تازه خبرونه
ولسمشر اشرف غني ته د امریکا د بهرنیو چارو وزیر لیک
ښاغلی ولسمشره! هیله من یم، چې دا لیک تاسې ته ورسيږي. زه به د ملي پخلاینې عالي شورا مشر عبدالله ته هم ورته لیک ولیږم.
زه ویاړم، چې د خبرو او د افغانستان لپاره د امریکا د ستراتیژۍ د بیاکتنې فرصت مو راکړ؛ ستاسو او ستاسو د ملګرو اندونو زمونږ بیاکتنې ته ارزښت ورکړی دی.
زه نن تاسې ته لیکم او له اوسني وضعیته مو خبروم؛ هغه بېړنی غوراوی، چې زمونږ په مخکې پروت دی او بېړني مدیریت، چې جوبایډین او زه به یې په راتلونکیو اوونیو کې له تاسې وغواړو. که څه هم زمونږ د تګلارې بیاکتنه وروستۍ شوې نده؛ خو لومړنیو پایلو ته رسیدلي یو، چې د ګډو ګټو پرمخ وړلو غوره لار د سولې خبرو ګړندۍ کولو لپاره هر ډول هڅې کول دي، چې ښکېلې خواوې د ژمنو تر سره کولو لپاره راټولې کړو.
د دې لپاره، چې دایمي او هراړخیز اوربند ته ورسیږو؛ مونږ به سمدستي له ګوندونو، له سیمې هېوادونو او ملګرو ملتونو سره د لوړې کچې ډیپلوماټیکې هڅې پیل کړو، چې ټولې مسلې پوره او ګړندۍ په پام کې ونیول شي:
لومړی- مونږ غواړو، چې ملګرو ملتونه د روسیې، چین، پاکستان، ایرا، هند او امریکا د بهرنیو چارو وزیران او استازي راټول کړي، چې د افغانستان د سولې له بهیره د ملاتړ لپاره پر یوه ګډ چلند خبرې وکړي. زه باور لرم، چې دا هېوادونه د یو باثباته افغانستان لپاره ګډې ګټې لري او مونږ باید کار وکړو، چې دې موخې ته ورسیږو.
دوه یم ـ ولسمشر جو بایډن او ما له استازي خلیلزاد څخه وغوښتل، چې خپله اړینه دنده روانه وساتي، تاسو او طالب مشرانو ته د همکارۍ لپاره یو لیکلی پلان چمتو کړي، چې موخه یې د خبرو ګړندی کول دي، چې حل لارې او اوربند ته د رسیدو لپاره پیل شوې دي. دا پلان پر اندونو راڅرخي، چې د سولې د لارې نقشه ده او محب له ویلسن سره ترې یادونه کړې ده. د دغو سندونو له شریکولو مو نیت دا ندی، چې پر لوریو یو څه ومنو. دا سندونه اسلامي جمهوریت او طالبانو ته اجازه ورکوي، چې سمدلاسه لاندې دندې تنظیم کړي: الف ـ هغه اساسي اصول، چې راتلونکی اساسي قانون او د افغانستان د حکومت کولو لار ټاکي. ب – د نوي او ټولګډونه حکومت لپاره د لارې نقشه او شرایط چمتو کوي. ج ـ د تلپاتي او هر اړخيز اوربند رامنځته کېدل. زه له تاسو څخه غوښتنه کوم، چې جوړوونکي دریځونه خپل کړئ او له استازي خلیلزاد سره پرې خبرې وکړئ.
درېیم – مونږ به د ترکیې له حکومته وغواړو، چې په راتلونکیو اوونیو کې د دواړو لوریو د غونډې کوربتوب وکړي، چې د سولې تړون وروستی شي. زه له تاسې او یا ستاسو له واک لرونکي استازي څخه غواړم، چې په دې ناسته کې د اسلامي جمهوریت له نورو استازیو سره ګډون وکړي.
