تازه خبرونه
نړیواله ټولنه باید د افغانستان له نویو واکمنو سره تعامل وکړي – یوناما
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د ځانګړي استازي مرستیال مارک پوتزل د ملګرو ملتونو په امنیت شورا کې ویل، چې د افغانستان له اوسنیو واکمنو سره خبرې اترې او تعامل تر ټولو حقیقي کړنلاره ده.
د ملګرو ملتونو امنیت شورا تېءه شپه یو ځل بیا د افغانستان پر مسایلو ځانګړې غونډه وکړه.
په دې غونډه کې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د ځانګړي استازي مرستیال ویلي چې د افغانستان له نویو واکمنانو سره د نړیوالې ټولنې د اړیکو ټینګولو ته اړتیا ده.
مارکس پوتزل د امنیت شورا د تېرې شپې په غونډه کې د افغانستان له نویو واکمنانو سره تعامل او خبرې تر ټولو حقیقي کړنلاره وبلله او څرګندوي، چې که دا کار ونشي، افغانان او نړیواله ټولنه به له داسې کیسو سره مخ شي، چې هیڅوک یې هم د پېښیدو تمه نلري.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د ځانګړي استازي مرستیال مارک پوتزل وایي: که چارسمبالی حکومت ( اسلامي امارت) د افغانانو اړتیاوو ته ځواب ورنکړي او له نړیوالې ټولنې سره د رغنده اړیکو لپاره خورا محدود فرصت کې ګام پورته نکړي؛ نو بیا به روښانه نه وي، چې په راتلونکي کې به څه پېښ شي. احتمالي سناریوګانې، ډله ییز مهاجرت او د تروریستي بنسټونو لپاره د مناسب چاپېریال رامنځته کېدل او داسې نورې ستونزې به رامنځته شي او تر ټولو لومړی زیان به یې افغانانو ته ورسيږي. د دې لپاره مونږ باید له چارسمبالي حکومت( اسلامي امارت) سره اړیکه ونیسو. د یوه ښه او حساب ورکوونکي حکومت په جوړولو کې مشروط تعامل د دې اهدافو ترلاسه کولو لپاره غوره لار ده.
مارک پوتزل د امنيت شورا په غونډه کې ویلي، چې په افغانستان کې د نجونو ښوونځي باید ژر تر ژره پرانیستل شي او نوي واکمن به د دوحې هوکړې ته ژمن پاتې شي.
په امنیت شورا کې د پاکستان استازي هیله څرګنده کړې، چې له چارسمبالي حکومت( اسلامي امارت) سره د اسلامي همکاریو د ټولنې د غړیو هېوادونو د استازیو او دیني عالمانو له خبرو اترو وروسته به د نجونو د ښوونځیو د بیا پرانیستلو په برخه کې پرمختګ وشي.
په دې غونډه کې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د ځانګړي استازي مرستیال ویلي، چې د افغانستان له نویو واکمنانو سره د نړیوالې ټولنې د اړیکو ټینګولو ته اړتیا ده.
د پوتزل د څرګندونو له مخې؛ د افغانستان ګاونډیانو عملي چلند خپل کړی او کوښښ کوي، چې له افغانستان سره د اقتصادي او سوداګریزو اړیکو د ژورولو له لارې حالت له ناوړتیا او بدېدو وژغوري.
د هغه د وینا له مخې؛ په افغانستان کې له واکمنو چارواکو سره د تعامل د تګلارې ناڅرګندتيا به ځينې هېوادونه دې ته اړ کړي، چې خپلواکې پرېکړې وکړي.
د امنيت شورا د غونډې د نورو برخوالو اساسي غوښتنه په افغانستان کې د نجونو د ښوونځيو ژر پرانستل او همدارنګه يې د افغانستان له واکمنو چارواکو وغوښتل، چې له نړيوالې ټولنې سره خپلې ژمنې پوره کړي.
