نړۍ
ټرمپ د ۱۷۵ میلیارډ ډالرو پر ارزښت د سرو ګمبزې د دفاعي ډال له طرحې مخکتنه وکړه
دا پروګرام، چې لومړی ځل په جنورۍ کې د ټرمپ پر سپارښتنه پیل شو؛ موخه یې د سپوږمکیو یوه شبکه ده، چې احتمال لري شمېر یې سلګونه وي جوړه او وکولی شي توغول شوي توغندي کشف، ودروي او که امکان ولري له منځه یوسي.
د رویټرز د څرګندونو له مخې؛ د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، چې هغه د ۱۷۵ میلیارډ ډالرو پر ارزښت د توغندیز دفاعي ډال پروژې “د سرو ګمبزه” د پلي کولو لپاره یوه طرحه جوړه کړې او د دې مهم پروګرام مسوول یې د امریکا د فضايي ځواکونو یو جنرال ټاکلی دی. د دې پروګرام موخه د چین او روسیې له توغندیزو ګواښونو سره مبارزه ګڼل شوې ده.
دا پروګرام، چې لومړی ځل په جنورۍ کې د ټرمپ پر سپارښتنه پیل شو؛ موخه یې د سپوږمکیو یوه شبکه ده، چې احتمال لري شمېر یې سلګونه وي جوړه او وکولی شي توغول شوي توغندي کشف، ودروي او که امکان ولري له منځه یوسي.
ټرمپ د سپینې ماڼۍ په یوه خبري غونډه کې ویلي، چې د امریکا د فضايي ځواکونو جنرال مایکل ګټلاین د دې پروګرام د اصلي مدیر په توګه غوره شوی دی. دا پروګرام د ټرمپ د پوځي پلان جوړونې بنسټ ګڼل کیږي.
ټرمپ ویلي: ” د سرو زرو کمبزه به زمونږ له مورني هېواده ساتنه وکړي.” هغه دا هم ویلي، چې کاناډا هم په دې پروګرام کې د شاملېدو غوښتنه کړې ده.
د کاناډا د لومړي وزیر مارک کارني له دفتر څخه په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې هغه او د هغه وزیران له خپلو امریکایي سیالانو سره د نویو امنیتي او اقتصادي اړیکو په اړه پر خبرو اترو اخته دي.
په دې خبرپاڼه کې ټینګار شوی: “په دې بحثونو کې به په طبیعي ډول د نوراد NORAD بنسټ پیاوړتیا او اړوند نوښتونه لکه د سرو کمبزه شامله وي.”
ټرمپ ویلي؛ هغه تمه لري، چې دا ډال به د ۲۰۲۹ کال په جنورۍ کې د هغه د ولسمشرۍ تر پایه فعال شي؛ خو د دفاعي صنایعو کارپوهان یې د وخت او لګښت په اړه شک لري.
هغه زیاته کړې: “رونالډ ریګن کلونه وړاندې داسې یو څه غوښتل؛ خو هغه وخت دې ټکنالوژي شتون نه درلود.” ټرمپ د ” ستوریز جنګ” فضايي توغندیز دفاعي پروګرام ته نغوته( اشاره) کوي، چې ریګن په ۱۹۸۰ لسیزه کې وړاندیز کړی و.
د سرو ګمبزې پروګرام له سیاسي ننګونو او د بودجې په اړه له ناڅرګندتیاوو سره مخ دی. د ستراتیژیکو او نړیوالو مطالعاتو له مرکز څخه ټام کاراکو ويلي: “اصلي ټکی د دې پروژې لپاره د ۱۷۵ میلیارډ ډالرو بودجه ده؛ خو پوښتنه دا ده، چې د پیسو دا کچه به په څومره وخت کې ولګول شي. ښايي په لس کلونو کې.”
هغه زیاته کړې، چې د سیلیکونولي سافټویر تخصص د دې پروګرام د پرمختګ لپاره کارول کیدی شي او د توغندیو د دفاعي سیسټمونو موجوده سیسټمونه هم کارول کیدی شي.
د امریکا د کانګرس بودجې دفتر له دې مخکې اعلان کړی و، چې د سرو ګمبزې پروګرام لګښت ممکن په دوه لسیزو کې ۸۳۱ میلیارډ ډالرو ته ورسیږي.
