تازه خبرونه
په دوحه کې د خپلمنځي خبرو جرګه ګیو خپلې غوښتنې وړاندې کړې
د قطر په دوحه کې د سولې خبرو پر اجندا د خبرو اترو پر پېنځمه ورځ طالبانو ۲۲ او حکومتي پلاوي ۲۸ وړاندیزونه چمتو کړي دي.
یوې سرچینېو چې ندي غوښتي نوم یې یاد شي په ډاګه کړې؛ د حکومتي پلاوي په اته ویشت وړاندیزونو کې اوربند، د جمهوري نظام، درې رنګه بیرغ او د تېرو ۲۰ کلونو د لاسته راوړنو ساتنه اړین دي. د طالب پلاوي په دوه ویشت وړاندیزونو کې منځمهاله اداره، اسلامي نظام، د ښځو حقونه او د بیان آزادي په اسلامي چوکات کې اړینې برخې دي.
د جمهوریت غوښتونکیو یو شمېر وړاندیزونه دا دي: د سراسري اوربند منل، د افغانستان د اسلامي جمهوري نظام خوندیتوب، د اوسني درې رنګه بیرغ ساتنه، د ۲۰ وروستیو کلونو د لاسته راوړنو منل، په دولس څپرکو او ۱۶۲ مادو کې د اساسي قانون ساتنه، د امنیتي او فاعي بنسټونو ساتنه، د ټولو هغو تړونونو او میثاقونو منل، چې افغان دولت د نړۍ له بېلابېلو هېوادونو سره کړي، د دولت د اډانې په بېلابېلو پوستونو کې د طالبانو ګمارنه؛ په دې شرط، چې د طالبانو د مشرتابه لخوا معرفي شوي وي، د منل شویو کورنیو او نړیوالو ارزښتونو له مخې د ښځو، ماشومانو، معلولینو د شهیدانو د ورثه وو د حقونو منل او ساتنه.
د امارت غوښتونکیو ځینې وړاندیزونه: له تور نوملړه د ټولو طالب مشرانو د نومونو وتل، له دې وروسته د دیموکراتیک او جمهوریت په څېر کلمو او جملو نه منل، یوازې دې راتلوونکی حکومت د اسلامي حکومت په نوم یاد شي، ټولې ښوونیزې( تعلیمي) او روزنیزې(تربیتي) ادارې د اسلامي پوهنې په چوکات کې هڅې کولی شي، د اسلامي حکومت په چوکات کې د امر بالمعروف او نهی عن المنکر نومې ادارې جوړېدل، د انتقالي حکومت جوړېدل له ۱۲ څخه تر اتلس میاشتو پورې البته د دواړو لوریو د هوکړې له مخې، د طالبانو تر ولکې لاندې ساحوساتنه او د طالبانو لخوا هم د سیمه ییز حکومت د ادارې منل هم عملي شي، د طالبانو د وسلو ټولول هغه مهال امکان لري، چې نوی حکومت او نظام جوړ شوی وي، د طالبانو د تحریک پر رسمیت پېژندل تر هغې، چې هوکړه وشي، جنګي مجرمین او د بشرحقونو سرغړونکي کلمات دې منع شي، چې موخه یې د طالبانو د تحریک غړي وي او د طالبانو په نوم د دا ډول کلماتو ګارول دې جرم وګڼل شي، ټولیزې هوکړې ته له رسېدو وروسته په لومړي ګام کې څه نا څه سل زره طالبان او ملاتړي یې باید وسلوالو ځواکونو کې جذب شي، مدني ټولنې، بشري حقونه، د ښځو حقونه، رسنۍ او د بیان آزادي یوازې د اسلامي منل شویو ارزښتونو په چوکات کې فعالیت ته دوام ورکولی شي، د عالمانو د شورا په نوم د بنسټ جوړېدل، چې ټولو دولتي او نادولتي پرېکړو کې یې پرېکړې وروستۍ وګڼل شي.
د خبرو لپاره دا موارد، چې هر لوري ته ډېر اړین دي؛ ښکاري، چې د خبرو اترو لړۍ به سخته کړي.
دا په داسې کې ده، چې طالبان د پاتې بندیانو نه خلاصون د سولې بهیر پر وړاندې خنډ بولي. وبه کتل شي، چې د سولې خبرې کله یوې غوڅې پایلې ته رسیږي.