په ملګرو ملتونو کې د پرځيدلي جمهوریت د استازولۍ چارسمبالی نصیر احمد فایق ویلي؛ یوه تلپاتې او اوږدمهاله تګلاره یوازې د نړیوالو پرمختیایي پروګرامونو پر بنسټ د پراختیايي مرستو د بیا پیل په ګډون باید کلک ډاډمن ګامونه د یوه مسوول، مشروع او هر اړخیز حکومت لخوا عملي شي، کولی شي، چې په افغانستان کې د مخ پر ودې بېوزلۍ او بشري ناورین مخه ونیسي. یو کال کیږي، چې نړیواله ټولنه د نجونو د ښوونځیو د بیا پرانستلو او د ښځو او ټولو افغانانو د اساسي حقونو په ګډون د دوی غوښتنو ته د سرپرست حکومت ( اسلامي امارت) د ځواب په تمه دي؛ خو ظاهراً د دغه حکومت له لوري کوم کوټلی ګام ندی پورته شوی.
د ملګرو ملتونو په امنیت شورا کې د هند استازي روچیرا کمبوچ وایي: هند غواړي یو ټولګډونه حکومت جوړ کړي، چې په کې د افغانستان د ټولو قومونو او ټولنو استازیتوب وشي. په افغانستان کې د ثبات او امنیت د ټینګښت لپاره دا ډول جامع سیاسي جوړښت اړین دی. په افغانستان کې سوله د سیمې لپاره حیاتي ده. دې هدف ته د رسیدو لپاره له نړیوالې ټولنې سره همکارۍ ته چمتو یوو، د دې هڅو په مرکز کې باید د افغانانو ګټې خوندي وي.
د ملګرو ملتونو په امنیت شورا کې د ایران د استازې مرستیاله زهرا ارشاد وایي: افغانستان د نړيوالې ټولنې غړى دى او واکمن چارواکي بايد په دې حقيقت پوه شي او د يوه هر اړخيز او ټول ګډونه حکومت د جوړولو په ګډون خپل نړيوال مسووليتونه سرته ورسوي. يوازې يو هراړخيز او ټولګډونه حکومت د ټولو افغانانو حقونه تضمينولای شي.
په امنیت شورا کې د پاکستان استازي منیر اکرم هیله څرګنده کړې، چې له اسلامي امارت سره د اسلامي همکاریو د ټولنې د غړیو هېوادونو د استازي او دیني عالمانو له خبرو اترو وروسته به د نجونو د ښوونځیو د بیا پرانیستلو په برخه کې پرمختګ وشي. د نجونو د حقونو او زده کړو په اړه د پاکستان په ګډون د اسلامي هېوادونو د همکارۍ سازمان غړي هېوادونه د افغانستان له واکمنو چارواکو سره خبرې کوي او د اسلامي هېوادونو استازي او عالمان دې مسئلې ته د حل لاره ولټوي او څېړنه او تفسیر دې وکړي.
په دې اړه، چې آیا اسلامي شریعت نجونو ته د زدکړې اجازه ورکړې ده او که نه، مونږ هیله من یو، چې د دې بهیر په پای کې به پرمختګ وشي. د پخوانیو حکومتي چارواکو راستنېدل او عمومي بښنه د حکومت د ټولګډون کېدو لپاره د لیوالتیا نښې دي.
د اوکراين په جګړه کې د امريکا او روسيې ښکېلو هېوادونو استازیو په افغانستان کې د يو بل پر سياستونو نيوکې وکړې.
د امريکا د استازي مرستيال ويلي؛ تر هغه وخته، چې نړيواله ټولنه په افغانستان کې د واکمنو مقاماتو لخوا له تروريزم سره د اغېزناکې مبارزې ډاډ ترلاسه نکړي د دغه هېواد پانګه به د چارسمبالي حکومت( اسلامي امارت په واک کې ورنکړي.
د ملګرو ملتونو په امنیت شورا کې د امریکا د دایمي استازي مرستیال جیفري دي لارینتیس وایي: زمونږ دریځ د طالبانو لاسونو ته د افغانستان بانک د ۳ اعشاریه ۵ میلیارد دالرو د پانګې د لېږد مخه نیسي او هیڅ هېواد چمتو ندی، چې دا پیسې د طالبانو لاس ورسیږي.
د امنیت شورا غړیو په راتلونکي ژمي کې د بشري وضعیت د خرابېدو په اړه اندېښنه ښودلې او د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي استازي په افغانستان کې د بشري ناورین د لا خرابېدو خبرداری ورکړی. هغه ویلي، بشري مرستې د افغانستان د اقتصادي سقوط مخه نشي نیولی او د افغانستان د اقتصادي ثبات لپاره باید د هېواد اقتصاد ته نغدې پیسې ور زیاتې شي.
