د بریټانیا دفاع وزارت د ۹۷ میلیون نویو سندونو له موندل کېدا خبر ورکړی، چې ښايي یو شمېر یې په افغانستان کې د بریټانیا د ځانګړو ځواکونو پر وړاندې د جنګي جرمونو د ادعاوو له عامه څېړنې سره تړاو ولري.

د بریټانیا دفاع وزارت د وکیلانو له‌خوا په خپور شوي لیک کې راغلي، دغه اسناد د معلوماتو په یوه ستره ټولګه کې موجود ول. له دې مخکې داسې انګېرنه کېده، چې ډېره برخه به یې له څېړنې پاتې وي.

د دغې څېړنې مشر چارلز هیډن-کیو د اسنادو په پېژندلو او وړاندې کولو کې د ځنډ په اړه اندېښنه ښودلې او څرګندوي: که دغه نوي موندل شوي اسناد چټک ونه څېړل شي د څېړنې بهیر، چې اوس پرمختللیو پړاوونو ته رسېدلی؛ نور هم  وځنډوي.

دغه څېړنه په ۲۰۲۳ز.کال کې د بي‌بي‌سي له‌خوا د یوه مستند فلم له خپرېدا وروسته پیل شوه. په دې مستند فلم کې داسې ادعا شوې وه: د بریټانیا ځانګړو هوايي ځواکونو، چې  SAS نومیږي؛ څه باندې یوه لسیزه مخکې د افغانستان د جګړې پر مهال ۵۴ کسان په مشکوکو شرایطو کې وژلي دي.

د څېړنې مشر زیاته کړې: د جمعې ورځې په غونډه کې به د بریټانیا له دفاع وزارت څخه وغواړي، چې ډاډ ورکړي؛ هر هغه سند، چې له دغې څېړنې سره تړاو لري چټک وپېژني او څېړنې ته یې وسپاري او دا حالت دا ډول بیا تکرار نه‌شي.

ټاکل شوې وه، چې دا څېړنه لږ تر لږه یو لنډمهالی راپور په ۱۸ میاشتو کې خپور کړي؛ خو د څېړنې له پیل نږدې څلور کاله تېرشوي او تر دې دمه هېڅ موندنه خپره شوې نه‌ده.

د بریټانیا دفاع وزارت د جمعې ورځې له غونډې مخکې د دې موضوع په اړه له څرګندونو ډډه کړې ده.

د هند بهرنیو چارو وزارت پر کونړ او پکتیکا ولایتونو د پاکستان وروستي هوايي بریدونه سخت وغندل او څرګندوي، چې پر یوه خپلواک ګاونډ هېواد دا ډول بریدونه د سیمې د سولې او امنیت پر وړاندې بشپړ ګواښ دی.

د هند بهرنیو چارو وزارت ویاند رنډیر جېسوال د سې‌شنبې پر ورځ په نوي ډیلي کې یوې خبري غونډې ته ویلي؛ هند پر افغانستان د پاکستان هوايي بریدونه؛ ځکه غندي، چې له کبله یې یو شمېر ملکي وګړو ته مرګ او ژوبله اوښتې ده.

جېسوال د وژل شویو کسانو له کورنیو سره خواخوږي څرګنده کړې او ټپیانو ته یې د ژر رغېدا هیله کړې ده.

نوموړي ویلي، د ګاونډ هېوادونو پر وړاندې د پاکستان دا ډول بریدونه د سیمې له سولې او امنیت سره په ټکر کې دي.

د هند بهرنیو چارو وزارت ویاند همداراز وایي، هېواد یې د افغانستان د خپلواکۍ، ملي حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا، او همداراز د افغان وګړو له هوساینې ملاتړ کوي.

نوموړي د پاکستان له‌خوا د پولې پورې غاړې د ترهګرۍ په اړه ادعاوو ته په نغوته کې ویلي؛ اسلام‌‌آباد باید په دې برخه کې عملي ګامونه واخلي او څرګند تعهد وښيي، چې نړیواله ټولنه د دغو ادعاوو په اړه ډاډ ترلاسه کړي.

د افغانستان بهرنیو چارو وزارت هم له دې مخکې په کابل کې د پاکستان شارژدافیر احضار کړی او د کونړ او پکتیکا پر سیمو د هوايي بریدونو په اړه یې د اعتراض یادښت ورکړی و.

د ملګرو ملتونو د سرمنشي ویاند سټیفان ډوجاریک ويلي: د سپټمبر د یویشتم سهار مهال په کونړ ولایت کې د هوايي بریدونو له کزله لږ تر لږه درې ملکي وګړي، چې یو نرینه، یوه ښځه او یوه نجلۍ دي؛ وژل شوي او څلور نور ټپیان دي.

ډوجاریک د دوشنبې پر ورځ په یوه خبري غونډه کې ویلي؛ د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر(اوچا) د معلوماتو له مخې، د پکتیکا ولایت برمل ولسوالۍ اړوند سیمه هم د هوايي بریدونو له کبله زیانمنه شوې او د استوګنې یو شمېر ودانیو ته زیان اوښتی؛ خو تر اوسه په دې سیمه کې د ملکي وګړو د پام وړ مرګ او ‌ژوبلې راپور نه‌دی ورکړ شوی.

هغه زیاته کړې، په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي(یوناما) د روان میلادي کال له پیل راپدېخوا د پولې هاخوا وسله‌والو نښتو له کبله د ملکي وګړو د مړینې او ټپي کېدا څه باندې ۱۱۰۰ پېښې ثبت کړې دي.

د ملګرو ملتونو د سرمنشي ویاند یو ځل بیا د ملکي وګړو د مرګ او ‌ژوبلې د مخنیوي لپاره د نړیوال بشري قانون پر رعایت ټینګار کړی او څرګندوي، چې ملګري ملتونه وضعیت له نږدې څاري.

دا څرګندونې له هغې وروسته راپورته شوې، چې د دوشنبې د ورځې په لومړیو ساعتونو کې د پاکستان د پوځي رژیم له‌خوا پر کونړ او پکتیکا ولایتونو د هوايي بریدونو راپورونه خپاره شول.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي(یوناما) ویلي، چې په کونړ کې د هوايي بریدونو پر مهال لږ تر لږه درې ملکي وګړي، چې یو نررینه، یوه ښځه او یوه نجلۍ په کې شامل دي، وژل شوي او څلور نور ټپیان شوي دي.

افغان چارواکو دغه بریدونه غندلي او د بهرنیو چارو وزارت په کابل کې د پاکستان شارژدافیر احضار او هغه ته یې خپل رسمي اعتراض وړاندې کړی دی.

افغان چارواکو د پاکستان هغه ادعاوې رد کړې، چې ګواکې په پاکستان کې وسله‌والو بریدونه د افغانستان له خاورې سرچینه اخلي.