روغتيا
پر نري رنځ اخته افغانان بشپړې درملنې ته لاسرسی نلري – بې پولې داکتران
بې پولې داکترانو څرګنده کړې؛ په ټول افغانستان کې اقتصادي شرایطو په زرګونه ناروغان په ځانګړي توګه د نري رنځ (سل) ناروغان له پوره روغتیایي پاملرنې لرې ساتلي او بشپړي درملنې ته لاسرسی نلري.
د بې پولې داکترانو د څرګندونو له مخې؛ د نري رنځ ناروغانو د درملنې لپاره د پرمختللیو وسایلو او په اړه یې د پراخې پوهې نلرلو هم جدي ستونزې رامنځته کړې دي.
د دې ناروغۍ یوه بېلګه جواهره ده، چې د روان کال په پیل کې د کندهار د نري رنځ روغتون ته د مرکزي افغانستان د دایکندي له یوه کلینیک څخه رالېږدول شوې ده.
هغې ويلي: زه به شخصي کلينيکونو ته تلم؛ خو د دې پر ځای، چې ماته د نري رنځ درمل راکړ شي، معمولاً د درد او تسکین درمل به يې راکول.
په کندهار کې د بې پولې داکترانو ۲۴ بستریز روغتون د نري رنځ یوازنی طبي مرکز دی، چې د افغانستان په سویل کې د نري رنځ پرمختللې پاملرنې چمتو کوي. ډېری ناروغان له هلمند، روزګان، نیمروز او زابل ولایتونو څخه راځي؛ خو نور یې د فراه، دایکندي، بادغیس، غزني او پکتیکا ولایتونو څخه تر ۵۰۰ کیلومتره لرې تګ راتګ کوي.
د بې پولې داکترانو طبي مشاور الیو تامي ویلي: زمونږ تر چتر لاندې سیمه ډېره پراخه ده او دا یې ناشونې کړې، چې د خلکو پوره شمېر ځان ته معلوم کړو. ډېري له لرې سفر کوي او مونږ د ترانسپورت لګښتونو، د کور لګښتونو، او خوراکي توکو له ورکولو سره یې یو څه اقتصادي بوج پرغاړه اخلو. له دې ډول هڅونو پرته، ډېري ناروغان نشي کولی د درملنې لپاره راشي.
د جواهرې د درملنې لګښت مو هم پر غاړه واخیست.
هغې ویلي؛ زما کور په روزګان کې دی؛ نو کله، چې مونږ داکتر ته ولاړو، ما د موټر کرایه ۶۰۰۰ افغانۍ (۶۷ دالر) او بیا د درملو لپاره ۱۳۰۰۰(۱۴۶ دالر) ولګول.
د نړیوال بانک د څرګندونو له مخې، د هېواد ۶۰ سلنه نفوس وزګار دی او هیڅ عاید نلري، د افغانستان اسلامي امارت په وړاندې د بندیزونو او نورو مالي اقداماتو له کبله نور هم ډېر شوي دي.
د کندهار په روغتون کې د يوه بل ناروغ پلار حمدالله ويلي: زمونږ لور بي بي نهه کلنه ده او له ماشومتوبه ناروغه ده؛ خو مونږ د هغې پر ناروغۍ نه پوهېدو او له دې مخکې مو د نري رنځ نوم نه و اورېدلى.
د بې پولې داکترانو نرس عزیزي وایي: کله، چې یو څوک د لومړي ځل لپاره راشي او پوه شي، چې دوی نری رنځ لري؛ نو مونږ ورسره خبرې کوو، چې دا څه شی دی، څنګه نورو ته لیږدول کیږي، د کورنۍ له غړیو سره څنګه احتیاط وشي او درملنه به یې څومره وخت ونیسي.
د نوموړي د څرګندونو له مخې؛ د دې ناروغي درملنه له ۹ میاشتو څخه تر ۱۲ میاشتو وخت نیسي.
عزیزي وایي: مونږ د یو سیستم له مخې یو شخص تر درملنې لاندې نیسو؛ زمونږ په تاسیساتو کې لومړنۍ ۳۰ ورځې د بشپړې څارنې لاندې تېروي او که دوی د اخیستل شويو درملو لوی منفي اغېزې تجربه نکړي، د کورنۍ تر پاملرنې لپاره رخصتیږي او د داکترانو تر تیلیفوني څارنې لاندې نیول کیږي او باید در ملو د نوي کولو لپاره هره میاشت روغتون ته راشي.
