نړۍ
ټرمپ له پوتین سره د زیلینسکي د معاملې غوښتنه وکړه
د جمعې پر ورځ په الاسکا کې د دواړو ولسمشرانو له لیدنې وروسته یوې سرچینې څرګنده کړې: ټرمپ د اوکراین ولسمشر ولادمیر زیلینسکي د پوتین له وړاندیز خبر کړ او وایي: که کیف د ډونیتڅک ټولې صنعتي سیمې، چې د مسکو یوه بنسټیزه غوښتنه ده وسپاري؛ د جګړې ډېرې نورې کرښې به وتړل شي.
رویټرز راپور ورکړ، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د شنبې پر ورځ وویل: اوکراین باید له روسیې سره د جګړې د پای ته رسولو لپاره یوه معامله وکړي؛ ځکه، چې “روسیه یو ډېر لوی ځواک دی او دوی ندي”. دا په داسې حال کې ده، چې ولادمیر پوتین د اوکراین د ځمکو خپلولو غوښتنه کړې ده
د جمعې پر ورځ په الاسکا کې د دواړو ولسمشرانو له لیدنې وروسته یوې سرچینې څرګنده کړې: ټرمپ د اوکراین ولسمشر ولادمیر زیلینسکي د پوتین له وړاندیز خبر کړ او وایي: که کیف د ډونیتڅک ټولې صنعتي سیمې، چې د مسکو یوه بنسټیزه غوښتنه ده وسپاري؛ د جګړې ډېرې نورې کرښې به وتړل شي.
سرچینې ویلي؛ زیلینسکي دا غوښتنه رد کړه ده.
روسیه د اوکراین یو پر پېنځمه برخه کنټرولوي او له ۲۰۱۴ کال څخه یې د ډونیتڅک شاوخوا درې پر څلورمه برخه خپله کړې ده.
ټرمپ دا هم ویلي، چې هغه له پوتین سره همغږی دی، چې د سولې تړون باید د اوربند له غوښتنې پرته، چې اوکراین او اروپایي متحدینو یې غوښتنه کړې وه؛ وشي.
ټرمپ په ټروټ پاڼه کې لیکلي: ” ټولو منلې وه؛ د روسیې او اوکراین ترمنځ د وحشتناکې جګړې د پای ته رسولو غوره لار دا ده، چې د سولې تړون وي او جګړه پای ته ورسوي؛ نه اوربند، چې ډېری وختونه نه ټینګیږي.”
زیلینسکي ویلي، چې د جګړې د درولو لپاره د روسیې نه لېوالتیا به د تلپاتې سولې د رامنځته کولو هڅې پېچلې کړي.
هغه په ایکس پاڼه کې لیکلي: “د وژنې بندول د جګړې د بندولو یو اړین عنصر دی.”
سره له دې زیلینسکي ویلي، چې هغه به د دوشنبې پر ورځ په واشنګټن کې له ټرمپ سره وګوري.
د کیف اروپایي متحدینو د ټرمپ له هڅو هرکلی کړی؛ خو ژمنه کوي، چې د اوکراین ملاتړ به روان وساتي وکړي او پر روسیه به بندیزونه سخت کړي.
د جرمني بهرنیو چارو وزیر جوهان واډفول ویلي، چې ممکن د دوشنبې پر ورځ اروپایي مشران هم د سپینې ماڼۍ په ناسته کې ګډون وکړي.
له پوتین سره د درې ساعته غونډې په اړه د ټرمپ بېلابېلې تبصرې تر ډېره د مسکو له عامه دریځونو سره سمې دي، چې وايي؛ بشپړ جوړجاړی به پېچلی وي، ځکه دریځونه بشپړ متضاد دي.
د کرملین مرستیال یوري اوشاکوف ویلي، چې د درې اړخیزې سرمشریزې په اړه هیڅ بحث ندی شوی.
ټرمپ د فاکس نیوز له شان هانیټي سره په یوه مرکه کې ویلي، چې هغه او پوتین د اوکراین لپاره د ځمکې لیږد او امنیتي تضمینونو په اړه بحث کړی او “پر لویه کچه هوکړې ته” رسېدلي دي.
