Connect with us

تازه خبرونه

د خوړو او کرنې ادارې په افغانستان کې د څارویو د ناروغیو له پراخې خپرېدا خبر ورکړ

صدراعظم عثمانی، معین زراعت و مالداری، در این نشست گفت که بیماری «طبق» یکی از چالش‌های جدی سکتور مالداری است و هشدار داد: «اگر از این مرض جلوگیری نشود، یک بخش بزرگ اقتصادی کشور متضرر خواهد شد.»

خپور شوی

د

foot and mouth afghanistan

د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې ادارې د یکشنبې پر ورځ د غبرګولي څلورمه راپور ورکړ، چې افغانستان اوسمهال د طبق[خولې او پښو د ناروغۍ (FMD) ] له یوې اندېښنې وړ خپرېدو سره مخ دی، چې په ټول هېواد کې د میلیونونو کلیوالي کورنیو معیشت ګواښوي.

دې ادارې په ایکس پاڼه کې لیکلي، چې دا خورا ساري ویروسي ناروغي په غواګانو، پسونو او وزو کې چټکه خپریږي، چې د څارویو پر سکټور لوی فشار راوړي، چې د افغانستان د کلیوالي اقتصاد د ملا تیر دی.

د وترنرۍ متخصصینو ویلي؛ د دې ناروغۍ په خپرېدو کې ډېری مهم عوامل لکه خلاص او بې کنټروله سرحدونه، د ولایتونو او سیمو ترمنځ د څارویو پرله‌پسې آزاد تګ راتګ، اقلیمي بدلون، واکسینونو ته محدود لاسرسی، د وترنرۍ کمزورې چارې، د چاپېریال فشارونه او د څارویو ناسمه روغتیایي درملنه یې ستر عوامل دي.

د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې اداره (FAO) د دې ناروغۍ د خپرېدو د مخنیوي لپاره په فعاله توګه د وترنریانو، څارویو، بزګرانو او ځایي ټولنو سره کار کوي.

د خوړو او کرنې اداره وایي؛ په ۲۰۲۴ کال کې دې ادارې له ۸۰۰ زره څخه زیاتو غواګانو ته د طبق یا د پزې او خولې ناروغۍ پر وړاندې په واکسین کولو کې بریالی شوو، چې د څارویو د روغتیا ملي کمپاین برخه ده. د خوړو او کرنې ادارې اوس خپلې هڅې ګړندۍ کړي، چې زیان منونکې سیمې او څاروي په خطر کې اچوي.

د خوړو او کرنې ادارې استازو ویلي: “د څارویو ساتنه د خلکو د ژوند د ساتنې معنا لري. دا ناروغي د خوړو خوندیتوب او کلیوالي عایداتو ته جدي ګواښ پېښوي. “مونږ باید د واکسیناسیون پراخولو، څارنې پیاوړتیا او د وترنري خدماتو ښه کولو لپاره ژر تر ژره اقدام وکړو.”

دې ادارې ویلي، چې د هغو میلیونونو افغان کورنیو لپاره، چې د عاید، خوړو او کرنې لپاره پر څارویو تکیه لري؛ د خولې او پښو د ناروغۍ د خپرېدو مخنیوی نه یوازې د روغتیا لومړیتوب دی، بلکې د ژوند ژغورنه هم ده.

دا په داسې حال کې ده، چې له طبق ناروغۍ سره د مبارزې لپاره د کرنې په وزارت کې د همغږۍ غونډه جوړه شوه.

د هېواد په مرکز او یو شمېر ولایتونو کې د دې ویروسي ناروغۍ [(طبق) د څارویو (د پښو او خولې ناروغي)] له خپرېدنې وروسته د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ وزارت د ملي او نړۍوالو همکارو مؤسسو، اړوند ادارو او د کرنې د کلسټر په ګډون د یوې همغږې غونډې کوربتوب وکړ، چې د دغې ناروغۍ د خپرېدو مخنیوي او درملنې لپاره ګډې حل‌لارې ومومي.

د کرنې وزارت د کرنې او مالدارۍ مرستیال مولوي صدراعظم عثماني ویلي: «طبق یو له هغو جدي ننګونو څخه ده، چې د مالدارۍ سکټور ورسره مخ دی. نوموړي خبرداری ورکړ: «که د دې ناروغۍ مخه ونه نیول شي د هېواد لویه اقتصادي برخه به زیان وويني.»

هغه له ټولو ملي او نړیوالو بنسټونو وغوښتل، چې په دې برخه کې د کرنې له وزارت سره په مبارزه کې همکاري وکړي او د افغانستان له مالدارانو سره اوږه پر اوږه ودرېږي.