ښځې او ماشومان د نري رنځ تر ټولو زیان منونکي دي.
د کندهار د بې پولو داکترانو د نري رنځ په روغتون کې ۷۰ سلنه ناروغان ښځې او ماشومان دي.
لیو تامي ویلي: ښځې او ماشومان د نرینه وو په پرتله د اوږدې مودې لپاره په دوړو، خرابه هوا لرونکي خونو کې او کور کې پاتې کیږي.
د نوموړي د څرګندونو له مخې؛ که ښځه په دې ناروغۍ اخته شي، احتمال لري، چې ماشومان هم په دې ناروغۍ اخته شي. نور کلتوري عوامل هم په دې کې پوره رول لوبوي.
روغتيا
ازبکستان او یونیسف افغانستان ته د درملو رسولو پر آسانتیاوو ټینګار وکړ
دغه غونډه په ازبکستان کې جوړه شوې وه، چې ګډونوالو په کې د ازبکستان د تولید شویو درملو د پېرلو لپاره نړیوالو پلاتفورمونو ته د لاسرسي برابرولو، د کیفیت د نړیوالو معیارونو د مراعتولو او د سیمهییزو همکاریو د پیاوړتیا په اړه بحث کړی دی.
د ازبکستان د طبي تجهیزاتو او درمل جوړونې صنایعو د پراختیا ادارې مسوولانو په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ماشومانو ملاتړ صندوق( یونیسف) استازو او د ازبکستان د درمل جوړونې شرکتونو استازو په یوه غونډه کې افغانستان ته د درملو د رسولو د بهیر پر آسانه کولو ټینګار کړی دی.
دغه غونډه په ازبکستان کې جوړه شوې وه، چې ګډونوالو په کې د ازبکستان د تولید شویو درملو د پېرلو لپاره نړیوالو پلاتفورمونو ته د لاسرسي برابرولو، د کیفیت د نړیوالو معیارونو د مراعتولو او د سیمهییزو همکاریو د پیاوړتیا په اړه بحث کړی دی.
همدارنګه د درملو د پېرلو په بهیر کې روڼتیا، د داوطلبۍ پړاوونه، د دوهاړخیزو هوکړهلیکونو د لاسلیک میکانېزم او افغانستان ته د درملو د رسولو فرصتونه هم د غونډې د بحث موضوعات ول.
د راپورونو له مخې، د ازبکستان پلاوي او د یونیسف استازو په تاشکند کې د« بایوفارما سیټي» نوم درمل جوړونې د ځانګړي ښارګوټي له جوړېدونکې پروژې او د درمل جوړونې له تخنیکي پوهنتون څخه هم لیدنه کړې ده.
روغتيا
له تېرو ۵ کلونو راپدېخوا په کندهار کې له ۳ زره څخه د ډېرو رواني ناروغانو درملنه شوې
د دې ټولنې د مسوولانو د څرګندونو له مخې، له تېرو ۵ کلونو راپدېخوا ۱۹۳۶ نرینه او ۱۳۳۱ ښځینه رواني ناروغان په خپلو کورونو کې تر درملنې لاندې نیول شوي دي.
د کندهار افغاني سره میاشت ټولنه وايي، په تېرو پېنځه کلونو کې د هېواد په سویلي حوزه کې له ۳ زره څخه ډېر رواني ناروغان، چې نرینه او ښځې دي؛ په خپلو کورونو کې تر درملنې لاندې نیول شوي.
د دې ټولنې د مسوولانو د څرګندونو له مخې، له تېرو ۵ کلونو راپدېخوا ۱۹۳۶ نرینه او ۱۳۳۱ ښځینه رواني ناروغان په خپلو کورونو کې تر درملنې لاندې نیول شوي دي.
د دې بنسټ د څرګندونو له مخې؛ د رواني ناروغانو د درملنې په مرکز کې هم ۴۰۵ ناروغان تر درملنې لاندې نیول شوي او له روغېدا وروسته خپلو کورونو ته ستانه شوي دي. دغه مرکز د هېواد په سویلي حوزه کې یوازنی مرکز دی، چې د دې حوزې رواني ناروغان په کې رغېدلي دي.
مسوولانو ويلي، اوسمهال په دې مرکز کې ۱۵۸ نرینه او ښځینه ناروغان، چې ځان یا نورو ته د زیان رسولو ګواښ رامنځته کوي؛ ساتل کیږي او تر درملنې لاندې دي. د ۸۰۴ نورو ناروغانو درملنه هم په خپلو کورونو کې روانه ده.
