د پاکستانیو چارواکو د څرګندونو له مخې؛ د افغانستان ټرانزیټي توکي، چې د چمن او کوټې په ښارونو کې له میاشتو– میاشتو راپدېخوا بند پاتې ول، اوس یې د بیا صادرولو لپاره د کراچۍ بندرونو ته د لېږد اجازه ترلاسه کړې ده.

د پاکستان فډرالي عوایدو ادارې د خبرپاڼې له مخې؛ د کراچۍ او قاسم بندرونو ته د ټولو بند پاتې توکو د “بېرته لېږد” بهیر پر رسمي بڼه منل شوی دی.

دا پرېکړه له هغې وروسته رامنځته شوه، چې د تېر کال د تلې د نښتو له کبله د پاکستان او افغانستان ترمنځ مهمې لارې بندې او د کراچۍ بندرونو له لارې د افغانستان ټرانزیټي سوداګري درېدلې وه.

د نوې لارښوونې له مخې؛ په چمن او کویټه کې بند پاتې سوداګریز توکي به له اصولو سره سم او د ګمرک د کارکوونکو تر څار لاندې کراچۍ بندرونو ته ولېږدول شي. جواز لرونکي ټرانسپورتي شرکتونه باید لومړی خپل رسمي غوښتنلیک وسپاري او بیا دې د هر ۱۵ باروړونکو لاریو کاروان د یوه ګمرکي کارمند پر ملتیا حرکت وکړي.

د افغانستان او پاکستان تر منځ د ټرانزیټي سوداګرۍ اوږده ځنډ او خنډ افغان او پاکستاني سوداګرو ته د پام وړ مالي زیانونه اړولي او زرګونه توکي په کراچۍ بندرونو کې بې برخلیکه پاتې دي.

تمه ده، چې د دې پرېکړې پلي کېدا به پر سوداګرو اقتصادي فشارونه راکم کړي او د سیمې د سوداګریز بهیر په بیا راژوندي کولو کې مرسته وکړي.

د افغانستان اسلامي امارت ملي پراختیا شرکت ویلي؛ افغان پلاوي د بېلاروس هېواد د بهرنیو چارو وزارت، کرنې وزارت او صنعت وزارت له چارواکو سره په بېلا بېلو کتنو کې د دوه اړخیزو سیاسي،اقتصادي او تجارتي مسایلو په اړه خبرې کړي.

د ملي پراختیا شرکت ویاند څرګنده کړی، چې بېلاروس ته په سفر کې د امارتي شرکتونو پر لوی رییس احمد جان بلال او د ملي پراختیا شرکت عمومي اجرائیوي رییس عبدالرحمن عطاش سربېره د بهرنیو چارو وزارت استازو او د ملي پراختیا شرکت تخنیکي ډلې ملتیا کړې ده.

د ملي پراختیا شرکت ویاند نبي ارغندیوال زیاته کړې؛ افغان پلاوي په دې سفر کې، د بېلاروس هېواد له دولتي تصدیو او سترو صنعتي شرکتونو سره رغنده لیدنې او مذاکرات لرل.

دغه راز دې پلاوي  د MAZ، BELAZ، MTZ، AMKODOR ، د ملي علومو اکاډمۍ، د مینسک ښار الکتروتخنیکي فابریکې، AVGUST، دولتي کیمیاوي سرو ادارې او د کرنې وزارت د مالدارۍ له فارمونو لیدنه کړې ده.

ویل کیږي، چې په دې کتنو کې دواړو لوریو هوکړه کړې، چې د صنعت او کرنیزو ماشین‌الاتو، ودانیزو توکو، د خوړو خوندیتوب، عامې روغتیا او زده‌کړو په برخو کې به دوه‌اړخیزې همکارۍ او تخنیکي اړیکې نورې هم پیاوړې او پراخې کړي.

د سیمه‌ییزو اقتصادي همکاریو پراختیا په لړ کې د افغانستان او اوزبکستان ترمنځ د سوداګریزې نښلونې کنفرانس د دواړو هېوادونو د چارواکو او سوداګرو په ګډون ترسره شو، چې په کې یې د څه باندې ۳۰۰ میلیون ډالرو پر ارزښت ۲۵ سوداګریز هوکړه‌لیکونه لاسلیک شول.

یاد کنفرانس د صنایعو او سوداګرۍ د وزیر نورالدین عزیزی، د اوزبکستان د سیردریا ولایت د والي ارکینجون توردیموف، د اقتصاد وزارت د معین محمدعالم جمیل، د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې استازو او د دواړو هېوادونو د لسګونو سوداګرو په ګډون ترسره شو.

د صنعت او سوداګرۍ وزیر عزیزي ویلي؛ د کابل او تاشکند ترمنځ د اقتصادي اړیکو د پراختیا لپاره قوي اراده شته، چې له کبله یې په وروستیو کلونو کې سوداګریزې اړیکې بې‌سارې پراخې شوې دي. هغه همداراز اعلان کړی، چې په ۲۰۲۵ ز.کال کې به د ۲۰۲۴ پر پرتله د سوداګرۍ کچه لوړه شي. دغه راز نوموړي د افغانستان له لوري پر ۸ قلمه او د اوزبکستان له لوري پر ۶ توکو د ترجیحي هوکړه‌لیک د لاسلیک یادونه هم وکړه.

د سیردریا والي د دواړو هېوادونو پر تاریخي او اقتصادي اړیکو ټینګار کړی او څرګندوي، چې په دې ولایت کې لسګونه افغان سوداګر فعالیت لري.

هغه همداراز د پانګونې پراخو فرصتونو، ګډو صنعتي پروژو او اروپایي بازارونو ته د اوزبکستان د صادراتي ظرفیت یادونه وکړه.

د وړاندې شویو معلوماتو له مخې؛ لاسلیک شوي هوکړه‌لیکونه د ودانیزو چارو، خوراکي توکو، کرنې، موبل او فرنیچر، جامو او درملو سکټورونه رانغاړي. دا هغه هڅه ده، چې کولی شي د دواړو هېوادونو ترمنځ په اقتصادي اړیکو کې نوی پړاو رامنځته کړي.