Connect with us

تازه خبرونه

د خوړو او کرنې ادارې په افغانستان کې د څارویو د ناروغیو له پراخې خپرېدا خبر ورکړ

صدراعظم عثمانی، معین زراعت و مالداری، در این نشست گفت که بیماری «طبق» یکی از چالش‌های جدی سکتور مالداری است و هشدار داد: «اگر از این مرض جلوگیری نشود، یک بخش بزرگ اقتصادی کشور متضرر خواهد شد.»

خپور شوی

د

foot and mouth afghanistan

د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې ادارې د یکشنبې پر ورځ د غبرګولي څلورمه راپور ورکړ، چې افغانستان اوسمهال د طبق[خولې او پښو د ناروغۍ (FMD) ] له یوې اندېښنې وړ خپرېدو سره مخ دی، چې په ټول هېواد کې د میلیونونو کلیوالي کورنیو معیشت ګواښوي.

دې ادارې په ایکس پاڼه کې لیکلي، چې دا خورا ساري ویروسي ناروغي په غواګانو، پسونو او وزو کې چټکه خپریږي، چې د څارویو پر سکټور لوی فشار راوړي، چې د افغانستان د کلیوالي اقتصاد د ملا تیر دی.

د وترنرۍ متخصصینو ویلي؛ د دې ناروغۍ په خپرېدو کې ډېری مهم عوامل لکه خلاص او بې کنټروله سرحدونه، د ولایتونو او سیمو ترمنځ د څارویو پرله‌پسې آزاد تګ راتګ، اقلیمي بدلون، واکسینونو ته محدود لاسرسی، د وترنرۍ کمزورې چارې، د چاپېریال فشارونه او د څارویو ناسمه روغتیایي درملنه یې ستر عوامل دي.

د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې اداره (FAO) د دې ناروغۍ د خپرېدو د مخنیوي لپاره په فعاله توګه د وترنریانو، څارویو، بزګرانو او ځایي ټولنو سره کار کوي.

د خوړو او کرنې اداره وایي؛ په ۲۰۲۴ کال کې دې ادارې له ۸۰۰ زره څخه زیاتو غواګانو ته د طبق یا د پزې او خولې ناروغۍ پر وړاندې په واکسین کولو کې بریالی شوو، چې د څارویو د روغتیا ملي کمپاین برخه ده. د خوړو او کرنې ادارې اوس خپلې هڅې ګړندۍ کړي، چې زیان منونکې سیمې او څاروي په خطر کې اچوي.

د خوړو او کرنې ادارې استازو ویلي: “د څارویو ساتنه د خلکو د ژوند د ساتنې معنا لري. دا ناروغي د خوړو خوندیتوب او کلیوالي عایداتو ته جدي ګواښ پېښوي. “مونږ باید د واکسیناسیون پراخولو، څارنې پیاوړتیا او د وترنري خدماتو ښه کولو لپاره ژر تر ژره اقدام وکړو.”

دې ادارې ویلي، چې د هغو میلیونونو افغان کورنیو لپاره، چې د عاید، خوړو او کرنې لپاره پر څارویو تکیه لري؛ د خولې او پښو د ناروغۍ د خپرېدو مخنیوی نه یوازې د روغتیا لومړیتوب دی، بلکې د ژوند ژغورنه هم ده.

دا په داسې حال کې ده، چې له طبق ناروغۍ سره د مبارزې لپاره د کرنې په وزارت کې د همغږۍ غونډه جوړه شوه.

د هېواد په مرکز او یو شمېر ولایتونو کې د دې ویروسي ناروغۍ [(طبق) د څارویو (د پښو او خولې ناروغي)] له خپرېدنې وروسته د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ وزارت د ملي او نړۍوالو همکارو مؤسسو، اړوند ادارو او د کرنې د کلسټر په ګډون د یوې همغږې غونډې کوربتوب وکړ، چې د دغې ناروغۍ د خپرېدو مخنیوي او درملنې لپاره ګډې حل‌لارې ومومي.

د کرنې وزارت د کرنې او مالدارۍ مرستیال مولوي صدراعظم عثماني ویلي: «طبق یو له هغو جدي ننګونو څخه ده، چې د مالدارۍ سکټور ورسره مخ دی. نوموړي خبرداری ورکړ: «که د دې ناروغۍ مخه ونه نیول شي د هېواد لویه اقتصادي برخه به زیان وويني.»

هغه له ټولو ملي او نړیوالو بنسټونو وغوښتل، چې په دې برخه کې د کرنې له وزارت سره په مبارزه کې همکاري وکړي او د افغانستان له مالدارانو سره اوږه پر اوږه ودرېږي.

د کرنې وزارت د حیواني روغتیا رییس ډاکتر مختار محسني په دې غونډه کې وویل: «طبق د څارویو یوه خطرناکه او ساري ناروغي ده، چې پخوا په کمه کچه موجوده وه؛ خو اوس پراخه شوې ده. د دې ناروغۍ کنټرول یوازې د دولت مسوولیت ندی، بلکې د خصوصي سکټور او موسسو پراخې همکارۍ ته هم اړتیا لري.» هغه زیاته کړې، چې دیادې ناروغۍ د کنټرول لپاره لنډمهاله او اوږدمهاله پلانونه جوړ شوي او تطبیق به یې د همکارو ادارو پر مرسته روانه وي.

