د افغانستان د هرات ولایت د ډبرو لومړنۍ صادراتي جوپه  امریکا ته صادره شوه؛ هغه ګام، چې د هېواد د معدني توکو د صادراتو پراختیا او په نړیوالو بازارونو کې د افغانستان شتون ته زمینه برابرولی شي.

دغه جوپه د یوه خصوصي شرکت له لوري د ۱۰۰ زره ډالرو پر ارزښت صادره شوې ده. په دې کې د هرات ولایت د زنده‌جان ولسوالۍ د کان تورې ډبرې شاملې دي، چې د هرات د صنایعو خونې له لارې د امریکا بازار ته لېږل شوې دي.

چارواکي وايي، هرات د بډایه کانونو، مناسب سوداګریز موقعیت او صنعتي ظرفیتونو له کبله د افغانستان له مهمو اقتصادي ولایتونو څخه شمېرل کېږي او د هېواد د صادراتو په وده کې اغېزناک رول لوبولی شي.

په نړیوالو بازارونو کې د افغانستان د معدني توکو د صادراتو د پراخېدا بهیر په داسې حال کې روان دی، چې د کانونو د برخې پراختیا او په دې برخه کې د پانګونې راجلبول د هېواد له مهمو اقتصادي موخو څخه بلل کېږي.

د اقتصادي کمیسیون له لوري، چې مشري یې د ریاست‌الوزراء اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر کوي؛ د شېرخان بندر د ظرفیت لوړولو طرحه د افغانستان، تاجکستان، قرغیزستان او چین ترمنځ د سوداګرۍ د پراختیا لپاره تائید شوه.

اقتصادي کمیسیون د سې‌شنبې پر ورځ د ټرانسپورټ او هوايي چلند وزارت هغه وړاندیزونه وڅېړل او تائید کړل، چې د شېرخان بندر له لارې د سوداګرۍ د پراختیا په اړه وړاندې شوي وه. د پرېکړې له مخې، د مالیې، کورنیو چارو وزارتونه او اړوند بنسټونه به په دې بندر کې نوې بېخبناوې جوړې او شته ودانیز جوړښتونه به پراخ کړي.

همدارنګه له تاجکستان سره د همغږۍ له مخې به د شېرخان بندر کاري ساعتونه زیات شي، چې د بار وړونکو موټرو د تګ راتګ او سوداګریزو راکړو ورکړو د پراختیا لپاره ډېرې آسانتیاوې برابرې شي.

اقتصادي کمیسیون د مالیې وزارت ته دنده سپارلې، چې په شېرخان بندر کې د یوه لوژستیکي مرکز د جوړولو لپاره اړینه بودجه ځانګړې کړې. دغه مرکز به ګمرکي، زېرمې، د توکو د کښته کولو او بارولو خدمتونه وړاندې کوي.

په همدې غونډه کې د ټولګټو وزارت هم موظف شو، چې د ایکو د اوسپنې‌پټلۍ دهلېز د فعالولو لپاره د افغانستان په داخل کې د اوسپنې‌پټلۍ اړین ودانیز جوړښتونو جوړ کړي. یاد دهلېز د ایران، افغانستان، تاجکستان او قرغیزستان ترمنځ رامنځته شوی دی.

له بلې خوا اقتصادي کمیسیون پرېکړه کړې، چې څو امارتي شرکتونه خپلې زړې او سکراپ اوسپنې د ملي پراختیا شرکت ته وسپاري، چې له پروسس وروسته ترې معیاري سیخ‌ګولونه تولید او د دولت په سترو پروژو کې وکارول شي.

په دې غونډه کې د ملي معیار او کیفیت ادارې ۳۷ معیارونه او ۱۲ ازمایښتي کړنلارې هم تائید شوې. دغه معیارونه د کرنیزو محصولاتو، خوراکي توکو، درملو، ساختماني توکو، مخابراتو، طبي تجهیزاتو، کیمیاوي او پلاستیکي توکو په ګډون بېلابېلې برخې رانغاړي او د هېواد د اړتیاوو او نړیوالو معیارونو له مخې چمتو شوي دي.

د غونډې په پای کې د یو شمېر تعقیبي موضوعاتو راپورونه وړاندې او اړوند ادارو ته لازمې لارښوونې وشوې. د غونډې ټولې پرېکړې د وروستۍ منظورۍ لپاره د اسلامي امارت د رهبر دفتر ته لېږل شوې دي.

د افغانستان او ازبکستان د سوداګریزو اړیکو په غونډه کې، چې په مزارشریف ښار کې جوړه شوې وه، د دواړو هېوادونو د سوداګرو او شرکتونو ترمنځ د ۵۰ میلیون ډالرو پر ارزښت ۲۵ هوکړه‌لیکونه لاسلیک شول.

د سوداګرۍ او پانګونې خونې د ولایتي چارو مرستیال فیض‌احمد خوافي ویلي، چې دغه هوکړه‌لیکونه د ۱۳۰ ازبکستاني سوداګرو او پانګه‌والو، د فرغانې ولایت والي، یو شمېر سیمه‌ییزو چارواکو او د افغانستان د خصوصي سکټور د استازو په حضور کې لاسلیک شوي دي.

د نوموړي د څرګندونو له مخې؛ د دغو هوکړه‌لیکونو د لاسلیک موخه د سوداګریزو همکاریو پراخول، د پانګونې زیاتول او د افغانستان او ازبکستان ترمنځ د اقتصادي اړیکو پیاوړتیا ده.

دا غونډه داسې مهال جوړېږي، چې کابل او تاشکند په وروستیو کلونو کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي، سوداګریزو او ټرانزیټي همکاریو پر پراختیا ټینګار کړی دی.