تازه خبرونه
په افغانستان کې د امریکا ۲۰ کلن شتون او حکومتي نظام له پیله د ناکامۍ په حال کې ول – سیګار
په راپور کې راغلي؛ هغه حکومت، چې امریکا رامنځته کړ« د جرمونو یو پراخ شرکت » و.
د افغانستان بیا رغونې ځانګړي څارونکي دفتر (سیګار) د تازه خپور شوی راپور له مخې؛ د امریکا ۲۰ کلنه هڅه، چې په افغانستان کې یې د یو ډیموکراټیک نظام د رامنځته کولو لپاره ترسره کړه؛ په عمل کې د «یو ستر فساد، غلا او د میلیارډونو ډالرو د ضایع کولو» پر دوراني حالت بدله شوه. دا راپور، چې د ډسمبر پر درېیمه خپور شوی؛ د سیګار د ۱۷ کلنې څېړنې پایله ده.
په راپور کې راغلي؛ هغه حکومت، چې امریکا رامنځته کړ« د جرمونو یو پراخ شرکت » و.
سیګار زیاته کړې؛ امریکا ټولټال ۱۴۴.۷ میلیارډ ډالر د افغانستان د بیا رغونې لپاره لګولي، چې کچه یې له دوهیمې نړیوالې جګړې وروسته د «مارشال پلان» له هغې هم زیاتېږي؛ خو دغو پیسو یو داسې حکومت رامنځته کړ، چې د سیګار د سرپرست ژان الویز د څرګندونو له مخې: «اصلاً د اداري فساد او جرمونو یوه تصدي وه.»
د راپور له مخې؛ امریکا د اوږده وخت لپاره د افغانستان په حکومتي ادارو او امنیتي ځواکونو کې پراخ فساد له پامه غورځولی و.
سیګار د فساد، اختلاس او ناوړه ګټې اخیستنې ټولټال ۱۳۲۷ پېښې ثبت کړي، چې په کې ټولټال ۲۹.۲ میلیارډ ډالر ضایع شوي دي.
سیګار وايي؛ میلیونونه ډالر پر هغو الوتکو، ودانیو او پروژو ولګېدل، چې یا ونهکارول شول یا بې کاره پاتې دي.
رشوت، قاچاق او له بښنې برخمنې کړۍ
راپور ښیي، چې امریکایي او افغان قراردادیانو د رشوت، رسمي قراردادونو او اختلاس له لارې میلیارډونه ډالر جیب ته واچول. ان ځینو کسانو ته له امریکایي استخباراتي ادارو سره د کار کولو له کبله “معافیت” ورکړ شوی و.
د بېلګې په توګه یو افغان سوداګر امریکایي ځواکونو ته د تېلو د قاچاق لپاره ۱.۲۵ میلیون ډالر رشوت ورکړی و. په یوه بله پېښه کې یوې امریکایي جوړې له افغانستان څخه د میلیونونو ډالرو عایداتو مالیات نهول ورکړي.
له وتلو وروسته په افغانستان کې د میلیارډونو ډالرو تجهیزاتو پاتېکېدا
د یاد راپور له مخې؛ امریکا د افغان اردو لپاره پر نظامي تجهیزاتو او جوړښتونو ۳۸.۶ میلیارډ ډالر لګولي دي.
د بېلګې په توګه:
- ۹۶ زره پوځي وسایط
- ۴۲۷ زره وسلې
- ۱۶۲ الوتکې
- ۱۷۴۰۰د شپې لید عینکې
د امریکایي ځواکونو له وتلو سره په افغانستان کې د ۷.۱ میلیارډ ډالرو پر ارزښت تجهیزات پاتې شول. سیګار وايي: هغه ودانۍ، چې ویجاړ شوې ندي؛ ” اوس ښایي د اسلامي امارت تر کنټرول لاندې وي.”
پټول او د همکارۍ نشتوالی
ژان الویز وايي، چې د څېړنې پر مهال سیګار د امریکایي چارواکو له کمې همکارۍ سره مخ شوی او دغه وضعیت د بایدن د حکومت په وخت کې نور هم بد شو: « دوی پوره یو کال له همکاریو ډډه وکړه؛ نه یې خبرې کولې او نه هم همکاري.»
په مرکو کې ان ځینو پخوانیو چارواکو ویلي؛ دوی له کلونو راپدېخوا پوهېدل، چې په افغانستان کې د امریکا پروژه “له ناکامۍ سره مخ ده.”