نړۍ
سپینې ماڼۍ ته نږدې نښته؛ یو وسلهوال ټپي او روغتون ته ولېږدول شو
د راپورونو له مخې؛ دا پېښه د دوشنبې پر ماسپښین د واشنګټن ښار د پېنځلسم سړک او اینډيپنډنس سړک ته نږدې رامنځته شوې ده. د پټو چوپړتیاوو ځواکونو له هغې وروسته، چې یو مشکوک وسلوال کس وپېژاندل شو؛ نو د هغه د درولو هڅه وشوه، خو نوموړی تېښتې ته چمتو شو او بیا یې پر ځواکونو ډزې وکړې او د امنیتي ځواکونو په متقابلو ډزو کې هغه وویشتل شو.
د امریکا امنیتي چارواکو ویلي، چې سپینې ماڼۍ ته نږدې د ډزو په یوه پېښه کې یو کس د امنیتي ځواکونو له لوري پر نښه او روغتون ته ولېږدول شو.
د راپورونو له مخې؛ دا پېښه د دوشنبې پر ماسپښین د واشنګټن ښار د پېنځلسم سړک او اینډيپنډنس سړک ته نږدې رامنځته شوې ده. د پټو چوپړتیاوو ځواکونو له هغې وروسته، چې یو مشکوک وسلوال کس وپېژاندل شو؛ نو د هغه د درولو هڅه وشوه، خو نوموړی تېښتې ته چمتو شو او بیا یې پر ځواکونو ډزې وکړې او د امنیتي ځواکونو په متقابلو ډزو کې هغه وویشتل شو.
د خپرو شویو څرګندونو له مخې؛ د یاد کس روغتیايي حالت تر اوسه ناڅرګند دی او په دې پېښه کې یو ملکي وګړی هم ټپي شوی، چې ټپونه یې د اندېښنې وړ نهدي.
له دې پېښې وروسته د سپینې ماڼۍ ځینې برخې لنډمهالې قرنطین شوې او خبریالان د لنډ وخت لپاره خوندي خونو ته ولېږدول شول. د وضعیت له ارزونې وروسته، بېړنی حالت پای ته ورسېد او وضعیت بېرته عادي اعلان شو.
دغه راز راپور ورکړ شوی، چې ډونالډ ټرمپ د پېښې پر مهال په سپینه ماڼۍ کې دننه و؛ خو هغه ته زیان نهدی رسېدلی او خپلې چارې یې پرته له ځنډه روانې ساتلې دي.
دا پېښه په داسې وخت کې رامنځته کېږي، چې له اوونیو راپدېخوا د امریکا په پلازمېنه کې څو امنیتي پېښې ثبت او د ښار د امنیتي وضعیت په اړه اندېښنې زیاتې شوې دي.
نړۍ
د ډونالډ ټرمپ په شتون کې د سپینېماڼۍ د خبریالانو کلنۍ مېلمستیا د ډزو ښکار شوه
د خپرو شویو ویډیوګانو له مخې: دغه وسلوال د پټو خدماتو پر مامور ډز وکړ؛ خو د امنیتي تجهیزاتو له کبله کوم زیان ورته ونهرسېد.
یو وسلوال کس د سپینې ماڼې پر کوربتوب د خبریالانو په کلنۍ مېلمستیا کې هڅه وکړه، چې د امنیتي تدابیرو له کرښې تېر شي؛ خو د امریکا د پټو خدماتو ځواکونو بېړنی غبرګون وښود او ډونالډ ټرمپ یې روغ رمټ له تالار څخه خوندي وایست.
د خپرو شویو ویډیوګانو له مخې: دغه وسلوال د پټو خدماتو پر مامور ډز وکړ؛ خو د امنیتي تجهیزاتو له کبله کوم زیان ورته ونهرسېد.
کله، چې د ډزو غږونه واورېدل شول؛ د مراسمو نږدې۲۶۰۰ ګډونوال سخت ووېرېدل او خوندي ځایونو ته ورسول شول.
نږدې یو ساعت وروسته ټرمپ اعلان وکړ، چې بریدګر نیول شوی دی. دغه مراسم وروسته لغوه شول او ټرمپ وړاندیز وکړ، چې دا به په بل وخت کې بیا ترسره شي.
هغه د امنیتي ځواکونو او د قانون پلي کوونکو ادارو له کړنو ستاینه کړې او څرګندوي، چې وضعیت په ښه توګه تر څار او واک لاندې راغلی دی.
ټرمپ دا هم ویلي، چې لومړۍ مېرمن، د ولسمشر مرستیال او د کابینې غړي ټول په بشپړ ډول روغ او خوندي دي.
