د رویټرز/ ایپسوس وروستۍ نظرپوښتنه ښیي؛ یوازې یو پر څلورمه(۲۷سلنه ) امریکایان پر ایران د امریکا له پوځي بریدونو ملاتړ کوي، چې د ایران رهبر یې وواژه. په داسې حال کې، چې ۴۳سلنه یې مخالفت لري او ۲۹سلنې یې اوس هم پرېکړه نده کړې.

دې نظرپوښتنې، چې د امریکا او اسرائیلو له‌خوا پر ایران د بریدونو په لړ کې ترسره شوې؛ وښودله، چې ډېری امریکایان د پوځي ځواک کارولو په اړه زړه نازړه دي. له نیمایي څخه ډېر (۵۶سلنه) ځواب ویونکي پدې باور دي، چې ولسمشر ډونالډ ټرمپ د امریکا د ګټو لپاره د پوځي ځواک کارولو ته ډېر لېواله دی.

دا نظر د ډیموکراټانو تر منځ  خورا پیاوړی دی او ۸۷سلنه ډیموکراټان دا نظر لري.

جمهوري غوښتونکي اندېښنه لري، چې: د ټرمپ شاوخوا ۴۲سلنه ملاتړو ویلي؛ که چېرې دا عملیات په منځني ختیځ کې د امریکایي سرتېرو د مړینې یا ټپي کېدا لامل شي؛ نو د عملیاتو له دوام ملاتړ به لږ کړي.

د نظرپوښتنې پایلې په داسې حال کې راپورته شوي، چې امریکا او اسرائیلو له زر ډېر ایراني پوځي اهداف پر نښه کړي او په شخړه کې د امریکا د پوځي تلفاتو لومړنی تائید هم شوی دی.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د سې شنبې پر شپه د کانګرس ګډې غونډې ته خپله کلنۍ وینا، چې شاوخوا ۱ ساعت او ۵۰ دقیقې روانه وه؛ د امریکا په تاریخ کې له ۲۰۰۰ کال راپدېخوا د بل کلنټن د اوږدې وینا ریکارډ مات او خپله ولسمشري یې له سره تعریف کړه.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په دې ریکارډ ماتوونکې وینا کې هڅه وکړه، چې د خپلې دوه‌یم پېر چاپېریال د ځان پر ګټه راوڅرخوي او له سره یې تعریف کړي.

دا وینا په کانګرس کې تر ټولو اوږده ثبت شوې ولسمشریزه وینا ګڼل کېږي؛ ټرمپ خپله د تېر کال د ۱۰۰ دقیقو وینا هم ماته کړه. په ۲۰۰۰ ږ.کال کې تر ټولو اوږده وینا پخواني ولسمشر بل کلنټن ثبت کړې وه، چې ۸۹ دقیقې وه او په ۱۹۹۵ کال کې یې ۸۵ دقیقې وینا کړې وه.

په ټوله کې دا وینا پر اقتصاد راوڅرخېده، چې ټرمپ په کې د خپلې سوداګرۍ او تعرفې پالیسیو دفاع وکړه.

ټرمپ ادعا کړې، چې هغه په سپینه ماڼۍ کې د خپل لومړي کال په اوږدو کې “تاریخي بدلون” رامنځته کړی دی.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وایي:  « زمونږ ملت بېرته راغلی دی؛ لوی، غوره، بډایه او تر بل هر وخت پیاوړی… مونږ په امریکا کې یو طلايي پېر ته دننه کیږو. په راتلونکي کې فابریکې، دندې، پانګونې او ټریلیونونه ډالر به په امریکا کې کښته پورته شي؛ ځکه مونږ یو داسې ولسمشر لرو، چې امریکا ته لومړیتوب ورکوي.”

ډونالډ ټرمپ د خپلې وینا یوه برخه د ایران اړوند بدلونونو ته ځانګړې کړه او داسې ټینګار یې څرګند کړ؛ تهران ته به اجازه ورنکړي، چې اټومي وسلې ترلاسه کړي.

نوموړي زیاته کړې؛ هغه تر دې دمه د څو جګړو مخه نیولې او هغه غوره ګڼي، چې د ایران مسله د ډیپلوماسۍ له لارې حل کړي.

ډونالډ ټرمپ په دې اړه وایي: « د نیمې شپې څټک نومو عملیاتو وروسته دوی ته خبرداری ورکړ شوی و، چې خپل د وسلو پروګرام بیا جوړ نکړي او له اټومي وسلو جوړولو دډه وکړي. اوس دوی د خپل اټومي پروګرام په برخه کې خپلې هیلې بیا پیل کړې دي. مونږ له دوی سره خبرې اترې کوو او دوی غواړي، چې یوه هوکړه وکړي. زما لومړیتوب دا دی، چې د دوی ستونزه د ډیپلوماسۍ له لارې حل شي؛ خو یو شی ډاډمن دی: زه به هیڅکله په نړۍ کې د ترهګرۍ ترټولو لوی ملاتړي ته اجازه ورنکړم، چې اټومي وسلې ترلاسه کړي.»