څلورم – مونږ به ستاسې د نظر له مخې په افغانستان کې د تاوتریخوالي د لوړې کچې د راکمولو لپاره هڅې وکړو، چې د افغانستان خلکو ته د نه منلو وړ زیان اړوي او سولې ته د رسیدو لپاره ژورې هڅې زیانمنوي. مونږ د تاوتریخوالي د کمولو لپاره ۹۰ ورځنی تعدیل وړاندیز کړی، چې موخه یې د طالبانو د پسرلنيو بریدونو مخنیوی دی او په ورته وخت کې زمونږ له ډیپلوماتیکو هڅو سره سم د ګوندونو ترمنځ له سیاسي هوکړه لیک ملاتړ کوي. زه له تاسې څخه غوښتنه کوم، چې د استازي خلیلزاد لخوا د وړاندیز شوی مثبت وړاندیز ارزونه وکړئ.
زما پر اند د اسلامي جمهوریت په لیکو کې راټولېدل د هغه سخت کار لپاره اړین دی، چې ورته اړتیا ده. لکه څنګه، چې تاسې او هېوادوال مو پوهیږئ؛ د ۱۹۹۰ کال په لومړیو کې د افغانستان د مشرانو تر منځ اختلافات ناورین رامنځته کوونکي وه او مونږ باید اجازه ورنکړو، چې رامنځته شوی فرصت له لاسه ورکړو. د ملي پخلاینې عالی شورا له مشر عبدالله سره ستاسې ګډ کار او د سولې لپاره د یوې بلې متحدې جبهې د جوړولو لپاره له پخواني ولسمشر کرزي او استاد سیاف سره ستاسې همکارۍ ښه زیری لري. زه له تاسې څخه غوښتنه کوم، چې له دې څلور کسيزې ډلې سره مشورې وکړئ، چې افغانان ټولګډونه او ارزښتمن بولي او په دې توګه له طالبانو سره د اجماع رامنځته کولو، د حکومتدارۍ ، ځواک شریکولو او اړینو ملاتړیو اصولو په اړه خبرې وکړي. ټول پیغامونه، چې خلکو ته ورکول کیږي باید د هوکړې او یووالي ښکارنویي وکړي. مونږ به د امریکا د کار د پرمخ بیولو لپاره په دې لار کې له ټولو هڅو کلکه ملاتړ وکړو.
زه باید دا په ډاګه کړم، چې په واشنګټن کې زموږ د پالیسۍ بهیر روان ی او امریکا تر دې دمه کوم غوراوی نلري. مونږ پلان لرو، چې د می تر لومړۍ خپل ټول ځواکونه وباسو؛ ځکه، چې مونږ نور غوراوي هم په پام کې لرو. ان د امریکايي ځواکونو له وتلو وروسته ستاسو ځواکونو ته د امریکا دوامداره تمویل. زه اندېښمن یم، چې په افغانستان کې به امنیتي وضعیت خراب شي او طالبان به وکولی شي سمدلاسه ډېرې سیمې ترلاسه کړي. اجازه راکړئ په ډاګه کړم؛ هیله من یم، چې په دې لیک کې د لیکل شوي کار په اړه زما پر ټینګار پوهیدلي یاست.
مونږ به له تاسې سره د شریک په توګه کار کولو ته دوام ورکړو.
په درنښت
انتوني بلینکن
تازه خبرونه
نړۍ دې د افغانستان او پاکستان د پراخې جګړې مخه ونیسي – فایننشل ټایمز
یادې ورځپاڼې زیاته کړې: نږدې پېنځه کاله د اسلامي امارت له بیا واکمنېدا تېر شوي؛ خو د افغانستان په اړه د نړۍ د پاملرنې د کمېدا ترڅنګ دې رسنۍ پر ښځو محدودیتونه او د کابل او اسلامآباد تر منځ د اړیکو خرابوالی ته هم ګوته نیولې ده.
