سوداگري
ملګرو ملتونو د افغان ښځینه متشبثینو له هڅو ستاینه وکړه
د ملګروملتونو ټولنې پخپل تازه راپور کې څرګنده کړې، چې په افغانستان کې میرمنې په خورا سختو شرایطو کې د ټول هېواد پر کچه خپل اقتصادي فعالیتو نه ترسره کوي.
دې بنسټ د ښځینه متشبثو د درناوي ترڅنګ ویلي، چې پر پوره ویاړ ترې ملاتړ هم کوي.
په هېواد کې یو شمېر هغه متشبثې ښځې، چې اقتصادي هڅې ترسره کوي؛ د ملګرو ملتو نو ټولنې له وروستي راپور سره مخالفت لري او وایي؛ په تېرو دوه کلونو کې او تر دې دمه له میرمنو سره داسې همکاري نهده شوې، چې رښتیا هم پر اقتصادې هڅو بوختې دي.
د متشبثه او د میرمنو د سوداګرۍ خونې غړې نفیسه دانش وایي: په وروستیو دوه کلونو کې د هېواد پر کچه د ملګروملتونو ټولنې لهخوانه له هغو میرمنو سره همکاري نهده شوې، چې رښتیا هم پر اقتصادي فعالیتونو بوختې دي او د فعالیتونو د تر سره کولو وړتیاوې لري. دا راپورونه ماته له حقیقته لرې ښکاري.
د میرمنو د سوداګرۍ خونې غړې زرمینه وایي: زه تر اوسه پورې د ملګرو ملتونو ټولنې په ګډون د هیڅ داسې بنسټ شاهده نهیم، چې له متشبثو میرمنو سره يي همکاري کړې وي. اوس، چې کوم خبرونه خپریږي ډېر یې رښتیا نهوي.
د صنعت اوسوداګرۍ وزارت مسوولینو هم ويلي، چې د ټول هېواد پر کچه پر زرګونه میرمنې پر اقتصادي فعالیتونو بوختي دي او د دوی د چارو او کارونو د همغږۍ لپاره يي ورته د میرمنو د سوداګرۍ خونه فعاله کړې، چې له دې لارې ورته د اقتصادي چارو د منسجمولو زمینه برابره شي.
د صنعت او سوداګرۍ وزارت ویاند عبدالسلام جواد اخوندزاده ویلي: په هېواد کې د میرمنو د اقتصادي فعالیتونو لپاره زمینه برابره ده او په ټول هېواد کې یې شمېر له ۸۰۰۰ څخه ډېر او هڅې لري. دوی په بېلا بېلو اقتصادي هڅو؛ لاسي صنایعو، کرنې، مالدارۍ او نورو کوچنیويو اقتصادي فعالیتونو کې ښکېلي دي.
د اقتصا دي چارو شنونکي وايي، چې د کورنیو په اقتصادي فعالیتونو کې د میرمنو ونډه خورا مهمه ده او دې برخې ته د پوره پاملرنې غوښتنه کوي، چې په کورنۍ اقتصادي وده او پراختیا کې منظمه ونډه تر سره کړي.
اقتصادي شنونکی کمال الدین کاکړ وایي: په کورني او کوچنیو اقتصادي فعالیتونو کې د میرمنو ونډه ډېره مهمه ده؛ خو له بده مرغه په روستیو څلور کلونو کې له د کرونا او تحول وروسته د میرمنو اقتصادي فعالیتونه کم رنګه شوي؛ باید ورته ملي او نړیوال بنسټونه کار وکړي.
په هېواد کې یو شمېر متشبثې میرمني د میرمنو د اقتصادي ملاتړ له ملي او نړیوالو بنسټونو څخه غوښتنه کوي، چې د میرمنو د اقتصادي فعالیتونو د پرا ختیا لپاره پر رښتینې بڼه همکاري وکړي او هغه پروژې، چې په تېر کې هم د کمیشنکارانو لهخوا د میرمنو پر نامه تر سره کیدې مستحقو کسانو ته نهدې ورکړ شوي او تر اوسه هم رښتینو متشبثینو سره همکاري نهده شوې.
