More than half of Afghanistan’s primary school-age children remain outside formal education, while more than 2.6 million girls are unable to continue their studies beyond the sixth grade, according to a new report by the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) and UNICEF.

The report, titled Afghanistan Education Situation 2026, warns that the country’s education system is struggling to meet growing demand amid population growth, recurring emergencies, insufficient investment and the large-scale return of Afghan migrants from Pakistan and Iran.

According to the report, Afghanistan’s school-age population, comprising children and young people aged seven to 18, increased from approximately 10.4 million in 2019 to 11.5 million in 2024, putting additional pressure on schools, teachers and education services.

More than one million Afghans returned from neighbouring countries this year, including over 245,000 children, further increasing the demand for educational services.

The report highlights significant disparities in access to education, particularly for girls, noting that more than 2.6 million girls have been unable to attend school beyond grade six since August 2021.

It says alternative learning opportunities, including community-based classes, literacy programmes, distance education and private tutoring, remain insufficient to meet the educational needs of teenage girls.

Although around 5,300 community-based classes provide learning opportunities to approximately 162,000 students, with girls accounting for 64 percent of participants, the UN agencies stress that these programmes cannot replace formal, in-person education.

The report also points to declining school participation among boys, estimating that around 53 percent of primary school-age children are currently outside formal general education. Participation rates at lower and upper secondary levels stand at 67 percent and 79 percent, respectively.

Despite these challenges, Afghan families continue to seek educational opportunities for their children.

Around 6.6 million children enrolled in public primary schools last year, approximately 560,000 more than in 2022. However, the report says enrolment growth has not kept pace with the increasing school-age population.

It also raises concerns about the quality of education, noting that a nationwide assessment found fewer than half of fourth-grade students had achieved minimum proficiency in language skills.

Meanwhile, Afghanistan’s higher education sector remains significantly smaller than before 2021. Around 208,000 students are enrolled in universities this year, compared with 189,000 in 2024 and approximately 430,000 in 2020.

UNESCO and UNICEF have called for the full restoration of girls’ and women’s right to education and increased investment in teachers, learning materials and education services.

The agencies warn that without urgent action to address the challenges facing the sector, an entire generation of Afghans risks being left behind, with serious consequences for the country’s future recovery and development.

د اسلامي همکاریو ټولنې د دفتر عمومي رییس او سفیر ډاکټر محمد بن سعید العیاش د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت د ډیپلوماسۍ په انستیتوت کې د ډیپلوماسۍ او د دې ټولنې د هڅو په اړه علمي وینا او څرګندونې کړې دي.

په دې ناسته کې د بهرنیو چارو وزارت د کارکوونکو ترڅنګ د بېلابېلو وزارتونو او امارتي ادارو یو شمېر مسوولانو هم ګډون کړی و.

محمد بن سعید العیاش په خپله وینا کې د عامه او څو اړخیزې ډیپلوماسۍ پر ارزښت، مهمو وسایلو او کاري میکانېزمونو خبرې وکړې او ګډونوالو ته یې د اسلامي همکاریو ټولنې د تاریخ، بېلابېلو اداري او تشکیلاتي جوړښت معلومات وړاندې کړل.

نوموړي همدارنګه د اسلامي همکاریو ټولنې په سرمشریزو او د بهرنیو چارو وزیرانو په غونډو کې د افغانستان په اړه د شویو پرېکړو په اړه معلومات ورکړل او څرګنده یې کړه، چې په کابل کې د دې ټولنې دفتر د یادو پرېکړو د پلي کېدا بهیر څاري.

د نوموړي د وینا یوه مهمه برخه په بېلابېلو برخو کې د افغانستان د ملاتړ لپاره د اسلامي همکاریو ټولنې هڅو او رول ته ځانګړې شوې وه.

د غونډې په پای کې ګډونوالو خپلې پوښتنې او لیدلوري شریک کړل او د مطرح شویو موضوعاتو په اړه هراړخیز بحث او اندونه وړاندې شول.

د امریکا په نیویارک کې یوې فډرالي محکمې د سې‌شنبې پر ورځ په لنډمهالي بڼه د ډونالډ ټرمپ د حکومت هغه پلان ودراوه، چې له مخې یې په امریکا کې نیول شوي افغان وګړي پاکستان یا افغانستان ته لېږدول کېدل.