د فایننشل ټایمز ورځپاڼې په یوه لیکنه کې، چې د یکشنبې پر ورځ خپره شوې؛ خبرداری ورکړی: د افغانستان او پاکستان تر منځ د کړکېچونو زیاتوالی د دې خطر رامنځته کوي، چې روان وضعیت پراخې جګړې ته واوړي؛ خو نړیواله ټولنه باید ژر تر ژره له دې سیمې سره بیا تعامل پیل کړي.
یادې ورځپاڼې زیاته کړې: نږدې پېنځه کاله د اسلامي امارت له بیا واکمنېدا تېر شوي؛ خو د افغانستان په اړه د نړۍ د پاملرنې د کمېدا ترڅنګ دې رسنۍ پر ښځو محدودیتونه او د کابل او اسلامآباد تر منځ د اړیکو خرابوالی ته هم ګوته نیولې ده.
د لیکنې له مخې: د پاکستان او اسلامي امارت تر منځ اړیکې له ۲۰۲۱ ز.کال راپدېخوا ډېرې خرابې شوې دي، ځکه اسلامآباد افغان چارواکي په خپله خاوره کې د دوی مخالفو وسلوالو ته پر پناه ورکولو او بریدونو تورنوي؛ خو دا ادعا تل اسلامي امارت رد کړې ده.
په وروستیو اوونیو کې تاوتریخوالی دومره زیات شوی، چې د هوايي او ځمکنیو بریدونو له کبله د یو شمېر راپورونو له مخې له زر ډېر کسان وژل شوي او له سل زره ډېر نور بېځایه شوي دي.
دغه راز له تر ټولو خونړیو پېښو څخه یوه په کابل کې د روږدو د درملنې پر امید نومي روغتون د پاکستاني پوځیانو هوايي برید و، چې د افغان چارواکو پر وینا سلګونه کسان په کې وژل شوي دي.
ورځپاڼې خبرداری ورکړی، چې که تاوتریخوالی همداسې روان وي؛ نو ښايي د جنوبي او مرکزي آسیا ثبات له خطر سره مخ کړي او افغانستان یو ځل بیا د وسلوالو ډلو د فعالیتونو پر مرکز بدل شي.
دې ورځپاڼې د پاکستان پر پوځي پالیسۍ هم نیوکه کړې او څرګندوي، چې یوازې هوايي بریدونه د وسلوالو فعالیتونو د پای ته رسولو لپاره بسنه نهکوي.
دغه راز له لویو قدرتونو لکه امریکا او چین څخه غوښتي، چې فعاله ډیپلوماټیکه ونډه واخلي.
همدارنګه، د چین سټراټیژیکو ګټو ته هم نغوته(اشاره ) شوې، چې بیجینګ کولی شي د منځګړي په توګه رول ولوبوي.
د سولې پخوانیو ناکامو هڅو سره – سره ورځپاڼې ټینګار کړی، چې د نړۍ بېپروايي او بېتفاوتي به سیمه له پوره خطرونو سره مخ کړي.
تازه خبرونه
د ملګرو ملتونو سرمنشي د اوبو په شبکو کې پر پانګونې ټینګار وکړ
ګوتریش په خپل پیغام کې خبرداری ورکړی: ښځې او نجونې په هغو سیمو کې، چې د اوبو او حفظ الصحې خدمات ناکافي دي؛ ستونزې ګالي. ډېری یې اړ دي، چې له ناامنه امکاناتو کار واخلي؛ د اوبو له کبله د رنځېدونکو خپلوانو پالنه وکړي او د اوبو په راټولولو کې ساعتونه ولګوي او له زدهکړو او فرصتونو بې برخې شي.