تازه خبرونه
افغانستان د چاودېدونکو توکو له کبله د ډېرو تلفاتو لرونکو هېوادونو په نوملړ کې ونیول شو
د یوناما د راپور له مخې؛ ماشومان د دې ګواښونو تر ټولو ستر قربانیان دي او شاوخوا ۸۰ سلنه یې د ماینونو له کبله رامنځته شوي، چې ډېری وخت له نهچاودو مهماتو سره د لوبو پر مهال ټپیان کېږي او یا هم خپل ژوند له لاسه ورکوي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندوی پلاوي دفتر (یوناما) خبرداری ورکړی؛ افغانستان د نړۍ له هغو درې هېوادونو څخه دی، چې د چاودېدونکو توکو له کبله تر ټولو ډېر تلفات لري او اوس هم د جګړې ماینونه او نور توکي په بېلابېلو سیمو کې ناچاودي پاتې دي.
د یوناما د راپور له مخې؛ ماشومان د دې ګواښونو تر ټولو ستر قربانیان دي او شاوخوا ۸۰ سلنه یې د ماینونو له کبله رامنځته شوي، چې ډېری وخت له نهچاودو مهماتو سره د لوبو پر مهال ټپیان کېږي او یا هم خپل ژوند له لاسه ورکوي.
دغه بنسټ همدارنګه د هغو نادولتي ادارو مالي ملاتړ کوي، چې د ماینپاکۍ او د سیمو د خلکو د پوهاوي په برخه کې فعالیت کوي.
یوناما ویلي، چې دغه ادارې هره ورځ د ماینونو او د جګړې د نورو وژونکو پاتې شونو د پاکولو لپاره هڅې کوي او د پوهاوي د پروګرامونو له لارې خلک د شته خطرونو په اړه روزي.
یوناما ټینګار کړی، چې پوهاوی او ګډ اقدام کولی شي د افغانستان د خلکو ژوند وژغوري او د ټولنې امنیت وغځوي.
تازه خبرونه
مونږ له هند او افغانستان سره د پاکستان د اړیکو منځګړيتوب نلرو
د روسیې بهرنیو چارو وزارت له لوري په خپرو شوو څرګندونو کې راغلي؛ شخړې باید د دواړو لوریو ترمنځ؛ د ۱۹۷۲ ز.کال د سېملا تړون او د ۱۹۹۹ ز.کال د لاهور خبرپاڼې له مخې؛ دوهاړخیزې حل شي.
د روسیې بهرنیو چارو وزیر ویلي، چې له هند او افغانستان سره د پاکستان په اړیکو کې د منځګړي رول نلري؛ خو که ترې وغوښتل شي، د مرستې لپاره چمتو دي.
د روسیې بهرنیو چارو وزارت له لوري په خپرو شوو څرګندونو کې راغلي؛ شخړې باید د دواړو لوریو ترمنځ؛ د ۱۹۷۲ ز.کال د سېملا تړون او د ۱۹۹۹ ز.کال د لاهور خبرپاڼې له مخې؛ دوهاړخیزې حل شي.
دغه څرګندونې د روسیې بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف د کلنۍ خبري غونډې له ترسره کېدا مخکې د لیکل شوې بڼې پوښتنو په ځواب کې له هغې وروسته خپرې شوې، چې د وخت د کمښت له کبله ځینې پوښتنې ځواب شوې نهوې.
له پاکستان سره د اړیکو په اړه روسیې ویلي؛ په ۲۰۲۵ کال کې سیاسي اړیکې ورسره هغه مهال پیاوړې شوې، چې د چین پر کوربتوب د شانګهای همکاریو ټولنې د سرمشریزې پر مهال د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین او د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف سره ولیدل.
مسکو همدارنګه د اقتصادي همکاریو د پراختیا یادونه کړې او څرګندوي، چې د کراچۍ د فولادو کارخونې بیا فعالول، د درمل جوړونې په برخه کې همکاري (په ځانګړي ډول د انسولین تولید) د نړیوال شمال–سویل ټرانسپورټي دهلېز تر چتر لاندې د ازمایښتي بار وړونکو لارو پیل او د پاکستان د تېل او ګاز په سکټور کې د روسیې احتمالي ګډون؛ د دواړو هېوادونو د همکاریو له مهمو بېلګو څخه دي. همدارنګه تمه ده، چې تر ۲۰۳۰ کال پورې د سوداګرۍ او اقتصادي همکاریو دوهاړخیز پروګرام هم تصویب شي.