اسوشیتیډ پرس خبري آژانس راپور ورکړی، چې دغه پرېکړه له هغې وروسته شوې، چې د کډوالو د حقونو مدافع بنسټونو او د امریکا د کانګرس لسګونو غړیو افغانستان ته د دغو کسانو د بېرته لېږلو په صورت کې د شکنجې، ځورونې او ان د مرګ له ګواښ څخه اندېښنه څرګنده کړه.

فډرالي قاضي والري کاپروني په یوه حکم کې امریکايي چارواکو ته لارښوونه کړې، چې تر شنبې ورځې پورې د دغو افغانانو له لېږدولو ډډه وکړي.

د دغه حکم له صادرېدا مخکې د امریکا حکومت محکمې ته ویلي وه، چې د دې هېواد د کډوالۍ او ګمرکونو اداره لږ تر لږه د اوونۍ تر پایه پاکستان یا افغانستان ته د افغان وګړو د لېږدولو لپاره د چارټر یا سوداګریزو الوتنو پلان نه‌لري.

د محکمې د هغو اسنادو له مخې، چې اسوشیتیډ پرس ترلاسه کړي، د امریکا حکومت پلان درلود، چې د دوشنبې پر ورځ د لويیزیانا ایالت له توقیف‌خونو څخه یو شمېر افغان کډوال په الوتکو کې پاکستان ته ولېږدوي.

دغه راز د امریکا د استازو جرګې او مشرانو جرګې له ۶۵ ډېرو غړیو د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو او د کورني امنیت وزیر مارک‌وین مولین ته په یوه لیک کې د زیان‌منونکو افغانانو د لېږدولو په اړه خبرداری ورکړی او څرګندوي، چې د دغو کسانو بېرته لېږل ښايي هغوی د شکنجې، څارنې او ان د مرګ له ګواښ سره مخ کړي.

د کډوالو د حقونو مدافع بنسټونو ويلي؛ له ۸۰ ډېرو افغان وګړو وروسته له هغې له بشري حقونو بنسټونو سره اړیکې نیولي، چې د امریکا د کډوالۍ ادارې له پاکستان څخه د احتمالي لېږدولو په اړه خبرتیاوې ورکړې دي. په دغو کسانو کې ښځې، د پولیسو یو افسر، د مذهبي لږکیو غړي او هغه کسان شامل دي، چې د کورنۍ غړیو یې د امریکا په پوځ کې دنده ترسره کړې ده.

د اسلامي امارت غبرګون

پاکستان ته د افغان وګړو د لېږدولو په اړه د راپورونو له خپرېدا وروسته د بهرنیو چارو وزارت د ویاند مرستیال ضیا احمد تکل د حکومت جدي اندېښنه څرګنده کړې ده.

هغه له امریکا غوښتي، چې د افغانستان د وګړو د برخلیک په اړه د پرېکړې پر مهال د هغوی مشروع حقونه او غوښتنې په پام کې ونیسي.

نوموړي ټینګار کړی، چې درېیم هېوادونه باید د یوه هېواد د وګړو د حقونو له په پام کې نیولو پرته د هغوی د برخلیک په اړه پرېکړه ونه‌کړي.

د لېږدول شویو افغانانو د برخلیک په اړه اندېښنې

د بشري حقونو بنسټونو خبرداری ورکړی، چې افغانستان ته د دغو کسانو بېرته لېږل ښايي هغوی له خپل‌سرو نیونو، اعدام، په عام محضر کې د دورو وهلو او غچ‌اخیستونکو تاوتریخوالو له ګواښ سره مخ کړي.

د افغان ایواک (AfghanEvac) بنسټ مشر شان ونډایور د محکمې له پرېکړې هرکلی کړی او ویلي یې دي، چې دا پرېکړه یو لنډمهالی فرصت دی، نه د افغانانو د لېږدولو د مخنیوي د هڅو پای.

هغه ټینګار کړی، چې په امریکا کې د نیول شویو افغان وګړو د خوندیتوب لپاره مبارزه به روانه وي.