په شل کلنه جګړه کې زرګونه کسان ووژل شول
د براون پوهنتون «د جګړې لګښتونه » پروژې د څرګندونو له مخې:
- ۲۳۲۰ امریکایي سرتېري
- ۶۹ زره افغان امنیتي ځواکونه او پولیس
- ۴۶ زره ملکي وګړي
د امریکا په ۲۰ کلنه جګړه کې وژل شوي دي.
د سیګار وروستۍ پایله: “د دې جګړې لګښت له پیسو څخه ډېر و”
سیګار ټینګار کړی، چې په افغانستان کې د امریکا ۲۰ کلن شتون نه یوازې د خپلو اهدافو په ترلاسه کولو کې پاتې راغلی، بلکې پر میلیارډونو ډالر یې ضایع او داسې جوړښتونه یې رامنځته کړل، چې د امریکایي ځواکونو له وتلو وروسته په څو ورځو کې بشپړ له منځه ولاړل.
تازه خبرونه
په اسلامي امارت کې د نظر اختلاف شته، خو د ړنګېدا هیله یې باید ونهشي – حامد کرزی
هغه ټینګار کړی: خلک سوله، ثبات او داسې حکومت غواړي، چې د ولس پر اراده ولاړ وي؛ خو په عین وخت کې له اقتصادي بېوزلۍ کړېږي او نه غواړي هېواد یو ځل بیا ګډوډۍ ته ولاړ شي.
د جمهوري نظام پخواني ولسمشر حامد کرزي له شپېګل مجلې سره ه یوه مرکه کې ویلي، چې د افغانستان خلک له څلورو لسیزو جګړو وروسته نور د نوې شخړې او د اسلامي امارت پر وړاندې د وسلوال مقاومت لېوالتیا نهلري.
هغه ټینګار کړی: خلک سوله، ثبات او داسې حکومت غواړي، چې د ولس پر اراده ولاړ وي؛ خو په عین وخت کې له اقتصادي بېوزلۍ کړېږي او نه غواړي هېواد یو ځل بیا ګډوډۍ ته ولاړ شي.
حامد کرزي د اسلامي امارت دننه وضعیت ته په نغوته(اشاره ) کې ویلي، چې د نظر اختلاف شته؛ خو باید د ړنګېدا هیله یې ونهشي.
هغه زیاته کړې؛ افغانستان د پرمختګ لپاره اقتصادي ودې، سیاسي مشارکت او د ټولو لوریو همکارۍ ته اړتیا لري.
پخواني ولسمشر یو ځل بیا د ښځو پر زدهکړو او کار بندیزونه «زیانمن» وبلل او څرګندوي، چې دا محدودیتونه د هېواد راتلونکی کمزوری کوي.
هغه د خپلو خبرو په یوه بله برخه کې پاکستان تورن کړ، چې له تېرو څلور لسیزو د افغانستان په کورنیو چارو کې لاسوهنه کوي؛ خو اوس د خپلو سیاستونو له پایلو سره مخ شوی دی.
تازه خبرونه
په نورستان کې د بشري مرستو عملیات پیل شول؛ زرګونه کورنۍ مرستو ته لاسرسی مومي
د راپور له مخې، دا اقدام د افغاني سرې میاشتې ټولنې او د خوړو نړیوال پروګرام پر همکارۍ د دې ولایت په کامدېش او برګمټل ولسوالیو کې پیل شوی؛ شاوخوا ۱۳۶ زره کسان، چې نږدې ۱۷ زره کورنۍ کېږي د خوراکي توکو، روغتیايي مرستو او نورو اړینو توکو له سخت کمښت سره مخ ول.
د سره صلیب نړیوالې کمیتې څرګنده کړې، چې د نورستان ولایت جګړه ځپلو سیمو ته د مرستو رسولو څو ورځني بېړني عملیات پیل شوی، چې له تېرو شپږ اوونیو څخه یې بنسټیزو اړتیاوو ته پوره لاسرسی نهدرلود.
د راپور له مخې، دا اقدام د افغاني سرې میاشتې ټولنې او د خوړو نړیوال پروګرام پر همکارۍ د دې ولایت په کامدېش او برګمټل ولسوالیو کې پیل شوی؛ شاوخوا ۱۳۶ زره کسان، چې نږدې ۱۷ زره کورنۍ کېږي د خوراکي توکو، روغتیايي مرستو او نورو اړینو توکو له سخت کمښت سره مخ ول.
یادو بنسټونو ویلي، چې د اپرېل له پیل راپدېخوا له ښکېلو لورو سره پرلهپسې خبرې روانې وې، چې دغو سیمو ته خوندي او بېپرې لاسرسی برابر شي او اوس عملاً د مرستو د لېږد بهیر پیل شوی دی.