په دې غونډه کې ګڼو بنسټونو له ډلې اکټېډ، د هالنډ کمیټه، میشن ایسټ، ډاکار، ورلډ وېژن او د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې نړۍواله ادره یا اف،اې،او د د دې ناروغۍ د کابو کولو لپاره د همکارۍ چمتووالی وښود. همداراز د یوشمېر نورو نړیوالو بنسټونو او ادارو لکه د UNDP، WFP، UNODC، UNOPS، DRC، IRC، CARE، RRAA، ICRC، CIAVA، اروپايي اتحادیه، نړیوال بانک، د آسیا پراختیایي بانک، ActionAid، AfghanAid، د آغاخان بنسټ او نورو همکارو ادارو استازو هم ګډون کړی و.

د «طبق» یا «د پښو او خولې» ناروغي (Foot and Mouth Disease) یوه ویروسي، ساري او خورا انتاني ناروغي ده، چې په یوشمېر څارویو لکه غوا، میږې، وزې، خوګ او مېښو کې خپرېږي. دا ناروغي په حیواناتو کې د تبې، د خولې، پښو اوغولانزو په سیمو کې د زخمونو او ناروغیو لامل کېږي، چې په ځانګړي توګه په غواګانو او خوګانو کې شدیدې نښې لري. که یې مخنیوی ونشي، د مالدارۍ سکټور ته درانده اقتصادي زیانونه اړولی شي.

تازه خبرونه

د افغانستان روغتیا وزارت یو کاري پلاوي روسیې ته سفر وکړ

په خبرپاڼه کې راغلي، چې د دغه سفر موخه د افغانستان او روسیې ترمنځ د دوه‌ اړخیزو اړیکو پیاوړتیا، د خوړو او درملو برابرول، تنظیم او په ځانګړي توګه افغان سوداګرو ته د معیاري، خوندي او د باور وړ درملو او خوراکي توکو د وارداتو لپاره اغېزمنې آسانتیاوې رامنځته کول ښودل شوي دي.

Published

on

د روغتیا وزارت د خپرې شوې خبرپاڼې له مخې؛ د دې وزارت د خوړو او درملو مرستیال حمدالله زاهد اوورسره  مل پلاوي یې افغان سوداګرو ته د درملو واردولو په برخه کې د آسانتیاوو رامنځته کولو لپاره روسیې ته سفر کړی.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې د دغه سفر موخه د افغانستان او روسیې ترمنځ د دوه‌ اړخیزو اړیکو پیاوړتیا، د خوړو او درملو برابرول، تنظیم او په ځانګړي توګه افغان سوداګرو ته د معیاري، خوندي او د باور وړ درملو او خوراکي توکو د وارداتو لپاره اغېزمنې آسانتیاوې رامنځته کول ښودل شوي دي.

د خبرپاڼې له مخې؛ په دې سفر کې به یاد پلاوی د روسیې د درملو او روغتیايي محصولاتو د تنظیمي ادارو له مسوولانو سره خبرې وکړي او هم به د معیارونو همغږۍ، د ثبت بهیر د آسانتیا، د کیفیت کنټرول میکانیزمونو ښه‌کېدا او د اغېزمنو همکاريو د چوکاټونو جوړولو په اړه هر اړخیز بحثونه ترسره شي.

په خبرپاڼه کې راغلي:« د روسیې د درمل جوړولو معتبرو شرکتونو څخه لیدنه، د تولیدي ظرفیتونو ارزونه، د درملو د تولید او کیفیت کنټرول د دې سفر نورې موخې دي.

Continue Reading

تازه خبرونه

د ۲۰۲۵ کلنی راپور؛ یونیسف اړینو چوپدتیاوو ته د میلیونونو افغان ماشومان له لاسرسي خبر ورکړ

د راپور له مخې؛ د یونیسف تر ملاتړ لاندې مرکزونو له لارې له ۲۰ میلیونو څخه زیاتو کسانو، چې ۵.۶ میلیون ماشومان هم په کې دي؛ د دې بنسټ د لومړنیو روغتیايي پاملرنو له چوپړتیاوو څخه ګټه اخیستې ده.

Published

on

یونیسف د ۲۰۲۵ ز. کال په خپل کلني راپور کې د افغانستان پر کچه ماشومانو او کورنیو ته د چوپړتیاوو له وړاندې کولو خبر ورکړی او همهاله یې شته پېچلو ننګونو ته هم نغوته( اشاره ) کړې ده.

د راپور له مخې؛ د یونیسف تر ملاتړ لاندې مرکزونو له لارې له ۲۰ میلیونو څخه زیاتو کسانو، چې ۵.۶ میلیون ماشومان هم په کې دي؛ د دې بنسټ د لومړنیو روغتیايي پاملرنو له چوپړتیاوو څخه ګټه اخیستې ده.

