تازه خبرونه
د امریکا او طالبانو ترمنځ د سولې هوکړه پر ۴ ټکو راڅرخي
د امریکا او طالبانو ترمنځ له ۱۸ میاشتو وروسته یو تاریخي جوړجاړی پر ۴ محرونو راڅرخیدلی دی.
د امریکا او طالبانو ترمنځ د سولې د هوکړه لیک په پیل کې ټینګار شوی، چې امریکا اوس هم د طالبانو اسلامي امارت د یوه رسمي دولت په توګه نه پېژني او داسې راغلي دي: دا هوکړه۹ لیک د امریکا او اسلامي امارت ترمنځ، چې امریکايي پر رسمیت نه پېژني؛ لاسلیک شو.
په افغانستان کې د سولې د راوستو هوکړه لیک لاندې ۴ محرونه لري:
۱: داسې تضمین، چې د افغانستان له خاورې د امریکا او متحدینو پر وړاندې يې د کومې ډلې او یا کوم کس له لوري ګواښ پېښ نشي.
۲: له افغانستان څخه د بهرنیو سرتېرو د وتلو لپاره باید یو میکانیزم او تضمین ترلاسه شي.
۳: د یاد شویو تضمینونو له ترلاسه کیدو وروسته به طالبان د ۲۰۲۰ کال د مارچ په شلمه د نړیوالو شاهدانو په حضور کې له افغان لوري سره هم خبرې پيل کړي.
۴: په بین الافغاني خبرو کې د دایمي اوربند او د دې اوربند د پيل لپاره به پر مهلت خبرې وکړي.
په دې برخه کې راغلي؛ امریکا ژمنه ده، چې له افغانستان څخه به خپل سرتېري؛ ناډیپلوماټیک ملکي پرسونل، پوځي قراردادیان، ښوونکي، سلاکاران او ملاتړي ځواکونه په ۱۴ میاشتو کې وباسي.
د دې طرحې د عملي کولو لپاره لاندې تدابیر په پام کې نیول شوي دي:
۱: په ۱۳۵ ورځو کې به د امریکايي ځواکونو شمېر ۸۶۰۰ تنو ورسېږي او ائتلافي ځواکونه به هم د همدې شمېرې تر سرحده راټیټیږي.
۲: امریکا، متحدین يې او ائتلافي ځواکونه به د افغانستان له ۵ اډو څخه خپل سرتېري وباسي.
که طالبان له نورو ډلو سره خپلې اړیکې پرې کړي، نو امریکا به لاندې ګامونه اوچتوي:
د ۲۰۲۰ کال د مارچ میاشتې تر شلمې نېټې پورې باید طالبان د افغان حکومت زر تنه زندانیان او همدارنګه به افغان حکومت د طالبانو پېنځه زره زندانیان له بنده خوشي کوي او په دې ترڅ کې د خپلمنځي خبرو موده هم په پام کې نیول شوې ده.
همدارنګه ویل شوي؛ امریکا به مرسته وکړي، چې افغان حکومت او طالبان په درې میاشتو کې د یو او بل ټول زندانیان خوشي کړي.
د خپلمنځي خبرو له پيل سره سم امریکا پر طالبانو د بندیزونو د لیرې کولو لړۍ څېړي. پدې معنا، چې که د سولې په خبرو کې پرمختګونه وشول؛ نو د ۲۰۲۰ کال د آګسټ میاشتې تر ۲۷ نېټې پورې به ټول بندیزونه له طالبانو لیرې کېږي.
امریکا همدرانګه د ملګرو ملتونو سازمان د امنیت شورا له دایمي غړیو غواړي، چې د طالبانو غړي له تور لیسته لیرې کړي.
په دې توګه به امریکا او متحدین يې هم ژمنه کوي، چې نور به د افغانستان ځمکني بشپړتیا ته درناوی کوي او د زور یا کومې بلې لارې به د دې هېواد په کورنیو چارو کې لاسوهنه نکوي.
طالبان به هم د امریکا او د دې هېواد د متحدینو پروړاندې د القاعده او نورو ډلو له لوري د افغانستان د خاورې د نه کاریدو لپاره لاندې اقدامات ترسره کوي:
۱: طالبان خپلو غړیو، القاعده او نورو ډلو ته اجازه نه ورکوي، چې د افغانستان له خاورې د امریکا پرضد استفاده وشي.
۲: طالبان هغو کسانو ته، چې د امریکا او متحدینو امنیت ته ګواښ دي؛ څرګند پیام ورکوي، چې په افغانستان کې ځای نلري او خپلو غړیو ته به امر کوي، چې له داسې ډلو سره همکاري ونکړي.
۳: طالبان به د ټولو هغو ډلو مخه نیسي، چې د امریکا او متحدینو امنیت ته ګواښ دي او نه به هغو کسانو ته اجازه ورکوي، چې د افغانستان په خاوره کې سرتېري جذب او یا ځان اکمال کړي.
۴: طالبان ژمن دي؛ له هغو ډلو سره، چې غواړي افغانستان ته پناه یوسي د نړیوالو قوانینو په رڼا کې عمل کوي، چې ونشي کولی د امریکا لپاره ګواښ جوړ کړي.