هغه همدارنګه د ونزویلا د تېلو په امریکايي بازار کې د زیاتې برخې د ګډون او د یوې لویې میکسیکوي نشه‌يي توکو قاچاقچي له مړینې خبر ورکړ او په نورو شېبو کې یې پر ډیموکراټانو او غیرقانوني کډوالو سختې نیوکې وکړې.

په امریکا کې نظرپوښتنې ښيي، چې د روان کال په نومبر کې له منځمهاله ټاکنو څخه مخکې د ډونالډ ټرمپ د دوه‌یمې دورې پلانونو لپاره د خلکو ملاتړ کم شوی دی. نړیوالو رسنیو په دې غونډه کې لفظي کړکېچونه د ژور سیاسي وېش د دوام نښه ګڼلې؛ هغه وېش، چې د راتلونکو سیاسي سیالیو په درشل کې تر بل هر وخت ډېر څرګند لیدل کیږي.

د رویټرز د راپور له مخې؛ د اسرائیلو لومړي وزیر بنیامین نتانیاهو د یکشنبې پر ورځ( د سلواغې شپږویشتمه ) ویلي: تېره اوونۍ یې د امریکا له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره خبرې کړي او ورته یې ویلي، چې له ایران سره د امریکا هر راز تړون باید د ایران د اټومي بنسټونو بشپړ له منځه وړل راونغاړي؛ نه دا، چې یوازې د یورانیمو د بډاینې بهیر ودروي.

نتنیاهو د «امریکايي یهودي سترو بنسټونو د مشرانو کلني کنفرانس» ته د وینا پر مهال ویلي؛ اسرائیل اوس هم اړتیا لري، چې په غزه کې «کار بشپړ کړي» او ټول تونلونه له منځه یوسي.

د نوموړي د څرګندونو له مخې؛ اسرائیل تر اوسه د اټکل شویو ۵۰۰ کیلومټرو تونلونو څخه ۱۵۰ کیلومټره ویجاړ کړي دي.

ټاکل شوې، چې د امریکا او ایران ترمنځ د خبرو دوه‌یم پړاو د روانې اوونۍ د سې‌شنبې پر ورځ ترسره شي.

د راپورونو له مخې؛ یوه ایراني ډیپلومات ویلي؛ ایران له امریکا سره داسې اټومي تړون غواړي، چې دواړو لوریو ته اقتصادي ګټې ورسوي.

نتانیاهو ویلي؛ هغه پر یوه احتمالي تړون شکمن دی؛ خو ټینګار یې وکړ: هر راز تړون باید دا تضمین کړي، چې بډایه شوی مواد له ایران څخه ووځي.

هغه څرګنده کړې: «هیڅ راز د بډاینې وړتیا باید پاتې نشي. یعنې نه یوازې د بډاینې بهیر درول، بلکې هغه وسایل او بنسټونه هم باید له منځه ولاړ شي، چې په اصل کې د بډاینې امکان برابروي.»

ایران او امریکا د روانې میاشتې په پیل کې د تهران د اټومي پروګرام پر سر د څو لسیزو شخړې د حل او د نوي پوځي ټکر د مخنیوي لپاره خبرې بیا پیل کړې دي.

امریکايي چارواکو رویټرز ته ویلي، چې امریکا سیمې ته دوه‌یمه الوتکه‌وړونکې بېړۍ استولې او که خبرې بریالۍ نشي؛ د اوږدمهاله پوځي کمپاین احتمال ته هم چمتووالی نیسي.

نتانیاهو دا هم ویلي، چې غواړي په راتلونکو لس کلونو کې له اسرائیلو سره د امریکا پوځي مرستې پای ته ورسوي. دا په داسې حال کې ده؛ اوسنۍ لس کلنه هوکړه، چې له مخې یې اسرائیل هر کال ۳.۸ میلیارډ ډالر ترلاسه کوي او ډېره برخه یې په امریکا کې پر تجهیزاتو لګېږي؛ په ۲۰۲۸ ز.کال کې پای ته رسېږي.

د نوموړي د څرګندونو له مخې: د پیاوړي اقتصاد له کبله« مونږ کولی شو هغه مالي برخه، چې د پوځي مرستو په توګه ترلاسه کوو؛ په تدریجي توګه پای ته ورسوو او زه وړاندیز کوم، چې په لس کلونو کې دا صفر ته راټیټه شي. اوسني درې پاتې کلونه د هوکړه‌لیک تر چتر لاندې او بیا اووه نور کلونه، چې په بشپړه توګه صفر ته راکښته شي.»

هغه زیاته کړې: «مونږ غواړو له امریکا سره له مرستو څخه د شراکت لوري ته ولاړ شو.»