دغه راز ۱۰ میلیون ماشومان او میندې د تغذیې له اړینو توکو او چوپړتیاوو برخمن شوي، چې د خوارځواکۍ او ناروغیو په کمولو کې یې مهم رول لوبولی دی.

د زده‌کړې په برخه کې ۴ میلیون ماشومانو په ښوونځیو کې د ټولنې پر بنسټ ښوونیزو بېړنیو پروګرامونو، درسي او ښوونیزو توکو ته لاسرسی موندلی دی.

یونیسف دا هم ویلي، چې ۲.۷ میلیون کسان د څښاک له پاکو اوبو، حفظ‌الصحې او روغتیایي بېړنیو چوپړتیاوو څخه برخمن شوي دي.

دې ادارې د ملاتړ کوونکو او تمویلونکو له همکارۍ او ملاتړ څخه مننه کړې او ټینګار کوي، چې دغه لاسته راوړنې له ګډ کار پرته ممکنې نه‌وې.

په راپور کې راغلي، چې دا پرمختګونه د افغانستان د خلکو، په ځانګړي توګه د ماشومانو، د ستونزو پر وړاندې د زغم او ملاتړ څرګندونه کوي.

Continue Reading

تازه خبرونه

د اسلامي امارت په مشرتابه کې پراخ بدلونونه؛ د وزیرانو ټاکنه او د والیانو او قومندانانو بدلون

دا بدلونونه د اسلامي امارت د اداري او امنیتي جوړښت د تنظیم او پیاوړتیا د پروسې یوه برخه ده

Published

on

د اسلامي امارت ویاند ذبیح الله مجاهد د خبرپاڼې له مخې؛ د اسلامي امارت د رهبر د فرمان له مخې په حکومتي تشکیلاتو کې لاندې ټاکنې رامنځته شوې دي:

۱- د فاریاب ولایت مخکنی والي عبدالاحد فضلي؛ د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوژۍ وزارت د وزیر په توګه،

۲- د بادغیس ولایت مخکنی والي محمد حنیف حمزه د فاریاب  د والي په توګه،

۳-د بغلان ولایت مخکنی والي عبدالرحمن حقاني؛ د خوست ولایت د والي په توګه،

 ۴- د خوست ولایت مخکنی والي عبد ﷲمختار د بغلان ولایت د والي په توګه،

 ۵- د ریاست‌الوزراء اقتصادي مرستیالۍ مخکنی مشاور محمد ولي جان؛ د بادغیس ولایت د والي په توګه،

۶- د پکتیکا ولایت مخکنی مرستیال مخدوم عبدالسلام سعادت د ارشاد، حج او اوقافو وزارت د اسلامي عرفان او دیني چارو د انسجام د مرستیال په توګه،

 ۷- د میدان وردګ ولایت مخکنی امنیه قومندان عبدالقیوم هلال؛ د بغلان ولایت د امنیه قومندان په توګه،

۸- د بغلان ولایت مخکنی امنیه قومندان عبدالحق؛ د میدان وردګ ولایت د امنیه قومندان په توګه،

۹- د زندانونو چارو ادارې د بندیانو د سلب آزادۍ د مخنیوي مخکنی رییس  محمد عمر مخلص د نیمروز ولایت د امنیه قومندان په توګه،

۱۰ – د میدان وردګ ولایت د والي مخکنی مرستیال فرید‌ﷲ قیام د لوګر ولایت د امنیه قومندان په توګه،

۱۱- د پکتیا ولایت د والي مخکنی مرستیال انعام‌ﷲ صلاح الدین د لوګر ولایت د مرستیال په توګه،

۱۲- د لوګر د والي مخکنی مرستیال محمد انور د پکتیا ولایت د مرستیال په توګه،

۱۳- د نیمروز ولایت مخکنی امنیه قومندان عبدالظاهر مدثر د میدان وردګ ولایت د مرستیال په توګه،

۱۴- د هلمند ولایت د والي مخکنی مرستیال محمد نبي حماس د بغلان د مرستیال په توګه،

۱۵- د فراه ولایت د والي مخکنی مرستیال رحیم‌ﷲ محمود؛ د هلمند ولایت د مرستیال په توګه،

۱۶- د ۲۰۳ منصوري قول اردو درېیمې پیاده لواء مخکنی قومندان محمد ګل خیبر د فراه ولایت د مرستیال په توګه،

۱۷- د بغلان ولایت د والي مخکنی مرستیال محمد همایون جهاد یاد د ۲۰۳ منصوري قول اردو د درېیمي پلي لواء د قومندان په توګه،

۱۸- د پکتیکا ولایت د علماوو شوری مخکنی غړی قاضي نور‌ﷲ د همدې ولایت د مرستیال په توګه او

 ۱۹- د لوګر ولایت مخکنی امنیه قومندان آغا ولي حنفي د زندانونو چارو عمومي ریاست د آزادۍ د سلب شویو ځایونو د څارنې ریاست د رییس په توګه ټاکل شوي دي.

ویل کیږي، چې دا بدلونونه د اسلامي امارت د اداري او امنیتي جوړښت د تنظیم او پیاوړتیا د پروسې یوه برخه ده.

Continue Reading
Advertisement

Trending

Copyright © 2025 Ariana News. All rights reserved!