د نومبر د لومړۍ نېټې له نږدې کېدو سره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو عالي کمیشنرۍ دفتر د جمعې پر ورځ د پاکستان له حکومته غوښتي، چې د بشري حقونو له ناورین څخه د مخنیوي لپاره دې د افغانانو پر زوره ایستل او شړل وځنډوي.

د دې بنسټ ویاندې راوینا شمداساني په یوه اعلامیه کې څرګنده کړې: مونږ له دوی غواړو، چې اړو خلکو ته دې خوندیتوب روان وساتي، چې باعزته او داوطلبانه ستانه شي او له نړیوال قانون سره په بشپړ ډول مطابقت ولري.

هغې زیاته کړې: مونږ باور لرو ډېري هغه کسان، چې له ایستلو او شړلو سره مخ دي که بېرته افغانستان ته ستانه شي د بشري حقونو د سرغړونو له جدي خطر( خپلسري نیولو، ځورولو، ظالمانه او نورو نا انساني چلند) سره مخ کیږي.

هغې ویلي؛ مونږ د پاکستان دې اعلان ډېر اندېښمن کړي یوو، چې دوی غواړي د نومبر له لومړۍ نېټې وروسته بې اسناده بهرني اتباع وباسي؛ نو پر دې پرېکړې به له یو اعشاریه څلور میلیون ډېر بې اسناده افغانان اغېزمن کړي، چې په پاکستان کې پاتې دي.

په پاکستان کې له دوه میلیون دېر بې اسناده افغانان ژوند کوي، چې لږ تر لږه ۶۰۰۰۰۰ یې د ۲۰۲۱ ز. کال په اګست میاشت کې د افغانستان اسلامي امارت له واکمنۍ وروسته له افغانستان څخه وتلي دي.

هغه کسان، چې له خطر سره مخ دي؛ مدني فعالان، خبریالان یا د بشري حقونو مدافعین، پخواني حکومتي چارواکي او د امنیتي ځواکونو غړي او البته په ټوله کې ښځې او نجونې دي، چې په افغانستان کې له ګواښ سره مخ دي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو ادارې او د مهاجرت نړیوالې ټولنې د اکتوبر د درېیمې نېټې له اعلان راپدیخوا افغانستان ته د راستنیدونکیو په شمېر کې د پام وړ زیاتوالی ثبت کړی دی. د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو د عالي کمیشنرۍ او مهاجرت نړیوالې ټولنې وروستی راپور ښيي، چې د اکتوبر تر ۱۵ مې نېټې پورې له پاکستان څخه د ستانه شویو افغانانو شمېر ۵۹۷۸۰ کسانو ته رسېږي، چې ۷۸ سلنه راستنیدونکیو له پاکستان څخه د وتلو لامل د نیول کیدو وېره یاده کړې ده.

د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ د دفتر د معلوماتو له مخې؛ اوس‌مهال په افغانستان کې شاوخوا ۳۰ میلیون خلک مرستو ته اړتیا لري او ۳.۳ میلیون نور په کور دننه بې ځایه شوي دي.