دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، اعلام کرده است که امریکا عملیات تازه‌ای را برای کمک به کشتی‌های گیرمانده در تنگه هرمز آغاز می‌کند؛ مسیری حیاتی که در پی تنش‌های جاری با ایران، با اختلال گسترده در رفت‌وآمد کشتی‌ها روبه‌رو شده است.

ترمپ در پیامی در شبکه اجتماعی «تروث سوشیال» گفته است که واشنگتن تلاش خواهد کرد تا کشتی‌ها را از آب‌های محدودشده به‌گونه مصون عبور دهد. به گفته وی، صدها کشتی و هزاران خدمه برای هفته‌ها در این منطقه گیر مانده‌اند و برخی از آن‌ها با کمبود مواد ضروری مواجه هستند.

این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که نگرانی‌های امنیتی در منطقه افزایش یافته است. به گزارش «عملیات تجارت دریایی بریتانیا»، یک نفتکش به‌تازگی هنگام عبور از این مسیر هدف حمله‌ی نامشخص قرار گرفته است. با این حال، گزارش شده که تمامی خدمه این کشتی در امان هستند.

قوماندانی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اعلام کرده است که از این عملیات با اعزام گسترده نیروها، طیارات جنگی، کشتی‌های نظامی و طیاره‌های بی‌سرنشین حمایت خواهد کرد. مقام‌ها این مأموریت را برای حفظ ثبات منطقه و جلوگیری از تأثیرات منفی بر اقتصاد جهانی حیاتی دانسته‌اند.

تنگه هرمز که یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان به شمار می‌رود، در دو ماه اخیر با اختلال شدید مواجه بوده است. گفته می‌شود ایران رفت‌وآمد اکثر کشتی‌ها را محدود کرده و تنها به کشتی‌های خود اجازه عبور می‌دهد. در این مدت، برخی کشتی‌ها هدف حمله قرار گرفته یا توقیف شده‌اند، در حالی که امریکا نیز اقدامات متقابل علیه کشتی‌های مرتبط با ایران انجام داده است.

در همین حال، تلاش‌های دیپلماتیک برای کاهش تنش‌ها همچنان در ابهام قرار دارد. مقام‌های ایرانی گفته‌اند که پاسخ امریکا به چارچوب پیشنهادی مذاکرات صلح را بررسی می‌کنند، اما تأکید کرده‌اند که گفتگوهای هسته‌ای فعلاً در اولویت نیست و احتمال دارد پس از پایان درگیری‌ها از سر گرفته شود.

این بحران تأثیرات قابل توجهی بر اقتصاد جهانی گذاشته و بهای نفت به‌دلیل نگرانی از اختلال در عرضه، افزایش یافته است. تنگه هرمز مسیر انتقال حدود یک‌پنجم نفت و گاز جهان محسوب می‌شود و ثبات آن برای بازارهای جهانی اهمیت حیاتی دارد.

با وجود کاهش حملات مستقیم نظامی در هفته‌های اخیر، تلاش‌ها برای ازسرگیری مذاکرات رسمی میان واشنگتن و تهران هنوز به نتیجه نرسیده و آینده وضعیت امنیتی و دیپلماتیک منطقه همچنان نامشخص باقی مانده است.

خبرگزاری دولتی ایران (ایرنا) روز جمعه گزارش داد که تهران تازه‌ترین پیشنهاد خود برای مذاکرات با ایالات متحده را از طریق میانجی‌گران پاکستانی ارسال کرده است؛ اقدامی که می‌تواند چشم‌انداز شکستن بن‌بست در تلاش‌ها برای پایان دادن به جنگ ایران را بهبود بخشد.

ایرنا جزئیاتی ارائه نکرد، اما قیمت‌های جهانی نفت که پس از آغاز انسداد تنگه هرمز از سوی ایران به‌طور چشمگیری افزایش یافته بود، پس از انتشار این گزارش کاهش یافت.

انسداد این گذرگاه حیاتی دریایی حدود ۲۰ درصد از عرضه نفت و گاز جهان را مختل کرده است و نیروی دریایی ایالات متحده نیز صادرات نفت خام ایران را مسدود کرده است. این وضعیت باعث افزایش قیمت انرژی و تشدید نگرانی‌ها درباره احتمال رکود اقتصادی شده است.

هنوز به‌طور فوری مشخص نیست که آیا این پیشنهاد ایران به واشنگتن منتقل شده است یا خیر.

از ۸ اپریل آتش‌بس برقرار بوده است، اما گزارش‌هایی مبنی بر این‌که دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور امریکا، قرار است در مورد طرح‌های حملات نظامی جدید برای وادار کردن ایران به مذاکره توجیه شود، در روز پنج‌شنبه باعث شد قیمت‌های جهانی نفت در مقطعی به بالاترین سطح در چهار سال گذشته برسد.

دو منبع ارشد ایرانی که نخواستند نام‌شان فاش شود، به رویترز گفته‌اند که ایران سامانه‌های دفاع هوایی خود را فعال کرده و در صورت حمله، پاسخ گسترده‌ای را در نظر دارد. به گفته این منابع، ایران بر این باور است که احتمال یک حمله کوتاه اما شدید از سوی امریکا وجود دارد که ممکن است با حمله‌ای از سوی اسرائیل نیز همراه شود.

وب‌سایت خبری اکسیوس روز یکشنبه به نقل از یک مقام امریکایی و دو منبع آگاه گزارش داد که ایران از طریق میانجیگران پاکستانی پیشنهاد جدیدی برای بازگشایی تنگه هرمز و پایان جنگ به امریکا ارائه داده است و مذاکرات هسته‌ای به مرحله بعدی موکول شده است.

در همین حال، دونالد ترمپ، رئیس جمهور امریکا، روز یکشنبه گفت که اگر ایران می‌خواهد برای پایان دادن به جنگ مذاکره کند، می‌تواند با او تماس تلیفونی بگیرد و تأکید کرد که تهران هرگز نمی‌تواند سلاح هسته‌ای داشته باشد. این در حالی است که تهران گفته بود ایالات متحده باید موانع رسیدن به توافق، از جمله محاصره بنادر ایران، را برطرف کند.

امید برای احیای تلاش‌های صلح روز شنبه کاهش یافت، زمانی که ترمپ سفر نمایندگان خود استیو ویتکاف و جرد کوشنر به اسلام آباد را لغو کرد. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز یکشنبه پیش از سفر به روسیه، جایی که قرار است با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، دیدار کند، به پاکستان و عمان، رفت و آمد داشت.

ترمپ به فاکس نیوز گفت: «اگر آنها می‌خواهند صحبت کنند، می‌توانند به ما مراجعه کنند یا با ما تماس بگیرند. می‌دانید، تلیفون وجود دارد. ما خطوط امن و خوبی داریم.»

وی افزود: «آنها می‌دانند چه چیزی باید در توافق باشد. خیلی ساده است: آنها نمی‌توانند سلاح هسته‌ای داشته باشند، در غیر این صورت دلیلی برای ملاقات وجود ندارد.»