په دې مېلمستیا کې د امریکا د ولسمشر پهتوګه د ډونالډ ټرمپ لومړنی ګډون و. هغه له دې مخکې هم په ۲۰۲۴ز.کال کې د ترور له دوه هڅو سره مخ شوی و. د خبریالانو دا بڼه مراسم په ۱۹۸۱ز.کال کې هم د پخواني ولسمشر رونالډ ریګن پر وړاندې د برید شاهد پاتې شوي دي.
نړۍ
له ایران سره نوې هوکړه به د پخوانۍ هوکړې پر پرتله «ډېره ښه» وي – ټرمپ
ټرمپ په یوه لیکلي پیغام کې څرګنده کړې: «هغه هوکړه، چې مونږ به یې له ایران سره وکړو؛ د پراخ ګډ اقدام له پلان (چې د ایران د اټومي تړون په نوم پېژندل کېږي) څخه به ډېره ښه وي.»
د رویټرز د څرګندونو له مخې؛ د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي؛ نوې اټومي هوکړ، چې هېواد یې له ایران سره پرې د خبرو په حال کې دي؛ د ۲۰۱۵ ز.کال د هوکړې پر پرتله «ډېره ښه» وي.
ټرمپ په یوه لیکلي پیغام کې څرګنده کړې: «هغه هوکړه، چې مونږ به یې له ایران سره وکړو؛ د پراخ ګډ اقدام له پلان (چې د ایران د اټومي تړون په نوم پېژندل کېږي) څخه به ډېره ښه وي.»
دا څرګندونې په داسې حال کې راپورته کیږي، چې ځینو ډیموکراټانو او اټومي کارپوهانو د دې خبرو اترو د چټکتیا په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده.
ټرمپ د ولسمشر په توګه د خپلې لومړۍ دورې(۲۰۱۸ز.کال) پر مهال د ایران، امریکا او نړیوالو قدرتونو ترمنځ له هغې هوکړې ووت، چې په ۲۰۱۵ کې لاسلیک شوې وه او هغه یې «په تاریخ کې تر ټولو بده هوکړه» وبلله.
دغه راز راپورونه ښیي؛ له ایران سره د امریکا او اسرائیلو شخړه، چې له اووه اوونیو راپدېخوا روانه ده او موخه یې د ټرمپ د څرګندونو له مخې اټومي وسلو ته د ایران د لاسرسي مخنیوی دی.
د دوه اوونیز اوربند پای ته له نږدې کېدو سره د واشنګټن او تهران ترمنځ د خبرو اترو د نوي پړاو امکانات، چې شونې ده په پاکستان کې ترسره شي؛ له ناڅرګند برخلیک سره مخ دي.
ټرمپ دا ټینګار هم کړی، چې هوکړې ته د رسېدو لپاره تر هیڅ فشار لاندې نهدی؛ خو بهیر به یې نسبتاً چټک پرمخ ولاړ شي.
دا په داسې حال کې ده، چې کارپوهان وايي: په نږدې وخت کې یوې پراخې هوکړې ته رسېدل ستونزمن دي؛ ځکه، چې د ۲۰۱۵ کال هوکړه له دوه کلونو ژورو خبرو اترو وروسته رامنځته شوه، چې د بېلابېلو برخو شاوخوا ۲۰۰ متخصصینو په کې ګډون کړی و.
-
سوداگري2 days agoله قزاقستان څخه افغانستان ته د غنمو په صادراتو کې د پام وړ زیاتوالی راغلی دی
-
تازه خبرونه2 days agoد ملګرو ملتونو خبرداری: د مرستو کمښت په افغانستان کې د ماین پاکۍ بهیر ځنډولی
-
تازه خبرونه3 days agoد کورنیو چارو او کار وزیرانو د کاري فرصتونو پر رامنځته کولو خبرې وکړې
-
تحول3 days agoتحول: د ایران په اړه د ټرمپ متضادې څرګندونې
-
سیمه ییز خبرونه2 days agoامریکا په هرمز تنګي کې د بندو کښتیو د خوندي لېږد چارې پیل کړې
-
سوداگري3 days agoد ۱۲ پراختیایي پروژو تائید؛ د بنسټیزو برښنایي، ټرانسپورټي او ودانیزو چارو پر پراختیا ټینګار
-
څار3 days agoڅار: د پاکستان پر پوځ توندې نیوکې
-
تازه خبرونه3 days agoد مطبوعاتو د آزادۍ نړیواله ورځ؛ رسنۍ دې د اسلامي او ملي ارزښتونو له مخې فعالیت وکړي ـ اسلامي امارت