د کرنې وزارت د حیواني روغتیا رییس ډاکتر مختار محسني په دې غونډه کې وویل: «طبق د څارویو یوه خطرناکه او ساري ناروغي ده، چې پخوا په کمه کچه موجوده وه؛ خو اوس پراخه شوې ده. د دې ناروغۍ کنټرول یوازې د دولت مسوولیت ندی، بلکې د خصوصي سکټور او موسسو پراخې همکارۍ ته هم اړتیا لري.» هغه زیاته کړې، چې دیادې ناروغۍ د کنټرول لپاره لنډمهاله او اوږدمهاله پلانونه جوړ شوي او تطبیق به یې د همکارو ادارو پر مرسته روانه وي.

په دې غونډه کې ګڼو بنسټونو له ډلې اکټېډ، د هالنډ کمیټه، میشن ایسټ، ډاکار، ورلډ وېژن او د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې نړۍواله ادره یا اف،اې،او د د دې ناروغۍ د کابو کولو لپاره د همکارۍ چمتووالی وښود. همداراز د یوشمېر نورو نړیوالو بنسټونو او ادارو لکه د UNDP، WFP، UNODC، UNOPS، DRC، IRC، CARE، RRAA، ICRC، CIAVA، اروپايي اتحادیه، نړیوال بانک، د آسیا پراختیایي بانک، ActionAid، AfghanAid، د آغاخان بنسټ او نورو همکارو ادارو استازو هم ګډون کړی و.

د «طبق» یا «د پښو او خولې» ناروغي (Foot and Mouth Disease) یوه ویروسي، ساري او خورا انتاني ناروغي ده، چې په یوشمېر څارویو لکه غوا، میږې، وزې، خوګ او مېښو کې خپرېږي. دا ناروغي په حیواناتو کې د تبې، د خولې، پښو اوغولانزو په سیمو کې د زخمونو او ناروغیو لامل کېږي، چې په ځانګړي توګه په غواګانو او خوګانو کې شدیدې نښې لري. که یې مخنیوی ونشي، د مالدارۍ سکټور ته درانده اقتصادي زیانونه اړولی شي.

تازه خبرونه

د اسلامي امارت په مشرتابه کې پراخ بدلونونه؛ د وزیرانو ټاکنه او د والیانو او قومندانانو بدلون

دا بدلونونه د اسلامي امارت د اداري او امنیتي جوړښت د تنظیم او پیاوړتیا د پروسې یوه برخه ده

Published

on

د اسلامي امارت ویاند ذبیح الله مجاهد د خبرپاڼې له مخې؛ د اسلامي امارت د رهبر د فرمان له مخې په حکومتي تشکیلاتو کې لاندې ټاکنې رامنځته شوې دي:

۱- د فاریاب ولایت مخکنی والي عبدالاحد فضلي؛ د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوژۍ وزارت د وزیر په توګه،

۲- د بادغیس ولایت مخکنی والي محمد حنیف حمزه د فاریاب  د والي په توګه،

۳-د بغلان ولایت مخکنی والي عبدالرحمن حقاني؛ د خوست ولایت د والي په توګه،

 ۴- د خوست ولایت مخکنی والي عبد ﷲمختار د بغلان ولایت د والي په توګه،

 ۵- د ریاست‌الوزراء اقتصادي مرستیالۍ مخکنی مشاور محمد ولي جان؛ د بادغیس ولایت د والي په توګه،

۶- د پکتیکا ولایت مخکنی مرستیال مخدوم عبدالسلام سعادت د ارشاد، حج او اوقافو وزارت د اسلامي عرفان او دیني چارو د انسجام د مرستیال په توګه،

 ۷- د میدان وردګ ولایت مخکنی امنیه قومندان عبدالقیوم هلال؛ د بغلان ولایت د امنیه قومندان په توګه،

۸- د بغلان ولایت مخکنی امنیه قومندان عبدالحق؛ د میدان وردګ ولایت د امنیه قومندان په توګه،

۹- د زندانونو چارو ادارې د بندیانو د سلب آزادۍ د مخنیوي مخکنی رییس  محمد عمر مخلص د نیمروز ولایت د امنیه قومندان په توګه،

۱۰ – د میدان وردګ ولایت د والي مخکنی مرستیال فرید‌ﷲ قیام د لوګر ولایت د امنیه قومندان په توګه،

۱۱- د پکتیا ولایت د والي مخکنی مرستیال انعام‌ﷲ صلاح الدین د لوګر ولایت د مرستیال په توګه،

۱۲- د لوګر د والي مخکنی مرستیال محمد انور د پکتیا ولایت د مرستیال په توګه،

۱۳- د نیمروز ولایت مخکنی امنیه قومندان عبدالظاهر مدثر د میدان وردګ ولایت د مرستیال په توګه،

۱۴- د هلمند ولایت د والي مخکنی مرستیال محمد نبي حماس د بغلان د مرستیال په توګه،

۱۵- د فراه ولایت د والي مخکنی مرستیال رحیم‌ﷲ محمود؛ د هلمند ولایت د مرستیال په توګه،

۱۶- د ۲۰۳ منصوري قول اردو درېیمې پیاده لواء مخکنی قومندان محمد ګل خیبر د فراه ولایت د مرستیال په توګه،

۱۷- د بغلان ولایت د والي مخکنی مرستیال محمد همایون جهاد یاد د ۲۰۳ منصوري قول اردو د درېیمي پلي لواء د قومندان په توګه،

۱۸- د پکتیکا ولایت د علماوو شوری مخکنی غړی قاضي نور‌ﷲ د همدې ولایت د مرستیال په توګه او

 ۱۹- د لوګر ولایت مخکنی امنیه قومندان آغا ولي حنفي د زندانونو چارو عمومي ریاست د آزادۍ د سلب شویو ځایونو د څارنې ریاست د رییس په توګه ټاکل شوي دي.