د ملګرو ملتونو سرمنشي انټونیو ګوټرش د اوبو نړیوالې ورځې په مناسبت په یوه پیغام کې ټینګار کړی، چې د ښځو او نجونو د حقونو او روغتیا ساتنې لپاره د څښاک پاکو اوبو ته لاسرسی اړین دی او له حکومتونو او اړوند بنسټونو یې په دې اړه د عملي هڅو غوښتنه کړې ده.
ګوتریش په خپل پیغام کې خبرداری ورکړی: ښځې او نجونې په هغو سیمو کې، چې د اوبو او حفظ الصحې خدمات ناکافي دي؛ ستونزې ګالي. ډېری یې اړ دي، چې له ناامنه امکاناتو کار واخلي؛ د اوبو له کبله د رنځېدونکو خپلوانو پالنه وکړي او د اوبو په راټولولو کې ساعتونه ولګوي او له زدهکړو او فرصتونو بې برخې شي.
ګوټرش د اوبو په اړه په سږنۍ څرګندونه کې «چېرته، چې اوبه بهېږي؛ هلته برابري وده کوي» تر سرلیک لاندې ټینګار کړی؛ اوبو ته د لاسرسي ښهکول کولی شي د جنسیتي برابرۍ په پیاوړتیا کې مهم رول ولري.
هغه له حکومتونو وغوښتل، چې د خدمتونو د وړاندې کولو په ښه کولو، د کاري ځواک د ظرفیت پر پیاوړتیا او دوامدار تمویل د اوبو او حفظالصحې په شبکو کې پانګونه زیاته کړي.
هغه همدارنګه له پرمختللو هېوادونو وغوښتل، چې د ټکنالوژۍ، تخصص او بودجې پر وړاندې کولو د بنسټیزو سرچینو د جوړولو لپاره له دغو هڅو ملاتړ وکړي.
د ملګرو ملتونو سرمنشي د اوبو پر اړتیا د ټینګار تر څنګ ویلي؛ ښځې باید د پرېکړو په بهیرونو کې برخه ولري، چې د اوبو سیسټمونه د ټولنې له اړتیاوو سره سم جوړ شي.
ګوترس ویلي، چې د اوبو کمښت کولی شي شخړو ته لمن ووهي؛ اوبه کولی شي همکاري او سوله هم پیاوړې کړي.
هغه وایي: “راځئ، چې په ګډه اوبه د جنسیت د برابرۍ لپاره پر یوه ځواک واړوو.”
تازه خبرونه
د افغانستان او پاکستان ترمنځ تاوتریخوالی خطرناک پړاو ته رسېدلی – د بحران نړیواله ډله
د یاد بنسټ د خبرپانې له مخې؛ په کابل کې د تېرې اوونۍ د روږدو کسانو د درملنې پر روغتون خونړی برید د تاوتریخوالي د زیاتېدا د عطف ټکی و او د جګړې کچه یې د پام وړ زیاته کړې ده.
-
څار5 days agoڅار: پر افغان ملکي وګړو د پاکستاني بریدونو پایلې
-
تحول5 days agoتحول: د پاکستان پر بریدونو روان غبرګونونه
-
تازه خبرونه5 days agoامیر خان متقي د اسلامي امارت له خپلو بهرنیو استازولیو سره انلاین ناسته ترسره کړه
-
تازه خبرونه5 days agoپاکستان دې د کابل د روږدو پر روغتون برید وڅېړي – مسلمان علماء
-
تازه خبرونه24 hours agoد اسلامي امارت یوه غړي په برلین کې د افغانستان سفارت چارسمبالي پر غاړه اخیستې
-
لوبی24 hours agoپه کوکپر نړیوالو سیالیو کې د وزلوبې ملي لوبډله درېیمه شوه
-
تازه خبرونه23 hours agoد پاکستان پوځي رژیم یو ځل بیا اوربند مات کړ
-
نړۍ1 day agoټرمپ ایران ته د انرژۍ پر ودانیزو بنسټونو د بریدونو ګواښ وکړ
