پس از دهه‌ها جنگ و انزوا، افغانستان شاهد بازگشت آرام گردشگران بین‌المللی است؛ مسافرانی که با طیاره، موترهای سیاحتی، موترسایکل و حتی بایسکل وارد کشور می‌شوند. آن‌ها با کنجکاوی، حس ماجراجویی، مناظر طبیعی دیدنی و تاریخ پربار افغانستان جذب این سرزمین شده‌اند.

حکومت امارت اسلامی افغانستان که از ماه آگست ۲۰۲۱ میلادی قدرت را در دست گرفته و هنوز از سوی اکثر کشورهای جهان به رسمیت شناخته نشده است، با آغوش باز از این گردشگران استقبال می‌کند.

قدرت‌الله جمال، معین گردشگری وزارت اطلاعات و فرهنگ، در گفتگویی با خبرگزاری اسوشیتدپرس گفته است: «مردم افغانستان مهمان‌نواز و خون‌گرم‌اند و خواهان پذیرایی از گردشگران و تعامل با آنان هستند. گردشگری برای هر کشور منافع زیادی دارد و ما تلاش داریم که کشور ما نیز از آن بهره‌مند شود.»

هرچند شمار گردشگران هنوز اندک است، اما روند رو به رشد دارد. براساس آمار رسمی، در سال ۲۰۲۳ میلادی نزدیک به ۹۰۰۰ گردشگر خارجی از افغانستان دیدن کرده‌اند، در حالی که تنها در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۴، حدود ۳۰۰۰ گردشگر وارد کشور شده‌اند. حکومت امارت اسلامی در راستای تسهیل روند گردشگری، مراحل ویزه را آسان ساخته، پروازها را از طریق مراکزی مانند دوبی و استانبول افزایش داده و یک مؤسسه آموزش گردشگری نیز ایجاد کرده است.

معین گردشگری تأکید می‌کند که تأثیر اقتصادی این صنعت قابل توجه است: «در حال حاضر از صنعت گردشگری درآمد خوبی به دست می‌آوریم و امیدواریم این رقم افزایش یابد. این بخش می‌تواند جمعیت زیادی را دربر بگیرد و به یک ستون اساسی اقتصاد ملی تبدیل شود.»

با این حال، گردشگری در افغانستان چالش‌های خاص خود را دارد؛ از جمله هشدارهای سفر که از سوی کشورهای غربی به‌دلیل نگرانی‌های امنیتی صادر شده‌اند.

از سوی دیگر، پرسش‌های اخلاقی نیز در مورد سفر به افغانستان مطرح‌اند. محدودیت‌های گسترده اعمال‌شده بر زنان و دختران توسط امارت اسلامی، از جمله ممنوعیت آموزش متوسطه و عالی، اشتغال در اکثر مشاغل، و حضور در فضاهای عمومی، با محکومیت جهانی مواجه شده است. در کنار آن، سالن‌های زیبایی تعطیل و قوانین سختگیرانه پوشش نیز تطبیق شده‌اند. با این حال، زنان خارجی با محدودیت‌های کمتری روبه‌رو هستند و در برخی موارد حتی می‌توانند وارد پارک‌هایی شوند که برای زنان افغان ممنوع است.

قدرت‌الله جمال در پاسخ به پرسش‌ها پیرامون حقوق زنان، به‌طور مستقیم ابراز نظر نکرده و تنها گفت: «گردشگران زن و مرد، هر دو خوش‌آمدید. کسانی که به قوانین و ارزش‌های ما احترام می‌گذارند، قبلاً آمده‌اند و می‌توانند همچنان بیایند.»

برخی از گردشگران نیز اذعان داشته‌اند که تصمیم برای سفر به افغانستان آسان نبوده است. ایلاری گومز، گردشگر فرانسوی-پرویی و شریک بریتانیایی‌اش، جیمز لیدیار، پیش از ورود به افغانستان بیش از یک سال در مورد این تصمیم فکر کرده‌اند.

گومز می‌گوید: «برخی مسائل از لحاظ اخلاقی برایم راحت نبود.» اما پس از ورود به کشور، تحت تأثیر مهربانی مردم افغانستان قرار گرفتند. لیدیار می‌گوید: «شما پول را در دست مردم می‌گذارید، نه دولت.»

برای امارت اسلامی، گردشگری تنها بُعد اقتصادی ندارد؛ بلکه فرصتی برای دیپلوماسی نیز هست. جمال در این زمینه گفت: «گردشگری راه خوبی برای ارتباط میان ملت‌ها است. این تعامل باعث گسترش تجارت، درک متقابل و اعتمادسازی می‌شود. این فقط توسعه اقتصادی نیست؛ بلکه منافع معنوی و سیاسی هم در پی دارد.»