سوداگري
بازار ته به د اړتیا وړ ډبرو سکاره راووځي او بیې به یې راټيټې شي – چارواکي
د ژمي له رارسېدو او په هېواد کې د سوند توکو د بیو له لوړېدو سره سم د کانونو او پټرولیم وزارت ويلي، چې ډېر ژر به د اړتیا وړ ډبرو سکاره بازار ته راووځي او بیې به یې هم راټیټې شي.
د هیواد یو شېیر اوسیدونکي له چارواکو غوښتنه کوي، چې د پلا زمېني په ګډون د هېواد په یو شمېر ولایتونو کې هوا ورځ تر بلي مخ پر سړېدو ده، چې له کبله يي د سوند توکو قیمتو نه لوړ شوي دي.
دوی له چارواکو غواړي، چې د هېواد پر بازارونو خپله څارنه او نظارت ډېر کړي.
د هېواد یو شمېراوسیدونکي وايي، چې د تېلو، اوبلن ګازو، لرګیو او د ډبرو سکرو بیې د تېر کال پر پرتله دوه برا بره لوړې شوې دي.
د کابل ښار اوسیدونکی عزت الله وایي: د ډبرو سکرو بیې د تېر کال پر پرتله دوه برابره لوړې شوي؛ یو ټن له ۸ زرو څخه ۱۶ زره افغانیو ته پورته شوي. هیله لرو، چي د اسلامي امارت مسوولین د خلکو دغه ستونزې حل کړي.
د خصوصي سکتورغړي هم څرګندوي، چې د هېواد په بازارونو کې باید د ډبروسکرو د بیو د څارنې لپاره هڅې ګړندۍ شي.
د صنایعو او کانونو خونې غړی عبد النصیر رښتیا وایي؛ د ډبرو سکرو قیمتونه باید زمونږ په خپلو بازارونو کې راتيټې شي. اسلامي امارت باید هغه سوداګر، چي احتکار او انحصار کوي؛ باید وڅاري او د قانون منګلو ته يي وسپاري.
د افغانستان د کانونو او پترولیم وزارت وايي، چې د هېواد بازارونو ته به ډېر ژر د اړتیا وړ د ډبرو سکاره ور کړي او قیمتونه به هم کنترول شي.
د کانونو او پترولیم وزارت ویاند عصمت الله برهان وایي: مونږ د هېواد په بازارونو کې د ډبرو سکرو د ستونزې د اوارولو ره میکانیزم کار کوو، چې کورنیو مارکیتونوته کافي ډبرو سکاره برابر کړو .
د صنعت او سوداګرۍ وزارت ويلي، چې د قیمتونو د کنترول بهیر يي پیل کړی او زیاتوي؛ که هرڅوک پخپلسر د ډبرو سکرو قیمتونه لوړکړي، نو قانوني چلند به ور سره وکړي.
د صنعت او سوداګرۍ وزارت ویاند جواد دبیر ویلي: مونږ پر کورني مارکیت څارنه لرو. د ډبرو سکرو قیمت باید ټیټ وي؛ ځکه مونږ د کورني مارکیت په ډبرو سکرو هیڅ ډول تعروفه نده وضع کړې، نو باید قیمتونه لوړ نه وي.
د اقتصادي چارو کار پوهان هم د افغانستان له اسلامي امارت څخه غوښتنه کوي، چې د سوند توکو د کنترول لپاره جدي نظارت پیل کړي، چې ځیني فرصت طلبو سوداګرو د نا قانونه هحو مخنیوی وشي.
سوداگري
کابل له مسکو سره د اقتصادي همکاریو پراخولو غوښتنه وکړه
په مسکو کې د افغانستان اسلامي امارت سفیر ویلي، چې کابل غواړي له روسیې څخه نفت او ګاز واخلي او د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ کچه لوړه کړي.