هغه ويلي: “زه فکر کوم، چې مونږ یوې معاملې ته نږدې یوو.”
هغه زیاته کړې: “اوکراین یې باید ومني او شونې ده، چې ورته ‘نه’ ووایي.”
له ټرمپ وپوښتل شول، چې هغه به زیلینسکي ته څه مشوره ورکړي؟ ټرمپ وویل: “باید یوه معامله وشي.”
هغه زیاته کړې: “وګورئ! روسیه یو ډېر لوی ځواک دی او هغو ندي”.
له دې مخکې زیلینسکي ویلي وه، چې د اوکراین په اساسي قانون کې له بدلون پرته سیمې چاته سپارلی نشي او د روسیې له بیا یرغل څخه د مخنیوي لپاره یې پر امنیتي تضمینونو هم ټینګار کړی دی.
د کاناډا لومړي وزیر مارک کارني له هغه څه هرکلی کړی، چې د سولې تر تړون لاندې اوکراین ته امنیت ډاډمنوي.
هغه زیاته کړې، چې د امنیت تضمینونه “د هرې عادلانه او تلپاتې سولې لپاره اړین دي.”
پوتین، چې د بهرنیو ځمکنیو ځواکونو د ښکېلتیا مخالفت کوي؛ ویلي، چې هغه له ټرمپ سره موافق دی، چې د اوکراین امنیت باید “ډاډمن” شي.
د پوتین لپاره له ټرمپ سره ناسته، یوه بریا وه. هغه د جګړې له پیل راپدېخوا د لویدیځو مشرانو تر ګوښ لاندې و او یوازې یوه اوونۍ مخکې د ټرمپ د نویو بندیزونو له ګواښ سره مخ شوی و.
ټرمپ واشنګټن ته له راستنېدو وروسته له اروپایي مشرانو سره خبرې وکړې. ډېری یې پر روسیې د فشار ساتلو پر اړتیا ټینګار کوي.
د بریټانیا لومړي وزیر کییر سټارمر ویلي، چې د جګړې پای د ټرمپ پر مهربانۍ له بل هر وخت نږدې دی؛ خو وایي: که جګړه دوام ومومي؛ نو پر روسیه به ډېر بندیزونه ولګول شي.
اروپایي مشرانو په یوه خبرپاڼه کې څرګنده کړې؛ اوکراین باید “اوسپنیز” امنیتي تضمینونه ولري او د وسلوالو ځواکونو یا د ناټو د غړیتوب پر حق یې باید هیڅ محدودیت ونهلګول شي. لکه څنګه، چې روسیه یې غوښتنه کوي.
ځینې اروپایي مبصرین د سرمشریزې په اړه سختې نیوکې کوي.
د جرمني پخوانی سفیر ولفګانګ ایشینګر وایي: “پوتین له ټرمپ سره په لیدنه کې له سرې غالۍ برخمن شو. پداسې حال کې، چې ټرمپ هیڅ ترلاسه نکړل”.
روسیې د ۲۰۲۲ کال په فبروري کې پر اوکراین بشپړ برید پیل کړ او له میاشتو راپدېخوا ورو – ورو پرمختګ کوي.
د شنونکو د څرګندونو له مخې؛ دې جګړې په اروپا کې له تېرو ۸۰ کلونو راپدېخوا د خونړۍ او تر ټولو د وژونکې هغې نوم خپل کړی؛ له دواړو خواوو څخه یې له یو میلیون ډېرو خلکو ته مرګ او ژوبله اړولې ده.
نړۍ
د جګړو هممهاله د نړۍ مشران د ملګرو ملتونو په مرکزي دفتر کې راټولیږي
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ به پرلهپسې دوه کال په دې غونډه کې وینا وکړي؛ داسې مهال، چې د دوهیمې نړیوالې جګړې له پای وروسته رامنځته شوی نړیوال نظم له ګڼو فشارونو سره مخ دی او ملګري ملتونه هم له مالي او سیاسي ستونزو سره مخ دي.