۵: طالبان هغو ډلو یا کسانو ته پاسپورت، ویزه، جواز یا د سفر اجازه نه ورکوي، چې د امریکا امنیت ګواښي.
دغه راز په هوکړه لیک کې راغلي، چې:
۱: امریکا به غوښتنه کوي، چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا دغه هوکړه تائید کړي.
۲: امریکا او طالبان به په خپل منځ کې د ښو اړیکو هڅې کوي او پر دې به تمرکز لري، چې له خپلمنځي خبرو وروسته کوم اسلامي دولت، چې جوړېږي؛ اړیکې به یې له امریکا سره ښې وي.
۳: امریکا کوښښ کوي، چې د افغانستان له نوي دولت سره خپلې اقتصادي اړیکې وساتي او په کورنیو چارو کې يې لاسوهنه ونکړي.
د امریکا ولسمشر دونالد ترمپ له طالبانو سره د سولې هوکړه له دې کبله ارزښتناکه ګڼي، چې په وینا یې د خپل تاریخ تر ټولو اوږده جګړه یې پای ته ورنږدې کړې او د افغانستان د تلپاتي ثبات او تاوتریخوالي د له منځه وړلو لپاره یې پلانونه د عملي کیدو په حال کې دي.
دا په داسې حال کې ده، چې تېره ورځ په ارګ کې د کب پر ۱۰ چې د فبروري له ۲۹ سره برابره ده ولسمشر اشرف غني د طالبانو او امریکایانو د مشرانو د سولې هوکړې سره همهاله د ناټو له سرمنشي او د امریکا له دفاع وزیر سره د سولې یوه ګډه اعلامیه لاسلیک کړې ده.
تازه خبرونه
له ایران څخه د افغانانو جبري ستنېدا؛ ښځې او ماشومان له ګواښونو سره مخ دي
د اګست پر لسمه د دې بنسټ په خپور شوي راپور کې راغلي؛ ایستل شوي ماشومان ښایي له کورنۍ څخه د بېلېدا، له زدهکړو څخه د پاتې کېدا، د هویتي اسنادو د نشتوالي، له ناوړه ګټې اخیستنې او په ناامنو شرایطو کې د ژوند له ستونزو سره مخ شي.
د بشري حقونو«هانا» بنسټ خبرداری ورکړی، چې له ایران څخه د بېاسناده افغانانو د ایستلو لړۍ، ښځې او ماشومان له ستنېدو وروسته په افغانستان کې د خوندیتوب له ګواښونو سره مخ کوي.
د اګست پر لسمه د دې بنسټ په خپور شوي راپور کې راغلي؛ ایستل شوي ماشومان ښایي له کورنۍ څخه د بېلېدا، له زدهکړو څخه د پاتې کېدا، د هویتي اسنادو د نشتوالي، له ناوړه ګټې اخیستنې او په ناامنو شرایطو کې د ژوند له ستونزو سره مخ شي.
د یاد بنسټ د خبرپاڼې له مخې، ښځې او نجونې هم د زدهکړو، کار او تګ راتګ د محدودیتونو او د کافي ملاتړیزو شبکو د نشتوالي له کبله له زیاتې زیانمنکېدا سره مخ دي.
«هانا» ټینګار کړی، چې یوازې افغانان«بېاسناده» ګڼل باید د هغوی د ساتنې د اړتیاوو د ځانګړې ارزونې ځای ونهنیسي او له ستنولو مخکې باید قانوني تضمینونه او بشري مرستې برابرې شي.
د ایران کورنیو چارو وزارت د اګست پر نهمه ویلي، د ۱۴۰۴لمریز لېږدیز کال له پیل راپدېخوا شاوخوا دوه میلیون بېاسناده یا ناثبت شوي افغانان له دغه هېواده ایستل شوي او د ایستلو لړۍ یې اوس هم روانه ده.
د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمیشنرۍ د څرګندونو له مخې، د ۲۰۲۶ز.کال د جولای تر یوولسمې پورې شاوخوا ۳۱۵زره او ۸۰۰ افغانان له ایران څخه ایستل شوي، چې تر دې دمه له ګاونډ هېوادونو څخه د افغانانو د ثبت شویو له ۸۳ سلنې څخه ډېره برخه جوړوي.
د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمیشنرۍ له دې مخکې له هېوادونو غوښتي؛ په هغو برخو کې، چې خلک له خوندیتوب ګواښونو سره مخ وي، له جبري ستنولو یې ډډه وکړي. دې ادارې ښځې او نجونې د تر ټولو زیانمنونکو څخه بللې دي.
تازه خبرونه
په بغلان کې د اوبو پر سر شخړه؛ څلور کسان ووژل شول
د تالهوبرفک ولسوالۍ امنیه قومندان اسماعیل ایوبي ویلي، پېښه په یوه لرې پرته سیمه کې رامنځته شوې او د دوه کورنیو ترمنځ د کرنیزو اوبو د کارونې پر سر اختلاف یې د نښتې اصلي لامل بللی دی.
