سیمه ییز خبرونه
هند پر پاکستان برید وکړ او پاکستان یې پېنځه هندي جنګي الوتکې رانسکورې کړې
هند اعلان کړی، چې په پاکستان کې یې د “ترهګریزو بنسټیزې ودانیو” اړوند پر نهه ځایونو بریدونه کړي دي. له دې ځایونو څخه ځینې یې د هغو سخت دریځو اسلامي ډلو سره تړاو لري، چې تېره میاشت یې د هندي کشمیر پر هندو سیلانیانو په برید کې ۲۶ کسان ووژل.
د رویټرز د راپور له مخې، هند د چارشنبې پر ورځ (د غویی اووهلسمه) پر پاکستان او پاکستاني کشمیر برید وکړاو پاکستان ادعا کړې، چې پېنځه هندي جنګي الوتکې یې رانسکورې کړې دي. دا په تېرو دوه لسیزو کې د دوه اټومي وسلو لرونکو هېوادونو ترمنځ تر ټولو سخته شخړه یاده شوې ده.
هند اعلان کړی، چې په پاکستان کې یې د “ترهګریزو بنسټیزې ودانیو” اړوند پر نهه ځایونو بریدونه کړي دي. له دې ځایونو څخه ځینې یې د هغو سخت دریځو اسلامي ډلو سره تړاو لري، چې تېره میاشت یې د هندي کشمیر پر هندو سیلانیانو په برید کې ۲۶ کسان ووژل.
اسلامآباد ویلي، چې د پاکستان شپږ سیمې پر نښه او د بریدونو په پایله کې اته کسان وژل شوي دي.
د هند یوې دفاعي سرچینې رویټرز ته ویلي، چې هندي ځواکونو د جیش محمد او لشکر طیبه او نورو افراطي ډلو مرکزونه پر نښه کړي دي. د هند د دفاع وزارت په خبرپاڼه کې راغلي: “هند د اهدافو په ټاکلو او د عملیاتو د ترسره کولو په طریقه کې د پام وړ زغم ښودلی دی.”
دغه راز پاکستان اعلان کړی، چې د هند توغندیو درې سیمې پر نښه کړي دي.
د پاکستان پوځ یوه ویاند رویټرز ته ویلي، چې پېنځه هندي جنګي الوتکې رانسکورې شوې دي، چې دا ادعا هند تائید کړې نده.
د پاکستان د پوځ ویاند احمد شریف چودري ویلي: “دا ټول اقدامات د دفاعي اقداماتو په توګه ترسره شوي دي. پاکستان اوس هم یو ډېر مسوول هېواد پاتې دی؛ خو مونږ به د خپل هېواد د وقار، بشپړتیا او حاکمیت د دفاع لپاره هر هغه اقدام وکړو، چې اړین دی.”
اسلام آباد دا بریدونه “یوه ښکاره جګړه ییزه کړنه” وبلله او وایي، چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا ته یې خبر ورکړی او ټینګار شوی، چې د هند د تیري پر وړاندې د ځواب ویلو حق لري.
عیني شاهدانو او پولیسو رویټرز ته ویلي، چې د همالیا د سیمې د جنجالي پولې په اوږدو کې د دواړو هېوادونو ترمنځ ډزې هم تبادله شوې دې.
په ۱۹۴۷ کال کې له خپلواکۍ راپدېخوا هند او پاکستان د کشمیر د مسلمان اکثریت سیمې پر سر دوه ځله جګړې کړې دي. دواړه هېوادونه د سیمې د بشپړ مالکیت ادعا کوي؛ خو یوه- یوه برخه یې کنټرولوي.
له هغه وخته، چې په ۲۰۰۳ کال کې اوربند نافذ او په ۲۰۲۱ کال کې بیا تائید شو؛ د دواړو خواوو ترمنځ هدفي بریدونه ډېر کم شوي دي. په ځانګړي توګه هند له پاکستاني کشمیر څخه پر وتلو سیمو بریدونه.
