د بشري مرستو بنسټ (IHH) ویلي، د افغانستان او پاکستان ترمنځ د نارسمي خبرو اترو د بهیر (Track 1.5) دوه‌یمه غونډه د جون پر اتمه او نهمه د ترکیې په استانبول ښار کې ترسره شوې ده.

د دې بنسټ د څرګندونو له مخې؛ دا نوښت د دوه ورونو او ګاونډ هېوادونو ترمنځ د متقابلې همغږۍ د پیاوړتیا، د باور د ټینګښت او د سیمې د ثبات او هوساینې د پراختیا لپاره پیل شوې او هیله ده، چې مثبتې پایلې ولري.

قطر او ترکیې هم د دغو خبرو اترو په آسانتیا کې ونډه لرلې ده.

د IHH بنسټ ټینګار کړی، چې د ورته غونډو د لړۍ روان ساتل کولی شي د کړکېچونو د کمېدا، د همکاریو د پیاوړتیا او د دواړو هېوادونو ترمنځ د خبرو اترو د پراختیا لپاره زمینه برابره کړي.

دا خبرې اترې داسې مهال ترسره شوي، چې د پاکستان د پوځ په وروستیو بریدونو کې د افغانستان د ۳ ولایتونو ۱۳ ملکي وګړي د ماشومانو او یوې ښځې په ګډون وژل شوي شوي او ۱۴ نور ټپیان دي.

ملګرو ملتونو ویلي؛ پاکستان ته په منسوبو هوايي بریدونو کې د کونړ، خوست او پکتیکا ولایتونو د بېلابېلو سیمو لږ تر لږه د ۱۱ ماشومانو، یوې ښځې او یو سپین‌ږیري په ګډون ۱۳ ملکي وګړي وژل شوي او ۱۴ نور ټپیان دي.

د ملګرو ملتونو د سرمنشي مرستیال ویاند فرحان حق د دې ټولنې په ورځنۍ خبري غونډې پر مهال ویلي، په افغانستان کې واکمنو چارواکو د دغو ولایتونو په بېلابېلو سیمو کې د څو هوايي بریدونو له ترسره کېدو خبر ورکړی، چې د ملکي وګړو کورونه یې پر نښه کړي دي.

هغه له ټولو ښکېلو لوریو وغوښتل؛ د بشري نړیوالو قوانینو او بشري حقونو په اړه پخپلو ژمنو ټینګ پاتې شي او ټینګار یې کړی، چې ملکي وګړي او ملکي ودانیز جوړښتونه باید په هر ډول شرایطو کې خوندي وساتل شي.

د افغانستان اسلامي امارت د بهرنیو چارو وزارت په کابل کې د پاکستان سفارت شارژدافیر احضار کړی او د افغانستان د هوايي حریم د نقض او د بې ګناه ملکي وګړو پر کورونو د بمبارډ په تړاو یې خپل شديد او قاطع اعتراض ورته وړاندي کړ.

پاکستاني پوځیانو  دچارشنبې پر شپه د غبزرګولي شلمه یو ځل بیا د افغانستان هوايي حریم ښکاره نقض کړ او د خوست، پکتیکا او کونړ ولايتونو په ځينو سيمو کې یې د ملکي افغانانو کورونه بمبارډ کړل، چې له کبله یې ۱۱ ماشومان، یوه میرمن او یو سپینږیری «شهیدان» او ۱۴ کسان نور ملکي وګړي، چې ښځې او ماشومان په کې دي ټپیان شوي دي.

 اسلامي امارت دغه« تېری» او «بشري جنایت» له نړیوالو اصولو او قوانینو ښکاره نقض بولي, غندي او یو ځل بیا ټینګار کوي، چې د خپلې خاورې دفاع او د ولس  امنیت تأمینول خپل شرعي مسووولیت ګڼي.

ویل کیږي، چې پاکستاني لوری باید دا درک کړي، چي نیابتي سیاستونو د تطبیق پر ځاى دي خپلو داخلي ستونزو ته بنسټیز حل ومومي.