د بغلان امنیتي چارواکو ویلي، د دې ولایت د تالهوبرفک ولسوالۍ په «دیوالک» سیمه کې د دوه کورنیو ترمنځ د شخصي اختلافاتو او کرنیزو اوبو د کارونې پر سر وسلهواله نښته شوې، چې له کبله یې څلور کسان وژل شوي او یو بل ټپي دی.
د تالهوبرفک ولسوالۍ امنیه قومندان اسماعیل ایوبي ویلي، پېښه په یوه لرې پرته سیمه کې رامنځته شوې او د دوه کورنیو ترمنځ د کرنیزو اوبو د کارونې پر سر اختلاف یې د نښتې اصلي لامل بللی دی.
د بغلان امنیه قومندانۍ د څرګندونو له مخې؛ په دې سیمه کې د مخابراتي شبکو د پوښښ د نشتوالي له کبله د سیمې یو اوسېدونکی له پېښې څخه د خبر ورکولو لپاره هغې سیمې ته تللی، چې مخابراتي پوښښ لري او امنیتي ځواکونه یې خبر کړي دي.
امنیتي چارواکي وایي، د پېښې ښکېل کسان له سیمې تښتېدلي او تر اوسه یې په تړاو څوک نیول شوي نهدي. د عاملانو د پېژندلو او نیولو لپاره هڅې روانې دي.
تازه خبرونه
اسلامي امارت د محمود شاه حبیبي د نیول کېدو ادعا رد کړه
ذبیحالله مجاهد ویلي:« مونږ د محمود شاه حبیبي په اړه هېڅ معلومات نهلرو. هغه د افغانستان اسلامي امارت لهخوا نیول شوی نهدی. که له مونږ سره وای، دا ستونزه به له وړاندې حل شوې وای.»
د اسلامي امارت ویاند د افغان ـ امریکايي سوداګر محمود شاه حبیبي د نیول کېدا ادعا رد کړې ده؛ نوموړی د امریکا د څرګندونو له مخې، څلور کاله مخکې په کابل کې نادرکه شوی دی.
ذبیحالله مجاهد ویلي:« مونږ د محمود شاه حبیبي په اړه هېڅ معلومات نهلرو. هغه د افغانستان اسلامي امارت لهخوا نیول شوی نهدی. که له مونږ سره وای، دا ستونزه به له وړاندې حل شوې وای.»
د نوموړي دا څرګندونې یوه ورځ له هغې وروسته شوي؛ د امریکا فډرالي څېړنو ادارې د حبیبي د ورکېدا د څلورمې کلیزې پر مناسبت یو ځل بیا له خلکو وغوښتل، چې د هغه د ځای په اړه معلومات ورکړي.
د امریکا فډرالي څېړنو ادارې د معلوماتو له مخې؛ حبیبي د ۲۰۲۲ز.کال د اګست پر لسمه په کابل کې خپل کور ته نږدې نادرکه شو. هغه مهال یې په کابل کې د «آسیا مشورتي ګروپ» په مخابراتي شرکت کې سلاکار و او له دې مخکې یې د افغانستان د ملکي هوايي چلند ادارې مشري هم کړې وه.
د امریکا اړوند ادارې ادعا کړې، چې حبیبي د امارت اسلامي د استخباراتو عمومي ریاست لهخوا نیول شوی دی.
یادې ادارې د هغه د ورکېدا په اړه خپلې څېړنې روانې ساتلې او په ۲۰۲۵ز.کال کې یې د حبیبي عکس د ورک کس په توګه خپور کړ.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت هم د هغه د معلوماتو لپاره پېنځه میلیون امریکايي ډالر جایزه ټاکلې، چې د موندلو، بېرته ترلاسه کولو او امریکا ته د ستنولو لامل شي.
-
سیمه ییز خبرونه4 days agoپه پاکستان کې د مالونو د سراسري لېږد درېدا؛ موټرچلوونکي اعتصاب کوي
-
تازه خبرونه4 days agoروسي شرکتونه په افغانستان کې د برښنايي وسایلو پر تولید پانګونه کوي
-
تازه خبرونه3 days agoروسیه د افغانستان له لارې هند سمندر ته د اوسپنېپټلۍ بدیله لار جوړول ارزوي
-
تازه خبرونه4 days agoد مالداویا ولسمشرې د اسلامي امارت پلاوي ته پر ویزه صادرولو نیوکه وکړه
-
لوبی4 days agoله پناه غوښتنې څخه د سکاټلنډ تر ملي لوبډلې؛ د افغان کرکټلوبغاړي زړهراکښونکې کیسه
-
سیمه ییز خبرونه3 days agoد ترکیې، پاکستان او سعودي عربستان دفاعي تړون د ناټو پېنځمې مادې ته ورته دی -هاکان فیدان
-
نړۍ4 days agoد امریکا سنا پر روسیې او ایران د پراخو بندیزونو طرحه تصویب کړه
-
تازه خبرونه3 days agoپه بلوڅستان کې د پاکستان ملاتړې ډلې له افغان پخوانیو امنیتي ځواکونو ګټه اخلي – راپور