په لومړي پړاو کې به د خوراکي توکو وېش، روغتیايي وسایل او نور اړین توکي لومړیتوب ولري. له نورستان سره د لارو پر بیا پرانیستل کېدا بازارونه ورو ورو بېرته خلاصیږي او د ناروغانو د درملنې لپاره هم د لېږد زمینه برابره شوې ده.
د سره صلیب نړیوالې کمیټې ټینګار کړی، چې اړتیاوې اوس هم پراخې دي؛ په ځانګړي توګه د خوړو د خوندیتوب، روغتیايي مرستو او بنسټیزو آسانتیاوو ته د لاسرسی په برخو کې له سیمهییزو استازو سره د اړتیاوو د پېژندلو لپاره همکاریو ته اړتیا لیدل کیږي.
په راپور کې راغلي؛ ټول فعالیتونه د بېپرې، خپلواکۍ او ناپېیلتوب د اصولو پر بنسټ ترسره کېږي او له ټولو خواوو غوښتنه شوې، چې زیانمنو ټولنو ته د خوندي او دوامدار لاسرسي زمینه برابره کړي.
تازه خبرونه
کابل او دوشنبې د «کاسا۱۰۰۰» پروژې پر چټکتیا ټینګار وکړ
په دې ناسته کې عبدالحق همکار د «کاسا۱۰۰۰» پروژې د پلي کېدا د بهیر پر چټکتیا، د قراردادي شرکتونو د احتمالي ستونزو حل او د تخنیکي همغږۍ زیاتوالي ټینګار وکړ او په دې اړه یې د تاجکستان له همکاریو مننه وکړه.
د افغانستان برښنا شرکت عمومي اجرائیوي رییس عبدالحق همکار د تاجکستان پلازمېنې( دوشنبه ) ته د سفر پر مهال د تاجکستان د انرژۍ له وزیر دلیر جمعه سره وکتل او د برښنا په برخه کې یې د دوهاړخیزو همکاریو د پیاوړتیا او د «کاسا۱۰۰۰» پروژې د پرمختګ په اړه خبرې وکړې.
په دې ناسته کې عبدالحق همکار د «کاسا۱۰۰۰» پروژې د پلي کېدا د بهیر پر چټکتیا، د قراردادي شرکتونو د احتمالي ستونزو حل او د تخنیکي همغږۍ زیاتوالي ټینګار وکړ او په دې اړه یې د تاجکستان له همکاریو مننه وکړه.
دغه راز د تاجکستان د انرژۍ وزیر هم د دې پروژې پر سټراټیژیک ارزښت ټینګار وکړ او «کاسا۱۰۰۰» یې د سیمې د نښلېدا، د برښنا د تبادلې او د اقتصادي همکاریو د پراختیا لپاره اړین ګام وباله او د چارو د چټکتیا لپاره یې د دوامدارې همکارۍ او همغږۍ ژمنه وکړه.
«کاسا۱۰۰۰» پروژه د مرکزي او جنوبي آسیا ترمنځ د برښنالېږد له اړینو پروژو څخه ده، چې په افغانستان کې یې د پلي کېدا بهیر د پام وړ پرمختګ کړی او کولی شي د اقتصادي ودې او سیمهییز ثبات په ټینګښت کې مهم رول ولوبوي.
-
تازه خبرونه2 days agoد «پرمختګ» اوبپاڼې پرانیسته؛ د افغانستان د رسنیو لپاره نوی معلوماتي سرچینه
-
سوداگري8 hours agoد افغانستان، ازبکستان او قرغزستان د استازو سوداګریزه ناسته ترسره شوه
-
تحول3 days agoتحول: د ایران لهخوا د هرمز تنګي د بیا بندېدا علت
-
نړۍ10 hours agoله ایران سره نوې هوکړه به د پخوانۍ هوکړې پر پرتله «ډېره ښه» وي – ټرمپ
-
نړۍ1 day agoد جګړې له پایلو د اماراتو اندېښنه؛ د تېلو په راکړه ورکړه کې د ډالرو دډې ته کولو احتمال
-
څار2 days agoڅار: په چین کې د کابل-اسلام آباد د خبرو اترو برخلیک
-
سوداگري1 day agoازبکستان ته د صنایعو او سوداګرۍ د وزیر سفر؛ په نړیوال صنعتي نندارتون کې د افغانستان پیاوړی ګډون
-
تحول21 hours agoتحول: په افغانستان کې د جګړې د تپلو لپاره د پاکستان ناکامې هڅې