سوداگري
کابل له مسکو سره د اقتصادي همکاریو پراخولو غوښتنه وکړه
په مسکو کې د افغانستان اسلامي امارت سفیر ویلي، چې کابل غواړي له روسیې څخه نفت او ګاز واخلي او د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ کچه لوړه کړي.
د روسیې تاس خبري سرچینې راپور ورکړی، چې افغانستان له روسیې سره د اقتصادي او سوداګریزو همکاریو؛ په ځانګړي توګه د انرژۍ، کانونو او بېلابېلو بنسټونو د رغولو په برخو کې د اړیکو پراخولو ته لېوالتیا څرګنده کړې ده.
په مسکو کې د افغانستان اسلامي امارت سفیر ویلي، چې کابل غواړي له روسیې څخه نفت او ګاز واخلي او د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ کچه لوړه کړي.
په روسیه کې د افغانستان سفیر ګل حسن حسن له تاس خبري سرچینې سره په مرکه کې ویلي؛ د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګریزې او اقتصادي اړیکې د پراختیا په حال کې دي او که یو شمېر ستونزې په ځانګړي توګه بانکي محدودیتونه حل شي؛ افغانستان کولی شي له روسیې څخه نفت، ګاز، درمل، صنعتي توکي، غنم او نباتي غوړي وارد کړي.
د نوموړي د څرګندونو له مخې؛ افغانستان هم چمتو دی، چې خپل کرنیز محصولات لکه تازه او وچې مېوې، سابه، درملیز بوټي، غالۍ او معدني سرچینې روسیې ته صادر کړي.
د افغانستان سفیر زیاته کړې؛ د دغو راکړو ورکړو عملي کېدا کولی شي د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ کچه لوړه کړي. همدارنګه په مسکو کې د افغان توکو د نندارتونونو د پرانیستلو لپاره هم پلانونه ترلاس لاندې دي.
دغه راز د افغانستان سفیر ټینګار کړی، چې کابل د کانونو د استخراج په برخه کې له مسکو سره د همکارۍ لپاره چمتو دی.
هغه وایي؛ اقتصاد د افغانستان د بهرنۍ پالیسۍ بنسټیزه برخه ده او حکومت هڅه کوي هېواد د سیمهییز اقتصادي ادغام پر مهمې کړۍ بدل او بهرني پانګهوال راجذب کړي.
د تاس د راپور له مخې؛ ګل حسن حسن ویلي، چې روسي شرکتونه په افغانستان کې د صنعتي، معدني او بنسټیزو پروژو په برخه کې پانګونې ته لېوالتیا لري او په کابل کې د اوبو کوچنیو برېښناکوټونو د جوړولو په اړه هم خبرې روانې دي.
دغه راز نوموړي د ځینو روسي شرکتونو استازو له اړوند ادارو سره هم لیدلي او تمه ده، چې په نږدې راتلونکې کې به په دې برخه کې عملي ګامونه پورته شي.
افغان چارواکو هیله څرګنده کړې، چې له روسیې سره د همکاریو پراختیا به د اقتصادي ودې، کاري فرصتونو د رامنځته کېدا او د هېواد د ودانیزو بنسټونو د پیاوړتیا لامل شي.
سوداگري
د ۲۰۲۵ په ډسمبر کې د افغانستان صادرات کموالی ښیي- نړیوال بانک
دا کمښت تر ډېره د ۲۰۲۵ کال په اوکټوبر کې له پاکستان سره د سوداګرۍ د درېدا له کبله رامنځته شوی دی.
د نړیوال بانک د تازه راپور له مخې؛ د افغانستان صادرات د تېر میلادي کال په ډسمبر کې د نومبر پر پرتله ۲۵ سلنه کم شوي او ۱۶۲ میلیون ډالرو ته رسېدلي دي.
دا کمښت تر ډېره د ۲۰۲۵ کال په اوکټوبر کې له پاکستان سره د سوداګرۍ د درېدا له کبله رامنځته شوی دی.
نړیوال بانک ویلي، چې هند په ډسمبر کې د افغانستان د صادراتو تر ټولو لوی بازار و، چې د ټولو صادراتو ۶۱.۲ سلنه برخه یې جوړوله.