تازه خبرونه
د افغانستان ملي پراختیا سټراټیژي له خطر سره مخ ده – یوانډيپي
دا له ۲۰۲۱ کال راپدېخوا د اسلامي امارت له بیا واکمنېدا وروسته لومړنی ملي پراختیايي پروګرام دی، چې د نړیوالو مرستو د نشتون تر شرایطو لاندې؛ د محدودو کورنیو سرچینو د وېش لپاره چوکاټ وړاندې کوي.
د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام (UNDP) د راپور له مخې؛ د افغانستان نوې ملي پراختیایي سټراټیژي (ANDS 2025–2030) به تر هغې خپلې موخې ته ونهرسېږي، چې اړینې جوړښتي ننګونې حل نشي.
دا له ۲۰۲۱ کال راپدېخوا د اسلامي امارت له بیا واکمنېدا وروسته لومړنی ملي پراختیايي پروګرام دی، چې د نړیوالو مرستو د نشتون تر شرایطو لاندې؛ د محدودو کورنیو سرچینو د وېش لپاره چوکاټ وړاندې کوي.
د دې سټراټیژۍ موخه دا ده، چې کلنۍ اقتصادي وده له ۳ څخه تر ۵ سلنې پورې ترلاسه کړي، صادرات ۱۰ سلنه زیات کړي، تر ۲۰۳۰ پورې ۵ میلیارډ ډالر بهرنۍ پانګونه راجلب کړي او پطخبنا(زیربنا) انرژي او استخراجي صنایعو ته پراختیا ورکړي.
د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام خبرداری ورکړی، چې په یو مهال کې څو بحرانونه؛ لکه: نړیوال نهرسمیت پېژندنه، ژور بشري ناورین، د کډوالو پراخه بېرته ستنېدا او اقلیمي بدلونونه د دې پروګرام د عملي کېدا خطر نور هم زیاتوي.
دې بنسټ دوه اړین بحراني محدودیتونه پر ګوته کړي؛ پر ښځو لګېدلي بندیزونه او د انرژۍ کمښت.
د راپور له مخې؛ د نجونو پر زدهکړو بندیز او د ښځو پر کار او ګرځېدا محدودیتونو د دوی اقتصادي ګډون راکم کم کړی، چې د ودې او ګډې سوکالۍ ترلاسه کول یې ستونزمن کړي دي. همدارنګه، د انرژۍ سخت کمښت – د برښنا اوسنی تولید یوازې ۰.۷ ګیګاواټه دی د ۵ ګیګاواټه اړتیا پر وړاندې؛ د صنعتي پرمختګ مخه نیسي.
د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام دا پایله اخلي: تر هغې، چې پر ښځو محدودیتونه لرې او د انرژۍ تشه ډکه نشي؛ دا سټراټیژي به ښايي یوازې یوه هیله پاتې وي او عملي بدلون به رامنځته نکړي.
اسلامي امارت تر اوسه پدې اړه کوم غبرګون ندی ښودلی.
-
تازه خبرونه1 day agoپه افغانستان کې د سنتي نبوي طب پوهنځی منظور شو
-
لوبی2 days agoد ۲۰۲۶ آسیا فوټسال جام اته وروستۍ لوبډلې ځانګړې شوې
-
سیمه ییز خبرونه3 days agoد ایران د بندرعباس په یوه ودانۍ کې د ګاز ډبې د چاودنې له کبله ۱۶ کسانو ته مرګ او ژوبله اوښتې
-
تازه خبرونه2 days agoد ګوزڼ په پیل شوي ملي کمپاین کې ۷.۳ میلیون ماشومان واکسین کېږي
-
تحول3 days agoتحول: د پاکستان په بلوچستان کې د بلوچ آزادي غوښتونکي پوځ همغږي بریدونه
-
تازه خبرونه1 day agoپه شانګهای همکاریو ټولنه کې د افغانستان فعال ګډون ممکن او عملي دی
-
تازه خبرونه1 day agoد اوبو غلي بحران او د میلیونونو کډوالو راستنېدا افغانستان له ګواښ سره مخ کړی
-
تازه خبرونه1 day agoپه دوحه کې د افغانستان د ۵زره کلن تاریخ او کلتور نندارتون پرانیستل شو
