ټاکل شوې، چې د افغانستان په اړه د «مسکو فارمټ» اتمه مشورتي غونډه سبا دوشنبه(د تلې دیارلسمه / د اوکټوبر پېنځمه) په مسکو کې جوړه شي. د افغانستان پلاوی به د بهرنیو چارو د وزیر امیرخان متقي پر مشرۍ په دې غونډه کې ګډون وکړي.

د بهرنیو چارو وزارت د ویاند مرستیال ضیا احمد تکل آریانا نیوز ته ویلي، چې امیر متقي به له دې فرصت څخه ګټه پورته کړي او د افغانستان د وضعیت، سیمه‌ییزو تحولاتو او په افغانستان کې د شته فرصتونو په اړه خبرې وکړي.

دغه غونډه په داسې وخت کې جوړېږي، چې د کابل او اسلام‌‌آباد ترمنځ ترینګلتیاوې زیاتې شوي او روسیې هم د دغو ترینګلتیاوو د کمولو لپاره پر خبرو اترو ټینګار کړی دی.

د غونډې مهم بحثونه به د کابل او اسلام‌‌آباد ترمنځ وروستۍ ترینګلتیاوې، سیمه‌ییز تحولات، اقتصادي همکاري، سوداګري او ټرانزیټ وي.

ویل کیږي، چې په دې غونډه کې به د افغانستان ترڅنګ د پاکستان، چین، هند، ایران او د منځنۍ آسیا د هېوادونو استازي هم ګډون کوي او تمه ده، چې د غونډې په پای کې ګډه اعلامیه خپره شي.

د کلیو د بیارغونې او پراختیا وزیر عبداللطیف منصور پر افغانستان د پاکستان د پوځي رژیم د بریدونو په غبرګون کې ویلي، چې اسلامي امارت د افغانانو او پاکستانيانو بې‌ځایه وینه تویول ناروا ګڼي؛ ځکه دواړه لوري مسلمانان دي.

منصور د بدخشان په واخان کې د ۱۲۱ کیلومټره سړک د پرانیستې په مراسمو کې ویلي، چې ځینې کسان د «ورځني بمبارډ» په غبرګون کې احساساتي کېږي؛ خو افغانستان باید د ځان‌بساینې داسې کچې ته ورسېږي، چې له خپلو وګړو دفاع وکړی شي.

نوموړي ویلي:« مونږ باید دا نظام داسې پیاوړی کړو، چې ځان‌بساینې ته ورسېږو او له هر افغان څخه داسې دفاع وکړی شو، چې زیان‌رسوونکی کس په خپل هېواد کې شنډ کړو.»

منصور زیاته کړې، اوسنی نظام اوس هم په بشپړه توګه پر ځان‌بسیا شوی نه‌دی؛ خو هڅه کېږي، هم له افغانانو دفاع وشي او هم وضعیت دې پړاو ته ونه‌رسېږي، چې «وینه تویېږي، جنازې روانې وي او موخه معلومه نه‌وي.»

د کلیو د بیارغونې او پراختیا وزیر ویلي:« مونږ د خپلو خلکو بې‌ځایه وینه تویول ناروا ګڼو او د پاکستانيانو وینه تویول هم ناروا ده؛ ځکه هغوی هم مسلمانان دي.»

د پاکستان پوځي چارواکي تل ادعا کوي، چې په دې هېواد کې د وسله‌والو بریدونه په افغانستان کې تنظیمېږي؛ خو اسلامي امارت دا ادعا رد کړې او څرګندوي، چې افغانستان د پاکستان د «امنیتي ناکامۍ» مسوول نه‌دی.