د ننګرهار د ګردي کڅ له غمیزې ژوندی پاتې ماشوم؛ د خپلې کورنۍ غړي غواړي.

د ننګرهار ولایت د بهسودو ولسوالۍ له ګردي کڅ څخه یوه زړه دردوونکې ویډیو د زرګونو لیدونکو ولولې خپلې کړي دي.

په ویډیو کې یو ماشوم، چې د پاکستاني پوځي رژیم له هوايي برید څخه ژوندی پاتې شوی؛ ژاړي او په ناآرامۍ د خپلې مور، خویندو او وروڼو د لیدلو غوښتنه کوي.

خپلوان او د سیمې اوسیدونکي هڅه کوي، چې هغه آرام کړي. دوی ورته وایي، چې د هغه د کورنۍ غړي په روغتون کې دي؛ خور ماشوم ټینګار کوي، چې ماورته بوځئ. هغه پرله‌پسې د خپلو عزیزانو نومونه اخلي؛ هیله لري، چې ویې ګوري.

دوه شپې مخکې د ننګرهار ولایت د بهسودو ولسوالۍ په ګردي کڅ کې د پاکستاني پوځي رژیم په هوايي برید کې د هغه د کورنۍ غړي شهیدان شول.

دا دردناکه ویډیو یو ځل بیا د پاکستاني پوځي رژیم د وروستیو هوایي بریدونو غونی ځیږوونکی ظلم څرګندوي. هغه ظلم، چې د انسان وجدان راویښوي او د ملکي وګړو د خوندیتوب په اړه بېلابېلې پوښتنې راپورته کوي.

آیا ګاونډي جنرالان به دا کوچنی ماشوم هم ترهګر بولي؟ آیا مور، پلار او خور یې هم ترهګره ول.”

د دې ماشوم دا حالت سړی لیونی کوي.

ای ربه!

دا غونی ځیږوونکې ژړا د پوځي رژیم لپاره وژونکې سزا وګرځوه!

په افغانستان کې د بشري حقونو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بنټ د پاکستان په وروستیو هوایي بریدونو کې د ماشومانو او ملکي وګړو د مرګ او ژوبلې په اړه ژوره اندېښنه څرګنده کړې او له ټولو خواوو یې غوښتي، چې د بشپړ زغم غوښتنه کړې ده.

هغه ټینګار کړی، چې د ملکي وګړو خوندیتوب باید لومړیتوب وي او ټولې خواوې باید نړیوال قوانین رعایت کړي.

یوناما له دې مخکې ویلي وه، چې دوی په افغانستان کې د پاکستان له شپنیو هوایي بریدونو وروسته د ملکي تلفاتو په اړه باوري راپورونه ترلاسه کړي دي.

له دې مخکې هم د ۲۰۲۵ کال د اوکټوبر او ډسمبر ترمنځ د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي (یوناما) د ۷۰ ملکي وګړو د «شهادت» او د ۴۷۸ نورو د ټپي کېدا پړه پر پاکستانيو پوځیانو وراچولې وه؛ هغه مهال و، چې د افغانستان اسلامي امارت او پاکستاني پوځ ترمنځ تاوتریخوالی او نښتې زیاتې شوې وې.

دې ادارې یو ځل بیا په شخړه کې له ښکېلو ټولو خواوو وغوښتل، چې نړیوالو قوانینو ته پر پاملرنه ملکي وګړو ته له زیان رسولو ډډه وکړي.

یوناما دا هم زیاته کړه چې ورته بریدونه د پکتیکا ولایت په برمل او ارغون ولسوالیو کې هم شوي، چې په یوه قضیه کې یې یوه دیني مدرسه او د جومات یوه برخه زیانمنه شوې ده.

یوناما له ټولو خواوو وغوښتل چې د ملکي وګړو د ساتنې لپاره جګړه پای ته ورسوي او د نړیوال بشري قانون له مخې خپلې مکلفیتونه پوره کړي.

د پاکستان پوځي رژیم د شنبې پر ورځ( د کب دوه‌یمه ) د ننګرهار د خوږیاڼو، غني خېلو او بهسود ولسوالیو او همدارنګه د پکتیکا پر برمل ولسوالۍ شپني هوایي بریدونه کړي دي، چې په کې ۱۸ کسان شهیدان دي او یو شمېر نور ټپیان شوي.

د دغې بریدونو په ځواب کې د افغانستان دفاع وزارت ویلي، چې دوی به “په مناسب وخت کې محاسبه شوی ځواب” ورکړي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقايي وايي چې هېواد یې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د وضعیت په اړه اندېښمن دی او د دواړو خواوو ترمنځ تاوتریخوالی به “د دې دواړو هېوادونو څخه بهر پایلې ولري.”

هغه په یوه رسنیز کنفرانس کې د ایران او افغانستان ترمنځ اړیکې مثبتې ارزولې دي.

نوموړي د افغانستان او پاکستان ترمنځ د ننګونو په اړه د اندېښنې څرګندولو ترڅنګ ټینګار کړی؛ ایران چمتو دی، چې د دواړو ګاونډیو ترمنځ د تاوتریخوالي زیاتېدا په مخنیوي کې همکاري او مرسته وکړي.

اسمعیل بقايي وایي: “مونږ د دې وضعیت په اړه اندېښمن یوو. حق هم لرو، چې اندېښنه ولرو؛ ځکه، چې دواړه ګاونډ او مسلمان حکومتونه دي او ترمنځ یې د تاوتریخوالي رامنځته کېدا او زیاتېدا به له دواړو څخه بهر پایلې ولري.”

د ایران بهرنیو چارو وزارت ویاند ویلي، چې د دې هېواد مشوره د خبرو اترو، زغم او د دواړو خواوو ترمنځ له ډیپلوماټیکو لارو چارو څخه د اختلافاتو د حل کولو هڅې دي.

هغه زیاته کړې: “زمونږ دوامداره مشوره د خبرو اترو، زغم او د ډیپلوماسۍ له لارې د اختلافاتو د حل کولو هڅې دي او مونږ هم خپل چمتووالی اعلان کړی، چې تل د تاوتریخوالي د زیاتېدا د مخنیوي لپاره خپلې غوره هڅې وکاروو.”

اسماعیل بقايي هیله څرګنده کړې، چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ ” د ښه نیت خبرې اترې” به اوسنی وضعیت پای ته ورسوي.

هغه په دې رسنیز کنفرانس کې ویلي: “مونږ هیله لرو، چې دا وضعیت به رښتیا هم د دواړو خواوو ترمنځ د ښه نیت پر خبرو پای ته ورسیږي.”

د پاکستان پوځي رژیم د شنبې پر ورځ( د کب دوه‌یمه ) د ننګرهار د خوږیاڼو، غني خېلو او بهسود ولسوالیو او همدارنګه د پکتیکا پر برمل ولسوالۍ شپني هوایي بریدونه کړي دي.

د دغې بریدونو په ځواب کې د افغانستان دفاع وزارت ویلي، چې دوی به “په مناسب وخت کې محاسبه شوی ځواب” ورکړي.