ویل کیږي، چې دا بدلونونه د اسلامي امارت د اداري او امنیتي جوړښت د تنظیم او پیاوړتیا د پروسې یوه برخه ده.

Continue Reading

تازه خبرونه

د ملګرو ملتونو خبرداری: د مرستو کمښت په افغانستان کې د ماین پاکۍ بهیر ځنډولی

ملګري ملتونه وايي، چې د بودجې کمښت په هېواد کې د ماینونو د پاکولو کار په څرګند ډول ورو کړی دی.

Published

on

په نړۍ کې د جګړو د زیاتېدا او د بشري مرستو د کمېدا له کبله په افغانستان کې د ماین پاکۍ بهیر له جدي ننګونو سره مخ شوی دی.

ملګري ملتونه وايي، چې د بودجې کمښت په هېواد کې د ماینونو د پاکولو کار په څرګند ډول ورو کړی دی.

د دې بنسټ د ماین پاکۍ برخې مسوولې کازومي اوګاوا ویلي، چې دفاعي لګښتونو ته د هېوادونو د پاملرنې له کبله د مالي سرچینو کمښت پر بشري پروګرامونو مستقیم اغېز کړی دی.

د نوموړې د څرګندونو له مخې؛ په افغانستان کې پر منځنۍ کچه هره ورځ یو ماشوم د چاودېدونکو توکو له کبله خپل ژوند له لاسه ورکوي.

افغانستان اوس هم د هغو هېوادونو له ډلې څخه دی، چې د ماینونو او د جګړې د پاتې چاودېدونکو توکو له پلوه تر ټولو زیات ککړ ګڼل کېږي.

کارپوهان خبرداری ورکوي، چې د دې وضعیت دوام د ملکي وګړو؛ په ځانګړي توګه ماشومانو، لپاره جدي ګواښ دی.

په همدې حال کې د پېښو پر وړاندې د چمتووالي ملي ادارې ویاند محمد یوسف حماد ویلي، چې په تېر یو کال کې ۴۷۴ کسان د ماینونو د چاودنو له کبله وژل شوي یا ټپیان دي.

د نوموړي د څرګندونو له مخې؛ له ۱۰۰۰ کیلومټر مربع څخه زیاتې ځمکې اوس هم د ماینونو او نه چاودېدلو مهماتو له کبله ککړې دي، چې شاوخوا اووه میلیون کسان له خطر سره مخ کوي.

د ورکړ شویو معلوماتو له مخې؛ اوس‌مهال ۱۵۵ د ماین پاکۍ ډلې د ۱۰ پروګرامونو په چوکاټ کې د ۲۳ ولایتونو او ۸۲ ولسوالیو کار کوي، خو د نړیوالو مرستو کمښت د دې فعالیتونو بهیر له ستونزو سره مخ کړی دی.

له دې مخکې په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي هم راپور ورکړی و، چې هره میاشت شاوخوا ۵۰ کسان د جګړې د پاتې چاودېدونکو توکو د چاودنو له کبله له مرګ او ژوبلې سره مخ کېږي، چې نږدې ۸۰ سلنه یې ماشومان جوړوي.

Continue Reading

تازه خبرونه

په کابل کې د کتاب نندارتون؛ د لوست کلتور پیاوړتیا او د کورنیو لیکوالانو ملاتړ

تنظیموونکو ويلي؛ د دې پروګرام موخه د لوستلو کلتور ته وده ورکول، د کورنیو لیکوالانو ملاتړ او علمي او ادبي سرچینو ته آسانه لاسرسی دی.

Published

on

په کابل کې د یو شمېر کلتوري شخصیتونو، لیکوالانو او د کتاب مینه‌والو په ګډون یو د کتاب نندارتون جوړ شوی دی.

تنظیموونکو ويلي؛ د دې پروګرام موخه د لوستلو کلتور ته وده ورکول، د کورنیو لیکوالانو ملاتړ او علمي او ادبي سرچینو ته آسانه لاسرسی دی.

دا نندارتون، چې د کابل په یوه کتاب پلورنځي کې جوړ شوی؛ په ادبي، ټولنیزو، تاریخي، ښوونیزو او نورو بېلابېلو کټګوریو کې سلګونه کتابونه نندارې ته وړاندې شوي دي.

Continue Reading
Advertisement

Trending

Copyright © 2025 Ariana News. All rights reserved!