کارپوهان وايي، چې د تاوتریخوالي د زیاتېدو خطر د تېرو وختونو پر پرتله ډېر دی؛ ځکه، چې د هند وروستی برید، چې د “سیندور عملیات” نومیږي؛ د تېرو عملیاتو په پرتله خورا پراخ ول.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ اوسنی وضعیت “شرموونکی” وباله او څرګندوي: “زه هیله لرم، چې دا وضعیت ژر پای ته ورسیږي.”
د ملګرو ملتونو عمومي منشي انټونیو ګوټریش له دواړو هېوادونو وغوښتل، چې له اعظمي پوځي زغم څخه کار واخلي.
د پاکستان د پوځ ویاند ویلي، چې د هند د بریدونو په پایله کې اته کسان وژل شوي؛ ۳۵ ټپیان دي او دوه نور ورک دي. په مقابل کې د هند پوځ ویلي، چې د پاکستاني پوځ په ډزو کې درې هندي ملکي وګړي وژل شوي دي.
هندي انځوریزو رسنیو د شپې په آسمان کې د چاودنو، اورلګېدنو او لوګيو انځورونه ښودلي او ښیي، چې د پاکستان او پاکستاني کشمیر په ځینو برخو کې خلک تښتي.
رویټرز په خپلواکه توګه بریالی شوی ندی، چې دا انځورونو تایید کړي.
د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف ویلي، چې اسلام آباد د هند بریدونو ته ځواب ورکوي؛ خو نور جزئیات یې ورنکړل.
د پاکستان ګڼ نفوسه پنجاب ایالت بېړنی حالت اعلان کړی او د روغتیايي او بېړنيو خدمتونو آسانتیاوې یې رامنځته کړې دي.
د پاکستان د پوځ یوه ویاند جیو نیوز ته ویلي، چې دوه جوماتونه د هند لخوا پر نښه شوي ځایونو کې شامل دي.
د پاکستان دفاع وزیر دا هم ویلي؛ ټول هغه ځایونه، چې برید پرې شوی ملکي وه او د هند لخوا د ترهګرو کمپونو پر نښه کولو ادعا “دروغ” ده.
له بریدونو وروسته د هند پوځ په ایکس پاڼه کې ولیکل: “انصاف تر سره شو.”
په واشنګټن کې د هند د سفارت ویاند رویټرز ته ویلي، چې شواهد په څرګنده توګه د سیلانیانو په برید کې د پاکستان میشتو ترهګرو د لاس لرلو ملاتړ کوي.
هند ادعا کړې، چې په برید کې له درې مشکوکو کسانو څخه دوه یې پاکستاني وګړي دي؛ خو هیڅ شواهد یې ندي وړاندې کړي. پاکستان دا تورونه رد کړي دي.
دغه راز د انډیګو، ایر انډیا او قطر ایرویز په ګډون څو هوايي شرکتونو د هند او پاکستان په ځینو برخو کې د هوايي ډګرونو او هوايي حریم د تړل کېدا له کبله الوتنې لغوه کړې دي.
د هند د ملي امنیت سلاکار آجیت دوول د امریکا بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ته زنګ وواهه او لوړ پوړو هندي چارواکو هم په بریټانیا، روسیه، سعودي عربستان او متحده عربي اماراتو کې له خپلو سیالانو سره خبرې وکړې.
سیمه ییز خبرونه
امریکا او ایران د جګړې د پای ته رسولو او د اټومي خبرو د پیل لپاره سره نږدې شوي – راپور
په راپور کې راغلي، چې امریکا تمه لري ایران په راتلونکو ۴۸ ساعتونو کې څو اړنو موضوعاتو ته ځواب ورکړي؛ خو ټینګار شوی، چې تر دې دمه کومه وروستۍ هوکړه نهده شوې. سره له دې باخبره سرچینې وایي: دا تر ټولو نږدې پړاو دی، چې دواړه لوري د جګړې له پیل راپدېخوا هوکړې ته رسېدلي دي.
آکسوس د دوه امریکایي چارواکو او دوه نورو باخبره سرچینو د څرګندونو له مخې راپور ورکړی؛ سپینه ماڼۍ باور لري: له ایران سره د یو«یو مخیزهوکړهلیک» لپاره، چې د جګړې پای ته رسولو او د پراخو اټومي خبرو د چوکاټ جوړولو لپاره وي، ډېره نږدې شوې ده.