د نړۍ د شاوخوا ۱۳۰ هېوادونو مشران به روانه اوونۍ په نیویارک کې د ملګرو ملتونو د عمومي غونډې په ناسته کې د ګډون لپاره راټول شي. د منځني ختیځ او اوکراین جګړې، د مصنوعي ځیرکتیا له کبله د رامنځته کېدونکو ګواښونو زیاتوالی او د ملګرو ملتونو راتلونکی به د دغې غونډې له مهمو موضوعاتو څخه وي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ به پرلهپسې دوه کال په دې غونډه کې وینا وکړي؛ داسې مهال، چې د دوهیمې نړیوالې جګړې له پای وروسته رامنځته شوی نړیوال نظم له ګڼو فشارونو سره مخ دی او ملګري ملتونه هم له مالي او سیاسي ستونزو سره مخ دي.
رویټرز خبري آژانس راپور ورکړی، چې ټرمپ ملګرو ملتونو ته د امریکا مالي مرستې کمې کړي او واشنګټن د دې ټولنې له یو شمېر ادارو څخه هم وتلی دی.
د چین ولسمشر شي جینپینګ، چې وروستی ځل یې په ۲۰۲۱ز.کال کې د ویډیو له لارې د ملګرو ملتونو په عمومي غونډه کې وینا کړې وه؛ سږ کال به نیویارک ته ولاړ نهشي. ټاکل شوې هغه د پنجشنبې پر ورځ په واشنګټن کې له ټرمپ سره وګوري.
د دغو ننګونو ترڅنګ د ملګرو ملتونو د مشرتابه راتلونکی هم د پام وړ موضوع ده. د ملګرو ملتونو د سرمنشي انټونیو ګوټرش دنده د ۲۰۲۶ز.کال په پای کې پای ته رسيږي او تر اوسه د هغه د ځایناستي لپاره کوم ځانګړی نوماند نشته.
ډیپلوماتانو ویلي، د ملګرو ملتونو امنیت شورا ښايي د اوکراین جګړې، مصنوعي ځیرکتیا او په منځني ختیځ کې د وروستیو بدلونونو په اړه په لوړه کچه ناستې جوړې کړي.
نړۍ
پر کابل هوایي ډګر برید کوونکی محمد شریفالله په امریکا کې پر ۲۰ کاله بند محکوم شو
د دې وزارت په خبرپاڼه کې راغلي، چې شریفالله د داعش خراسان ډلې غړی و او نږدې ۱۰ کاله یې یوې پېژندل شوې ترهګرې ډلې ته مالي امکانات برابرول.
د امریکا عدلیې وزارت د چارشنبې پر ورځ( د وږي پېنځهویشتمه / د سپټمبر شپاړلسمه) څرګنده کړې: افغان وګړی محمد شریفالله، چې د کابل په هوايي ډګر کې د ځانمرګي برید په تړاو تورن و؛ پر ۲۰ کاله بند محکوم شوی دی.
د دې وزارت په خبرپاڼه کې راغلي، چې شریفالله د داعش خراسان ډلې غړی و او نږدې ۱۰ کاله یې یوې پېژندل شوې ترهګرې ډلې ته مالي امکانات برابرول.
د امریکا د لوی څارنوال مرستیال او د ملي امنیت په چارو کې د دغه هېواد لوړپوړي چارواکي جان ای. آیزنبرګ په خبرپاڼه کې ویلي؛ محمد شریفالله نږدې ۱۰ کاله د« یوې ناوړه مبارزې په زړه» کې تېر کړي او د نړۍ په بېلابېلو برخو کې یې پر ملکي وګړو د بریدونو لپاره وسایل برابرول.
آیزنبرګ زیاته کړې؛ همدا ملاتړ د دې لامل شو، چې د کابل هوايي ډګر د« آبي دروازې» په ځانمرګي برید کې ۱۳ امریکايي سرتېري ووژل شي.
د خبرپاڼې له مخې، آیزنبرګ ویلي:« د شریفالله لاسونه د خلکو پر وینو ککړ ول» او د محکمې د چهارشنبې ورځې د پرېکړې له مخې، نوموړی د دغو کړنو په تړاو مسوول وپېژندل شو.
په دې خبرپاڼه کې راغلي، چې امریکا به په ټوله نړۍ کې هغه کسان تعقیب او ونیسي، چې د امریکايي سرتېرو په وژلو کې لاس ولري.