د روسیې تاس خبري سرچینې راپور ورکړی، چې افغانستان له روسیې سره د اقتصادي او سوداګریزو همکاریو؛ په ځانګړي توګه د انرژۍ، کانونو او بېلابېلو بنسټونو د رغولو په برخو کې د اړیکو پراخولو ته لېوالتیا څرګنده کړې ده.
په مسکو کې د افغانستان اسلامي امارت سفیر ویلي، چې کابل غواړي له روسیې څخه نفت او ګاز واخلي او د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ کچه لوړه کړي.
په روسیه کې د افغانستان سفیر ګل حسن حسن له تاس خبري سرچینې سره په مرکه کې ویلي؛ د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګریزې او اقتصادي اړیکې د پراختیا په حال کې دي او که یو شمېر ستونزې په ځانګړي توګه بانکي محدودیتونه حل شي؛ افغانستان کولی شي له روسیې څخه نفت، ګاز، درمل، صنعتي توکي، غنم او نباتي غوړي وارد کړي.
د نوموړي د څرګندونو له مخې؛ افغانستان هم چمتو دی، چې خپل کرنیز محصولات لکه تازه او وچې مېوې، سابه، درملیز بوټي، غالۍ او معدني سرچینې روسیې ته صادر کړي.
د افغانستان سفیر زیاته کړې؛ د دغو راکړو ورکړو عملي کېدا کولی شي د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ کچه لوړه کړي. همدارنګه په مسکو کې د افغان توکو د نندارتونونو د پرانیستلو لپاره هم پلانونه ترلاس لاندې دي.
دغه راز د افغانستان سفیر ټینګار کړی، چې کابل د کانونو د استخراج په برخه کې له مسکو سره د همکارۍ لپاره چمتو دی.
هغه وایي؛ اقتصاد د افغانستان د بهرنۍ پالیسۍ بنسټیزه برخه ده او حکومت هڅه کوي هېواد د سیمهییز اقتصادي ادغام پر مهمې کړۍ بدل او بهرني پانګهوال راجذب کړي.
د تاس د راپور له مخې؛ ګل حسن حسن ویلي، چې روسي شرکتونه په افغانستان کې د صنعتي، معدني او بنسټیزو پروژو په برخه کې پانګونې ته لېوالتیا لري او په کابل کې د اوبو کوچنیو برېښناکوټونو د جوړولو په اړه هم خبرې روانې دي.
دغه راز نوموړي د ځینو روسي شرکتونو استازو له اړوند ادارو سره هم لیدلي او تمه ده، چې په نږدې راتلونکې کې به په دې برخه کې عملي ګامونه پورته شي.
افغان چارواکو هیله څرګنده کړې، چې له روسیې سره د همکاریو پراختیا به د اقتصادي ودې، کاري فرصتونو د رامنځته کېدا او د هېواد د ودانیزو بنسټونو د پیاوړتیا لامل شي.
سوداگري
د ۲۰۲۵ په ډسمبر کې د افغانستان صادرات کموالی ښیي- نړیوال بانک
دا کمښت تر ډېره د ۲۰۲۵ کال په اوکټوبر کې له پاکستان سره د سوداګرۍ د درېدا له کبله رامنځته شوی دی.
د نړیوال بانک د تازه راپور له مخې؛ د افغانستان صادرات د تېر میلادي کال په ډسمبر کې د نومبر پر پرتله ۲۵ سلنه کم شوي او ۱۶۲ میلیون ډالرو ته رسېدلي دي.
دا کمښت تر ډېره د ۲۰۲۵ کال په اوکټوبر کې له پاکستان سره د سوداګرۍ د درېدا له کبله رامنځته شوی دی.
نړیوال بانک ویلي، چې هند په ډسمبر کې د افغانستان د صادراتو تر ټولو لوی بازار و، چې د ټولو صادراتو ۶۱.۲ سلنه برخه یې جوړوله.