په راپور کې راغلي، چې امریکا تمه لري ایران په راتلونکو ۴۸ ساعتونو کې څو اړنو موضوعاتو ته ځواب ورکړي؛ خو ټینګار شوی، چې تر دې دمه کومه وروستۍ هوکړه نهده شوې. سره له دې باخبره سرچینې وایي: دا تر ټولو نږدې پړاو دی، چې دواړه لوري د جګړې له پیل راپدېخوا هوکړې ته رسېدلي دي.
د ارزول شویو بندونو له مخې؛ په دې هوکړه لیک کې څو اړین ټکي شته دي: ایران به د یورانیمو د غني کولو لنډمهالی ځنډ ومني، په بدل کې به امریکا بندیزونه لرې کړي او د ایران میلیارډونه کنګل شوې شتمنۍ به آزاده کړي. دغه راز دواړه لوري به په هرموز تنګي کې پر تګ راتګ محدودیتونه راکم کړي.
آکسوس راپور ورکړی، چې دا ۱۴ مادې لرونکی هوکړه لیک د امریکا د ځانګړو استازو سټیو ویټکوف او جرډ کوشنر او د ایران د چارواکو ترمنځ د مستقیمو خبرو او منځګړو له لارې د وروستي کېدا په حال کې ده.
که دا هوکړه وروستۍ شي؛ نو دا سند به په سیمه کې د جګړې پای اعلان کړي او د ۳۰ ورځو تفصیلي خبرو پیل به وکړي، چې موخه یې د یوې پراخې هوکړې رامنځته کول دي. له دې هوکړې سره به د هرمز تنګي بیا پرانیستل شي، د ایران اټومي پروګرام به محدود شي او د امریکا لګېدلي بندیزون به لرې شي.
د دې طرحې له مخې؛ په دې ۳۰ ورځو کې به د هرمز تنګي کې د کښتۍ چلولو محدودیتونه او د امریکا سمندري محدودیتونه په تدریجي ډول کم شي.
یوه امریکایي چارواکي آکسوس ته ویلي، چې که خبرې ناکامې شي؛ امریکایي ځواکونه کولی شي بیا محاصره یا پوځي عملیات پیل کړي.
دغه راز ایران ویلي؛ یوازې هغه وخت به د سولې هوکړه ومني، چې «عادلانه» وي. دا په داسې حال کې ده، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د هرمز تنګي د بیا پرانیستلو لپاره درې ورځني سمندري عملیات درولي، چې د راپورونو له مخې د یو میاشتني اوربند پر رامنځته کېدا یې فشار راوستی.
رویټرز راپور ورکړی، چې د دغو معلوماتو خپلواک تائید نهشي کېدی او سپینهماڼۍ او د امریکا بهرنیو چارو وزارت هم د راپور تر خپرېدنې په دې اړه څه نهوایي.
د دغه راپور له خپرېدو وروسته د امریکا مالي بازارونو هم مثبت غبرګون ښودلی او د ونډوبازار شاخصونو لوړوالی موندلی دی.
سیمه ییز خبرونه
په بېجینګ کې لوړپوړې خبرې؛ په هرمز تنګي کې د امریکا او ایران پر کړکېچ ټینګار
د رویټرز د راپور له مخې؛ پر ایران د امریکا او اسرائیلو له جګړې وروسته دا د عراقچي لومړنی سفر دی. دې شخړې د نړۍ د تېلو په بازار کې پراخه بې ثباتي رامنځته کړې او د انرژۍ د امنیت په اړه یې اندېښنې زیاتې کړې دي. چین د خامو تېلو تر ټولو لوی واردوونکی هېواد ګڼل کېږي.
د ایران بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي په بېجینګ کې د چین له لوړپوړي ډیپلومات وانګ يي سره په سیمه کې د زیاتېدونکو کړکېچونو او د نړیوالې انرژۍ د امنیت په اړه بحث او خبرې کړې دي.
