د افغانستان لپاره د امریکا د سولې پخواني استازي زلمي خلیلزاد د ملګرو ملتونو له‌خوا د افغان ملکي وګړو د مرګ او ژوبلې په اړه خپاره شويو راپور ته په نغوته(اشاره ) کې ویلي؛ د پاکستان خلک د واکمنو بنسټونو له هغو پالیسیو ملاتړ نه‌کوي، چې په کې افغان ملکي وګړي وژل کیږي.

زلمي خلیلزاد په ایکس پاڼه کې زیاته کړې؛ هغه باور لري، چې د پاکستان د خلکو او د حکومتدارۍ د جوړښت ترمنځ واټن مخ پر پراخېدا دی.

نوموړي ټینګار کړی، چې د پاکستان پوځي پالیسي باید د ملکي ځاني زیانونو په اړه د خپلو خلکو اندونه په پام کې ونیسي او د ملکي افغانانو د کورونو له ویجاړولو ډډه وکړي.

دا څرګندونې په داسې وخت کې راپورته شوي، چې د ملګرو ملتونو وروستیو راپورونو د پاکستان د پوځي رژیم په هوایي بریدونو کې د ملکي وګړو د مرګ او ژوبلې د زیاتوالي راپورونه ورکړي دي.

بیات بنسټ په مبارکه روژه کې د خپلو مرستو لړۍ تر میدان وردګ ولایت پورې رسولې او لسګونو اړمنو کورنیو ته یې خپل اړوند خوراکي توکي ووېشل.

د بیات بنسټ چارواکو ویلي؛ د روژې مرستې( اوړه، غوړي او وريجې) د سروې له ترسره کولو وروسته مستحقو او اړمنو کورنیو ته ورکړ شوې دي.

دوی زیاته کړې؛ د هېواد په نورو ولایتونو کې هم اړمنو خلکو ته د دغو بشري مرستو وېش په پام کې نیول شوی دی.

د بیات بنسټ مرستیال حاجي محمد اسماعیل ویلي: “د مبارکې روژې پر مناسبت د بیات بنسټ د مرستو پر دوام سربیره، چې پخوا په بېلابېلو ولایتونو کې وېشل شوې وې؛ نن مو له نېکه‌مرغه د ​​میدان وردګ ولایت مستحقو او بې ځایه شویو خلکو ته وړاندې کړې.”

بې کاري په ټول هېواد کې د خلکو د بې‌وزلۍ یو علت دی او له همدې کبله ډېری کورنۍ مرستې ته اړتیا لري.

د دغو مرستو ترلاسه کوونکو له نورو خیریه موسسو څخه هم د ورته مرستو غوښتنه کړې او وایي، چې اړوند خیریه بنسټونه دې هم په دې سختو شرایطو کې له اړمنو خلکو سره مرسته وکړي.

د مرستې ترلاسه کونکی وایي: “مونږ له بیات بنسټ څخه مننه کوو، چې تر مونږ یې خپلې اړوند مرستې راورسولې.”

بیات بنسټ د مرستو پر وېش سربېره د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې هېوادوالو ته د ښوونځیو، روغتیایي مرکزونو، جوماتونو جوړولو او ژورو څاګانو کېندلو په برخو کې د پام وړ فعالیتونه ترسره کړي دي.

است.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي (یوناما) د افغان او پاکستاني امنیتي ځواکونو ترمنځ د جګړې د سمدستي بندولو غوښتنه کړې او خبرداری یې ورکړی، چې پرله‌پسې تاوتریخوالی په سیمه کې روان بشري وضعیت نور هم خرابوي.

د سې‌شنبې پر ورځ (د کب دولسمه) یوناما د جګړې له ټولو ښکېلو خواوو وغوښتل، چې د نړیوال قانون، په ځانګړي توګه د بشري قانون له مخې خپل مکلفیتونه مراعات کړي او د ملکي وګړو خوندیتوب ته لومړیتوب ورکړي.

دا بنسټ، چې د ملکي وګړو د مرګ او ژوبلې پېښې ثبتوي؛ د بې ځایه کېدا او په مرستو رسولو کې د خنډونو له زیاتوالي راپور ورکوي.

د یوناما د څرګندونو له مخې؛ د ۲۰۲۶ کال د فبرورۍ له شپږویشتمې څخه د مارچ تر دوه‌یمې پورې په ټول افغانستان کې لږ تر لږه ۱۴۶ ملکي وګړو ته مرګ او ژوبله اوښتې، چې ۴۲ کسان وژل شوي او ۱۰۴ نور ټپیان دي، چې په کې ښځې او ماشومان هم شته.

د یوناما د څرګندونو له مخې؛ دا تلفات د فرضي ډیورنډ کرښې په اوږدو کې د دواړو خواوو ترمنځ د نښتو او همدارنګه په ځینو ولایتونو کې د هوایي بریدونو له کبله ثبت شوي، چې پکتیکا او ننګرهار هم رانغاړي.

د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر (OCHA) هم راپور ورکړی، چې په پېنځه ولایتونو کې شاوخوا ۱۶زره ۴۰۰ کورنۍ بې ځایه شوي دي. د جګړې له کبله رامنځته شوي محدودیتونو د مرستو رسولو بهیر له ننګونو سره مخ کړی او له پاکستان څخه راستنېدونکي افغان کډوال یې نور هم زیانمن کړي دي.

یوناما ټینګار کړی، چې د نورو ملکي تلفاتو د مخنیوي لپاره د جګړې سمدستي بندول او د مرستندویه ادارو لپاره بې خنډه لاسرسی اړین دی.

دا په داسې حال کې ده، چې د هېواد ملي دفاع وزارت ویلي؛ “د پاکستان د پوځي رژیم په بریدونو کې ۳۷ کورونه بشپړه ویجاړ شوي، ۲۱۶ کورونه جزوي ویجاړ دي، ۱۲ دوکانونه، ۱۹ جوماتونه، یو کلینیک او یو ښوونځی بوره او جزوي ویجاړ شوي او له ۸۰۰۰ څخه ډېر ملکي وګړي بې ځایه شوي دي.”