د راپور له مخې؛ د افغانستان واردات په ډسمبر کې ۱.۲ میلیارډ ډالرو ته رسېدلي، چې دا د تېرې میاشتې پر پرتله ۵ سلنه زیاتوالی ښيي.
نړیوال بانک همدارنګه ویلي، چې د ۲۰۲۵ کال په ډسمبر کې د افغانیو ارزښت د تېرې میاشتې پر پرتله ۰.۴ سلنه لوړ شوی دی. د کلني شمېر له مخې، د افغانیو ارزښت په ټولیزه توګه ۵.۸ سلنه زیاتوالی ثبت کړی، چې دا د بازار د پرلهپسې ثبات نښه ښیي.
د نړیوال بانک د راپور پر بنسټ؛ د افغانستان کورني عواید په ډسمبر کې ۲۴.۱ میلیارډ افغانۍ (نږدې ۳۶۳.۱ میلیون ډالر) ته رسېدلي، چې دا د میاشتنۍ کچې ۲.۹ سلنه او د کلنۍ کچې ۱۸ سلنه زیاتوالی څرګندوي.
سوداگري
په هر اونس کې د سرو زرو بیه له ۵۰۰۰ ډالرو واوښته
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ تېره اوونۍ کله، چې یې د اروپا پر ضد د تعرفو د لګولو ګواښونه بېرته واخیستل او د ګرینلنډ پر وړاندې یې د پوځي هڅې شونتیا رد کړه؛ بازارونو ته یې لنډمهالی ډاډ ورکړ، خو د ایران پر ضد د نورو ډېرو بندیزونو لګېدا بیا د بازارونو اندېښنې زیاتې کړې دي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ تېره اوونۍ کله، چې یې د اروپا پر ضد د تعرفو د لګولو ګواښونه بېرته واخیستل او د ګرینلنډ پر وړاندې یې د پوځي هڅې شونتیا رد کړه؛ بازارونو ته یې لنډمهالی ډاډ ورکړ، خو د ایران پر ضد د نورو ډېرو بندیزونو لګېدا بیا د بازارونو اندېښنې زیاتې کړې دي.
پر دې سربېره ټرمپ په دې وروستیو کې کاناډا ته هم ګواښ کړی، چې که له چین سره د کومې معاملې یا تړون په لټه کې شي؛ نو له ۱۰۰ سلنه تعرفې سره به مخ شي.
پر ایران د امریکا زیات شوي فشار د تېلو بیې لوړې کړي د سپینو زرو بیې هم د پام وړ لوړې شوې دي، چې شاوخوا ۱۰۸ ډالرو ته په هر اونس کې رسېدلي دي.
د سرو زرو بیې په تېر کال کې ۶۴ سلنه لوړې شوې وې. سږ کال یوازې په یوه میاشت کې د سرو زرو بیه له ۱۷ سلنې څخه زیاته لوړه شوې ده.
-
تازه خبرونه4 days agoپه افغانستان کې د سنتي نبوي طب پوهنځی منظور شو
-
تازه خبرونه4 days agoد افغانستان ملي پراختیا سټراټیژي له خطر سره مخ ده – یوانډيپي
-
لوبی5 days agoد ۲۰۲۶ آسیا فوټسال جام اته وروستۍ لوبډلې ځانګړې شوې
-
لوبی3 days agoآریانا ټلویزیون په افغانستان کې ژمنی المپیک خپروي
-
تازه خبرونه5 days agoپه دوحه کې د افغانستان د ۵زره کلن تاریخ او کلتور نندارتون پرانیستل شو
-
تازه خبرونه5 days agoد ګوزڼ په پیل شوي ملي کمپاین کې ۷.۳ میلیون ماشومان واکسین کېږي
-
تازه خبرونه4 days agoپه شانګهای همکاریو ټولنه کې د افغانستان فعال ګډون ممکن او عملي دی
-
تازه خبرونه4 days agoد اوبو غلي بحران او د میلیونونو کډوالو راستنېدا افغانستان له ګواښ سره مخ کړی
