې د امریکا د کډوالۍ ادارې له پاکستان څخه د احتمالي لېږدولو په اړه خبرتیاوې ورکړې دي. په دغو کسانو کې ښځې، د پولیسو یو افسر، د مذهبي لږکیو غړي او هغه کسان شامل دي، چې د کورنۍ غړیو یې د امریکا په پوځ کې دنده ترسره کړې ده.
د اسلامي امارت غبرګون
پاکستان ته د افغان وګړو د لېږدولو په اړه د راپورونو له خپرېدا وروسته د بهرنیو چارو وزارت د ویاند مرستیال ضیا احمد تکل د حکومت جدي اندېښنه څرګنده کړې ده.
هغه له امریکا غوښتي، چې د افغانستان د وګړو د برخلیک په اړه د پرېکړې پر مهال د هغوی مشروع حقونه او غوښتنې په پام کې ونیسي.
نوموړي ټینګار کړی، چې درېیم هېوادونه باید د یوه هېواد د وګړو د حقونو له په پام کې نیولو پرته د هغوی د برخلیک په اړه پرېکړه ونهکړي.
د لېږدول شویو افغانانو د برخلیک په اړه اندېښنې
د بشري حقونو بنسټونو خبرداری ورکړی، چې افغانستان ته د دغو کسانو بېرته لېږل ښايي هغوی له خپلسرو نیونو، اعدام، په عام محضر کې د دورو وهلو او غچاخیستونکو تاوتریخوالو له ګواښ سره مخ کړي.
د افغان ایواک (AfghanEvac) بنسټ مشر شان ونډایور د محکمې له پرېکړې هرکلی کړی او ویلي یې دي، چې دا پرېکړه یو لنډمهالی فرصت دی، نه د افغانانو د لېږدولو د مخنیوي د هڅو پای.
هغه ټینګار کړی، چې په امریکا کې د نیول شویو افغان وګړو د خوندیتوب لپاره مبارزه به روانه وي.
د امریکا د ټاکنو پایلې؛ یو شمېر جمهوريغوښتونکو د ټرمپ په سیاستونو کې د بدلون غوښتنه وکړه
په افغانستان کې له نیمايي ډېر ماشومان له رسمي زدهکړو بېبرخې دي- ملګري ملتونه
په پنجشېر کې دودیزه زروینځنه پیل شوه
په فلوریډا کې وسلهوال برید؛ یوه ښځه وژل شوې او څلور کسان ټپیان دي
د افغانستان او ایران سوداګریزې خونې د کندهار او خراسان رضوي د اړیکو پر پراختیا ټینګار وکړ
په ایران کې نږدې ۶۰ زره افغان زدهکړیالان زدهکړې کوي
دوغارون افغانستان ته د ایران د ۷۰ سلنې صادراتو اصلي لاره ده
په ریاض کې د ملک خالد پر نړیوال هوايي ډګر د برید له کبله ۳۲۱ کسانو ته مرګ او ژوبله اوښتې
په پېښور کې د یوه ښوونځي د چت د لوېدا له کبله ۲۲ کسان مړه شوي
د سعودي آرامکو پر اداري ودانۍ د برید له کبله اور ولګېد
تحول: په مسکو فرمټ کې د افغانستان د ستونزو پر حل د روسیې ټینګار
څار: د اقلیم بدلون په نړۍ واله غونډه کې د افغانستان دوم ځل ګدون
ډیموکرات عبدال السید د امریکا د مشرانو جرګې لومړنی مسلمان غړی شو
تحول: د افغانستان په اړه د ایران د څلور اړخیزو خبرو کوربهتوب
څار: له فرانسې څخه د بېاسنادو افغانانو ایستل
-
تازه خبرونه4 days agoایران د افغانستان په اړه د څلور اړخیزې غونډې له جوړولو خبر ورکړ
-
نړۍ3 days ago
ډیموکرات عبدال السید د امریکا د مشرانو جرګې لومړنی مسلمان غړی شو
-
تازه خبرونه4 days agoد امریکا ۶۶ سناتورانو د افغان کډوالو د ایستلو د بهیر د درولو غوښتنه وکړه
-
نړۍ3 days agoډیموکراټان کانګرس ته بریالي شول؛ ټرمپ له سترې سیاسي ماتې سره مخ شو
-
سوداگري5 days agoد افغانستان د جلغوزیو صادرات ۶۹ سلنه زیات شوي
-
نړۍ4 days agoامریکا د ایران پر قشم ټاپو دفاعي بریدونه کړي
-
سیمه ییز خبرونه4 days agoد ایران او امریکا د جګړې د پای ته رسولو خبرې بېپایلې پای ته ورسېدې
-
تحول5 days agoتحول: د اسلامآباد او کابل تر منځ پر خبرو ټینګار