دغه راز د ویرجینیا ختیځې حوزې لپاره د څارنوالۍ لومړۍ مرستیالې ټیفاني کې. اسټاموس ویلي، محمد شریفالله خپل ژوند تاوتریخوالي او د کرکې له کبله د خلکو وژلو ته وقف کړی و.
محمد شریفالله د ۲۰۲۱ز.کال د اګست په میاشت کې د شوي ځانمرګي برید پر تړاو تورن دی؛ په دې برید کې ۱۶۰ افغانان او ۱۳ امریکايي سرتېري وژل شوي دي.
د دې دوسیې څارنوال رایان وایټ ویلي؛ شریفالله د داعش غړي د دې برید په ګډون د مسکو د برید په پلانولو کې مهم رول درلود.؛ خو د محمد شریفالله مدافع وکیل لارین روزن محکمې ته ویلي، چې د هغه موکل په دروغو اعتراف کړی دی. نوموړي زیاته کړې وه، چې څارنوالانو، د امریکا فډرالي تحقیقاتو ادارې(افبيای) ته د محمد شریفالله له اعتراف پرته محکمې ته داسې نور اسناد او شواهد نهدي وړاندې کړي، چې وښيي هغه د کابل هوايي ډګر په برید کې لاس درلود.
د ۲۰۲۱ز.کال د اګست پر شپږویشتمه هغه برید، چې له افغانستان څخه د امریکايي ځواکونو د ایستلو د بهیر پر مهال د کابل هوايي ډګر مخې ته وشو؛ داعش یې مسوولیت ومانه.
د امریکا د مرکزي قومندانۍ څېړنو ښودلې، چې د دغه ځانمرګي برید عامل عبدالرحمن لوګری و. نوموړی د داعش غړی او د جمهوري نظام له ړنګېدا وروسته د بګرام له زندان څخه د طالبانو لهخوا خوشې شوی و.
نړۍ
په یمن کې د حوثیانو پرمختګ؛ امریکا له نوې ستونزې سره مخ ده
رویټرز راپور ورکړی، چې حوثي جنګیالیو د یمن د ساحلي سیمو په اوږدو کې سویل ته پرمختګ کړی او د بابالمندب تنګي د تړلو وړتیا یې زیاته شوې ده. دغه تنګی د سره سمندرګي په خوله کې پروت دی او د نړیوالې سوداګرۍ او د انرژۍ د لېږد له مهمو سمندري لارو څخه دی.
د ایران پلوو حوثیانو چټک پرمختګ د دې ډلې نفوذ تر سټراټیژیک بابالمندب تنګي پورې رسولی، چې له کبله یې امریکا د منځني ختیځ په روان کړکېچ کې له نوې ستونزې سره مخ شوې ده.
رویټرز راپور ورکړی، چې حوثي جنګیالیو د یمن د ساحلي سیمو په اوږدو کې سویل ته پرمختګ کړی او د بابالمندب تنګي د تړلو وړتیا یې زیاته شوې ده. دغه تنګی د سره سمندرګي په خوله کې پروت دی او د نړیوالې سوداګرۍ او د انرژۍ د لېږد له مهمو سمندري لارو څخه دی.
د راپور له مخې، حوثیانو د جمعې پر ورځ «پریم» ټاپو تر کنټرول لاندې راوستی، چې د یمن او افریقا ترمنځ د بابالمندب تنګي تر منځ پروت دی.
د حوثیانو دغه پرمختګ د سعودي عربستان لپاره هم اندېښمنوونکی بلل شوی؛ ځکه دغه هېواد د هرمز تنګي له تړل کېدا وروسته د سره سمندرګي له بندرونو څخه د خپلو ډېرو تېلو د لېږد لپاره کار اخلي.
راپور زیاتوي، د سعودي عربستان ولیعهد محمد بن سلمان د پنجشنبې پر ورځ د امریکايي له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره ټیلیفوني خبرې کړي او له حوثیانو سره یې د مبارزې لپاره د امریکا د پوځي مرستې غوښتنه کړې ده.
د درې بېلابېلو سرچینو د څرګندونو له مخې: واشنګټن ویلي، چې د اوس لپاره به په مستقیم ډول په جګړه کې ښکېل نهشي؛ خو له سعودي عربستان سره به استخباراتي معلومات شریک کړي.