د راپور له مخې؛ د افغانستان واردات په ډسمبر کې ۱.۲ میلیارډ ډالرو ته رسېدلي، چې دا د تېرې میاشتې پر پرتله ۵ سلنه زیاتوالی ښيي.
نړیوال بانک همدارنګه ویلي، چې د ۲۰۲۵ کال په ډسمبر کې د افغانیو ارزښت د تېرې میاشتې پر پرتله ۰.۴ سلنه لوړ شوی دی. د کلني شمېر له مخې، د افغانیو ارزښت په ټولیزه توګه ۵.۸ سلنه زیاتوالی ثبت کړی، چې دا د بازار د پرلهپسې ثبات نښه ښیي.
د نړیوال بانک د راپور پر بنسټ؛ د افغانستان کورني عواید په ډسمبر کې ۲۴.۱ میلیارډ افغانۍ (نږدې ۳۶۳.۱ میلیون ډالر) ته رسېدلي، چې دا د میاشتنۍ کچې ۲.۹ سلنه او د کلنۍ کچې ۱۸ سلنه زیاتوالی څرګندوي.
سوداگري
په هر اونس کې د سرو زرو بیه له ۵۰۰۰ ډالرو واوښته
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ تېره اوونۍ کله، چې یې د اروپا پر ضد د تعرفو د لګولو ګواښونه بېرته واخیستل او د ګرینلنډ پر وړاندې یې د پوځي هڅې شونتیا رد کړه؛ بازارونو ته یې لنډمهالی ډاډ ورکړ، خو د ایران پر ضد د نورو ډېرو بندیزونو لګېدا بیا د بازارونو اندېښنې زیاتې کړې دي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ تېره اوونۍ کله، چې یې د اروپا پر ضد د تعرفو د لګولو ګواښونه بېرته واخیستل او د ګرینلنډ پر وړاندې یې د پوځي هڅې شونتیا رد کړه؛ بازارونو ته یې لنډمهالی ډاډ ورکړ، خو د ایران پر ضد د نورو ډېرو بندیزونو لګېدا بیا د بازارونو اندېښنې زیاتې کړې دي.
پر دې سربېره ټرمپ په دې وروستیو کې کاناډا ته هم ګواښ کړی، چې که له چین سره د کومې معاملې یا تړون په لټه کې شي؛ نو له ۱۰۰ سلنه تعرفې سره به مخ شي.
پر ایران د امریکا زیات شوي فشار د تېلو بیې لوړې کړي د سپینو زرو بیې هم د پام وړ لوړې شوې دي، چې شاوخوا ۱۰۸ ډالرو ته په هر اونس کې رسېدلي دي.
د سرو زرو بیې په تېر کال کې ۶۴ سلنه لوړې شوې وې. سږ کال یوازې په یوه میاشت کې د سرو زرو بیه له ۱۷ سلنې څخه زیاته لوړه شوې ده.
-
تازه خبرونه3 days agoپه افغانستان کې د سنتي نبوي طب پوهنځی منظور شو
-
تازه خبرونه3 days agoد افغانستان ملي پراختیا سټراټیژي له خطر سره مخ ده – یوانډيپي
-
لوبی4 days agoد ۲۰۲۶ آسیا فوټسال جام اته وروستۍ لوبډلې ځانګړې شوې
-
لوبی2 days agoآریانا ټلویزیون په افغانستان کې ژمنی المپیک خپروي
-
سیمه ییز خبرونه5 days agoد ایران د بندرعباس په یوه ودانۍ کې د ګاز ډبې د چاودنې له کبله ۱۶ کسانو ته مرګ او ژوبله اوښتې
-
تازه خبرونه4 days agoد ګوزڼ په پیل شوي ملي کمپاین کې ۷.۳ میلیون ماشومان واکسین کېږي
-
تازه خبرونه4 days agoپه دوحه کې د افغانستان د ۵زره کلن تاریخ او کلتور نندارتون پرانیستل شو
-
تازه خبرونه3 days agoپه شانګهای همکاریو ټولنه کې د افغانستان فعال ګډون ممکن او عملي دی