ډاکټران وايي؛ هغه ناروغان، چې ټولنې ته جدي ګواښ وي؛ په دې مرکز کې پرلهپسې د ساتنې زمینه ورته برابره شوې ده او منظمه درملنه یې کیږي.
یو شمېر هغه ناروغان، چې مخکې په نامناسب حالت کې دغه مرکز ته راوړل شوي وه؛ اوس د رغېدا په حال کې دي او له ترلاسه شویو خدمتونو خوښي څرګندوي.
د هلال احمر د سویلي حوزې د ریاست مسوولان وايي، د بېوزلۍ او کورنیو ستونزو له کبله د رواني ستونزو له زیاتېدا سره دوی له شته ننګونو سره – سره هڅه کوي رواني چوپړتیاوې پراخې کړي، چې ډېرو ناروغانو ته د درملنې زمینه برابره شي.
روغتيا
د عامې روغتیا وزیر د روغتیايي همکاریو د پراختیا لپاره بېلاروس ته ولاړ
د عامې روغتیا وزارت ويلي؛ د جلالي د سفر موخه د بېلاروس د روغتیايي ظرفیتونو ارزول، د دواړو هېوادونو ترمنځ د دوهاړخیزو همکاریو پراختیا او د روغتیا په بېلابېلو برخو کې د دغه هېواد له تجربو ګټه اخیستل دي.
د افغانستان عامې روغتیا وزیر نورجلال جلالي د یوه پلاوي پر مشرۍ د روغتیايي همکاریو د پراختیا او د تجربو د شریکولو لپاره بېلاروس ته سفر کړی دی.
د عامې روغتیا وزارت ويلي؛ د جلالي د سفر موخه د بېلاروس د روغتیايي ظرفیتونو ارزول، د دواړو هېوادونو ترمنځ د دوهاړخیزو همکاریو پراختیا او د روغتیا په بېلابېلو برخو کې د دغه هېواد له تجربو ګټه اخیستل دي.
د بېلاروس د عامې روغتیا وزارت مرستیال بیریس اندرسیوک د افغانستان د عامې روغتیا له وزیر او مل پلاوي هرکلی کړی او دغه سفر یې د دواړو هېوادونو ترمنځ د روغتیايي همکاریو د پراختیا لپاره مهم بللی دی.
ټاکل شوې، چې د افغانستان د عامې روغتیا وزیر به د سفر پر مهال د بېلاروس د عامې روغتیا وزارت له مشرانو سره لیدنه وکړي او د بېلاروس له دولتي طبي پوهنتون، د درملو له دولتي تولیدي شرکت، د زړه او سرطان ناروغیو د درملنې له تخصصي مرکزونو، د جمهوریت د روغتیا ساتنې او وباپېژندنې له مرکز او د ښار له بېړنۍ کلینیکي روغتون څخه لیدنه وکړي.
د عامې روغتیا وزارت د څرګندونو له مخې؛ په دغه سفر کې به د روغتیايي چوپړتیاوو، طبي زدهکړو، د درملو تولید او د روغتیا د تخصصي برخو د پراختیا په برخو کې د تجربو پر شریکولو هم خبرې وشي.
-
تازه خبرونه4 days agoایران د افغانستان په اړه د څلور اړخیزې غونډې له جوړولو خبر ورکړ
-
نړۍ3 days agoډیموکرات عبدال السید د امریکا د مشرانو جرګې لومړنی مسلمان غړی شو
-
تازه خبرونه4 days agoد امریکا ۶۶ سناتورانو د افغان کډوالو د ایستلو د بهیر د درولو غوښتنه وکړه
-
نړۍ3 days agoډیموکراټان کانګرس ته بریالي شول؛ ټرمپ له سترې سیاسي ماتې سره مخ شو
-
سوداگري5 days agoد افغانستان د جلغوزیو صادرات ۶۹ سلنه زیات شوي
-
نړۍ4 days agoامریکا د ایران پر قشم ټاپو دفاعي بریدونه کړي
-
سیمه ییز خبرونه4 days agoد ایران او امریکا د جګړې د پای ته رسولو خبرې بېپایلې پای ته ورسېدې
-
تحول5 days agoتحول: د اسلامآباد او کابل تر منځ پر خبرو ټینګار