د امریکا د ادارې یوه لوړپوړي چارواکي ویلي، چې واشنګټن د سرې بحیرې د بېړیو د تګ راتګ پر آزادۍ او ملي امنیتي ګټو راڅرخیږي او غواړي سیمهییز شریکان د امنیتي ننګونو د اواري لپاره مخکښ رول ولوبوي.
شنونکو ويلي؛ که حوثیان بابالمندب وتړي، د نړۍ د تېلو شاوخوا اووه سلنه او د نړیوالې سوداګرۍ نږدې ۱۲ سلنه به له خنډ سره مخ شي.
دوی باور لري، چې د حوثیانو پر وړاندې د امریکا پوځي اقدام به د واشنګټن لپاره بله ستره ننګونه وي؛ ځکه امریکايي پوځ له وړاندې په ایران کې د جګړې له کبله له پوځي فشار سره مخ دی.
د امریکا پخوانیو چارواکو او شنونکو ویلي، واشنګټن اوس له دوه انتخابونو سره مخ دی؛ یا باید د حوثیانو د شاتګ لپاره خپل پوځي ځواکونه او هوايي دفاعي مهمات وکاروي، یا سعودي عربستان او د هغه متحدین پرېږدي، چې پر یوازې ځان له دې ډلې سره مقابله وکړي.
سوداګر دې قانوني پانګونه وکړي – د بدخشان والي مرستیال
د جګړو هممهاله د نړۍ مشران د ملګرو ملتونو په مرکزي دفتر کې راټولیږي
په جاپان کې آسیایي لوبې پیل شوې؛ ۳۴ افغان لوبغاړي لوبې کوي
په ایران کې د ټرافیکي پېښې له کبله اووه افغان کډوال مړه شوي
د اسلامي همکاریو ټولنه د افغانستان په اړه د تماس ډلې ناسته تر سره کوي
افغانستان د ۱۷ کلنو آسیایي ملتونو جام ته د لارموندنې د لوبو په الف ګروپ کې راغی
امریکا په ټوله نړۍ کې د ویزې مرکه وځنډوله
آریانا ټلویزیون د ۲۰۲۶/۲۷ د افغانستان کرکټ لوبو د خپرولو ځانګړی حق ترلاسه کړ
د امریکا د استخباراتو مشر د خبرو لپاره روسیې ته سفر کړی
د نیپال او چین په سېلابونو کې نږدې ۱۵۰۰ کسان نادرکه شول
تحول: د پاکستان د هر راز ګواښ پر وړاندې د کابل خبرداری
تحول: له امریکا سره د اړیکو لپاره د افغانستان پر چمتووالي ټینګار
څار: د افغانستان په اړه د ملګرو ملتونو د امنیت شورا غونډه
تحول: افغانستان د ملګرو ملتونو د ناستو مرکزي برخه
څار: د سیمې له هېوادونو سره د افغانستان اړیکې
-
سیمه ییز خبرونه4 days agoپر مکه برید مو سره کرښه ده – سعودي؛ حوثیانو د برید ادعا رد کړه
-
تازه خبرونه5 days agoافغانستان اوس هم د بشري حقونو له فشارونو سره مخ هېواد دی – ملګري ملتونه
-
تازه خبرونه5 days agoافغانستان له امریکا سره د رسمي اړیکو غوښتونکی دی- عبدالقهار بلخي
-
لوبی5 days agoهند افغانستان ته په دوهیمه شلآوریزه لوبه کې د ۷ ویکټو پر توپیر ماتې ورکړه
-
تازه خبرونه4 days agoنړۍ باید« د افغانستان نوی واقعیت» ومني او خپله پالیسي بدله کړي – هند
-
تازه خبرونه4 days agoیوازې د بشري حقونو پر موضوع راڅرخېدا به په افغانستان کې بې پایلې وي – روسیه
-
څار4 days agoڅار: د افغانستان په اړه د ملګرو ملتونو د امنیت شورا غونډه
-
تحول4 days agoتحول: له امریکا سره د اړیکو لپاره د افغانستان پر چمتووالي ټینګار