د رویټرز د راپور له مخې؛ پر ایران د امریکا او اسرائیلو له جګړې وروسته دا د عراقچي لومړنی سفر دی. دې شخړې د نړۍ د تېلو په بازار کې پراخه بې ثباتي رامنځته کړې او د انرژۍ د امنیت په اړه یې اندېښنې زیاتې کړې دي. چین د خامو تېلو تر ټولو لوی واردوونکی هېواد ګڼل کېږي.
دغه راز د امریکا ځینو چارواکو؛ په ځانګړي توګه د دغه هېواد د خزانې وزیر له بېجینګ څخه غوښتي، چې د هرمز تنګي د بیا پرانیستلو او په دې سټراټیژیکې سمندر کې د کښتیو د تګ راتګ د آزادۍ د خوندي کولو په ډیپلوماټیکو هڅو کې نور فعال رول هم ولوبوي.
د راپورونو له مخې؛ د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د چین ولسمشر شي جین پینګ به په راتلونکو خبرو کې د ایران او د سیمې د بدلونونو په اړه هم بحث وکړي.
ویل کیږي، چې د خلیج په سیمه کې له څو ورځو راپدېخوا د بریدونو تبادله او د سمندري لارو د واک او څار لپاره سیاليو د کړکېچ د زیاتېدو اندېښنې راپورته کړې؛ خو ډیپلوماټیکې هڅې اوس هم د یوې هوکړې د ترلاسه کولو لپاره روانې دي.
سیمه ییز خبرونه
امریکا په هرمز تنګي کې د بندو کښتیو د خوندي لېږد چارې پیل کړې
ټرمپ په خپله «ټروټپاڼه » پاڼه کې لیکلي: دا هڅه بشردوستانه بڼه لري او ډېری هغه کښتۍ، چې په دې سوداګریزه لار کې درېدلې؛ له روانو شخړو سره هیڅ تړاو نهلري.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د «آزادۍ پروژه» نومې سمندري ماموریت د پیل اعلان کړی، چې موخه یې په هرمز تنګي کې د بند پاتې کښتیو خوندي سیمو ته بدرګه کول دي.
ټرمپ په خپله «ټروټپاڼه » پاڼه کې لیکلي: دا هڅه بشردوستانه بڼه لري او ډېری هغه کښتۍ، چې په دې سوداګریزه لار کې درېدلې؛ له روانو شخړو سره هیڅ تړاو نهلري.
د نوموړي د څرګندونو له مخې؛ د امریکا سمندري ځواک به د دې کښتیو د خوندي وتلو مسوولیت پر غاړه ولري.
هغه همدارنګه ټینګار کړی، چې د واشنګټن استازي له ایران سره «ډېرې مثبتې خبرې» لري؛ خو دا تر اوسه روښانه نه ده، چې دا خبرې یوازې د کښتیو د آزادۍ پر موضوع راڅرخیږي او که د سیمې د کړکېچونو له پراخو مسایلو سره هم تړاو لري.
-
سوداگري4 days agoله قزاقستان څخه افغانستان ته د غنمو په صادراتو کې د پام وړ زیاتوالی راغلی دی
-
تازه خبرونه5 days agoد ملګرو ملتونو خبرداری: د مرستو کمښت په افغانستان کې د ماین پاکۍ بهیر ځنډولی
-
سیمه ییز خبرونه4 days agoامریکا په هرمز تنګي کې د بندو کښتیو د خوندي لېږد چارې پیل کړې
-
سوداگري2 days agoد منځنۍ آسیا له لارې د چین– افغانستان نوې ټرانزیټي لاره پرانیستل شوه
-
سوداگري5 days agoد ۱۲ پراختیایي پروژو تائید؛ د بنسټیزو برښنایي، ټرانسپورټي او ودانیزو چارو پر پراختیا ټینګار
-
سیمه ییز خبرونه2 days agoپه بېجینګ کې لوړپوړې خبرې؛ په هرمز تنګي کې د امریکا او ایران پر کړکېچ ټینګار
-
تازه خبرونه5 days agoپه کابل کې د کتاب نندارتون؛ د لوست کلتور پیاوړتیا او د کورنیو لیکوالانو ملاتړ
-
نړۍ3 days agoسپینې ماڼۍ ته نږدې نښته؛ یو وسلهوال ټپي او روغتون ته ولېږدول شو
