د پاکستان د جمعیت علمای اسلام ګوند مشر مولانا فضل‌الرحمن ویلي، چې د افغانستان اقتصادي وضعیت د پاکستان پر پرتله ښه دی او د پاکستان خلک د بې‌سارو اقتصادي ستونزو له کبله هېواد پرېودلو ته اړ شوي دي.

هغه په راولپېنډۍ کې یوې غونډې ته د وینا پر مهال وویل، چې په پاکستان کې سوداګري د له منځه تلو پر لوري روانه ده او د افغانستان په اړه د پاکستان د حکومت پالیسي « بشپړه ناکامه» ده.

مولانا فضل‌الرحمن د پاکستانيو چارواکو پر هغو ادعاوو هم نیوکه کړې، چې ګواکې بریدګر له افغانستان څخه پاکستان ته راځي.

نوموړی په دې اړه وایي: « ادعا کوي، چې ترهګر له هغه ځایه راځي. که راځي؛ مخه یې ونیسئ. که راځي، ویې وژنئ. د افغانستان حکومت خو هیڅ اعتراض هم پر تاسې ندی کړی.»

نوموړي د پاکستان او افغانستان ترمنځ د سوداګریزو لارو د بندېدا په اړه څرګنده کړې: کله، چې «حتا یو انار هم له افغانستان څخه پاکستان ته نه‌راځي» نو دا ادعا هم منطقي نده، چې جنګیالي له هماغې لارې رااوړي.

د جمعیت علمای اسلام مشر دا هم ویلي، چې د پاکستان بهرنۍ پالیسي د حکومت له‌خوا نه، بلکې د پوځ له‌خوا غوره کیږي: « یو جنرال راځي وایي؛ خبرې اترې کوو، بل راځي وایي، چې جګړه کوو.»

پاکستانيو پوځیانو تل ادعا کړې؛ په پاکستان کې بریدونه د هغو ډلو له‌خوا تنظیمېږي، چې په افغانستان کې میشت دي؛ خو اسلامي امارت دا ادعاوې رد کړي او پر ځلونو یې ټینګار کړی، چې افغانستان د پاکستان د امنیتي ناکامیو مسوول ندی.

د تاجکستان بهرنیو چارو وزیر سراج الدین مهرالدین په یوه خبري کنفرانس کې له نړیوالې ټولنې وغوښتل، چې د ستونزو له په پام کې نیولو سره افغانستان خپلې مرستې زیاتې کړي.

مهرالدین په یوه خبري کنفرانس کې ویلي، چې تاجکستان او افغانستان د خپلې ګډې پولې په اوږدو کې د امنیتي پېښو د مخنیوي لپاره همغږي دي.

هغه یادونه کړې، چې په وروستیو میاشتو کې د سرحدي سیمو وسلوال بریدونه او جرمي فعالیتونه ډېر شوي دي.

هغه وایي؛ افغان چارواکو تاجکستان ته ډاډ ورکړی، چې دوی به د پېښو د مخنیوي لپاره اړین اقدامات وکړي او د هر ډول سرغړونې په اړه به بشپړه څېړنه وشي.

مهرالدین ټینګار کړی، چې تاجکستان په افغانستان کې د ټولنیز-اقتصادي شرایطو د ښه کولو لپاره د رغنده نړیوالو تعاملاتو ملاتړ کوي.

هغه ویلي: تاجکستان په ۲۰۲۵ ز.کال کې افغانستان ته له ۶۰ زره ټنو ډېرې بشري مرستې، چې خوراکي او اړین توکي په کې ول؛ چمتو کړي دي.

د تاجکستان د بهرنیو چارو وزیر د دواړو ګاونډ هېوادونو ترمنځ د اقتصادي همکاریو د زیاتوالي یادونه هم کړې ده. تاجکستان سرحدي بازارونه بیا پرانیستي او افغانستان ته د برښنا رسولو یې هم روان ساتلي دي.

تاجکستان او افغانستان له ۱۳۰۰ کیلومټرو څخه ډېره ګډه پوله لري.

د تاجکستان د ولسمشرۍ د مخدره توکو د کنټرول څانګې مشر ظفر صمد ویلي، چې تېر کال له افغانستان سره د پولې په اوږدو کې د مخدره توکو له قاچاق وړونکو سره ۱۷ نښتې شوې، چې په کې دوه تاجک سرتېري او ۱۰ افغانان وژل شوي دي.

د ریاست الوزراء اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر د ملي دفاع وزارت د سرتېرو په فراغت غونډه کې خبرداری ورکړ، چې «افغانستان چاته ضرر رسول نه غواړي او نه یې له چا مني؛ خو که څوک ناوړې اراده ورته لري، نو بیا خپل پور چا ته نه پرېږدي.»

هغه زیاته کړې:« تاریخ ګوا دی، چې افغانستان غوړه ګوله نه، بلکې د زقوم ونه ده» د مُعَمَّرو امپراتوریو مرۍ یې ور ترخې کړې، چې  نوي زېږېدلي ماشومان یې هیڅکله هضمولی نشي.

هغه له افغانستان سره د هېوادونو په سیاسي او اقتصادي تعامل هم ټینګار څرګند کړ.

ملا برادر ویلي: “زه باور لرم؛ د هېوادونو لپاره دا غوره ده، چې د اسلامي امارت د ارزښتونو او اصولو په چوکاټ کې د سیاسي او اقتصادي تعامل لپاره هڅه وکړي. هغه انرژي او سرچینې، چې د یو بل په ویجاړولو کې ضایع کیږي؛ د یو بل په ملاتړ او د ګډو ټکو په پیاوړتیا کې غوره مصرف کیږي.”

د ریاست الوزراء اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني ویلي؛ «د اسلامي امارت سیاست کاذب ندی؛ ننني افغانستان خپلې پالیسۍ پر هغو بنسټونو بناء کړي، چې اساس یې اسلامي شریعت دی.»

ملا برادر په اقتصادي ډګر کې پانګوالو ته زیری ورکړی، چې « اسلامي امارت به په راتلونکو څو ورځو کې کورنیو او بهرنیو پانګوالو ته په نویو سکټورونو کې د پانګونې کچې ته پر کتو له یوه څخه تر پېنځه کلونو بشپړ مالیاتي معافیت اعلان کړي.

نوموړي ویلي؛ دا معافیت «به له یوه لوري د نویو سکټورونو پر پښو د درېدو او چټکې ودې سبب وګرځي او له بلې لوري به د هېواد د اقتصادي پایې په ګرځولو او خود کفایۍ کې د پام وړ اغېز ولري.»