تازه خبرونه
نړۍ دې د افغانستان او پاکستان د پراخې جګړې مخه ونیسي – فایننشل ټایمز
یادې ورځپاڼې زیاته کړې: نږدې پېنځه کاله د اسلامي امارت له بیا واکمنېدا تېر شوي؛ خو د افغانستان په اړه د نړۍ د پاملرنې د کمېدا ترڅنګ دې رسنۍ پر ښځو محدودیتونه او د کابل او اسلامآباد تر منځ د اړیکو خرابوالی ته هم ګوته نیولې ده.
د فایننشل ټایمز ورځپاڼې په یوه لیکنه کې، چې د یکشنبې پر ورځ خپره شوې؛ خبرداری ورکړی: د افغانستان او پاکستان تر منځ د کړکېچونو زیاتوالی د دې خطر رامنځته کوي، چې روان وضعیت پراخې جګړې ته واوړي؛ خو نړیواله ټولنه باید ژر تر ژره له دې سیمې سره بیا تعامل پیل کړي.
یادې ورځپاڼې زیاته کړې: نږدې پېنځه کاله د اسلامي امارت له بیا واکمنېدا تېر شوي؛ خو د افغانستان په اړه د نړۍ د پاملرنې د کمېدا ترڅنګ دې رسنۍ پر ښځو محدودیتونه او د کابل او اسلامآباد تر منځ د اړیکو خرابوالی ته هم ګوته نیولې ده.
د لیکنې له مخې: د پاکستان او اسلامي امارت تر منځ اړیکې له ۲۰۲۱ ز.کال راپدېخوا ډېرې خرابې شوې دي، ځکه اسلامآباد افغان چارواکي په خپله خاوره کې د دوی مخالفو وسلوالو ته پر پناه ورکولو او بریدونو تورنوي؛ خو دا ادعا تل اسلامي امارت رد کړې ده.
په وروستیو اوونیو کې تاوتریخوالی دومره زیات شوی، چې د هوايي او ځمکنیو بریدونو له کبله د یو شمېر راپورونو له مخې له زر ډېر کسان وژل شوي او له سل زره ډېر نور بېځایه شوي دي.
دغه راز له تر ټولو خونړیو پېښو څخه یوه په کابل کې د روږدو د درملنې پر امید نومي روغتون د پاکستاني پوځیانو هوايي برید و، چې د افغان چارواکو پر وینا سلګونه کسان په کې وژل شوي دي.
ورځپاڼې خبرداری ورکړی، چې که تاوتریخوالی همداسې روان وي؛ نو ښايي د جنوبي او مرکزي آسیا ثبات له خطر سره مخ کړي او افغانستان یو ځل بیا د وسلوالو ډلو د فعالیتونو پر مرکز بدل شي.
دې ورځپاڼې د پاکستان پر پوځي پالیسۍ هم نیوکه کړې او څرګندوي، چې یوازې هوايي بریدونه د وسلوالو فعالیتونو د پای ته رسولو لپاره بسنه نهکوي.
دغه راز له لویو قدرتونو لکه امریکا او چین څخه غوښتي، چې فعاله ډیپلوماټیکه ونډه واخلي.
همدارنګه، د چین سټراټیژیکو ګټو ته هم نغوته(اشاره ) شوې، چې بیجینګ کولی شي د منځګړي په توګه رول ولوبوي.
د سولې پخوانیو ناکامو هڅو سره – سره ورځپاڼې ټینګار کړی، چې د نړۍ بېپروايي او بېتفاوتي به سیمه له پوره خطرونو سره مخ کړي.
تازه خبرونه
د ملګرو ملتونو سرمنشي د اوبو په شبکو کې پر پانګونې ټینګار وکړ
ګوتریش په خپل پیغام کې خبرداری ورکړی: ښځې او نجونې په هغو سیمو کې، چې د اوبو او حفظ الصحې خدمات ناکافي دي؛ ستونزې ګالي. ډېری یې اړ دي، چې له ناامنه امکاناتو کار واخلي؛ د اوبو له کبله د رنځېدونکو خپلوانو پالنه وکړي او د اوبو په راټولولو کې ساعتونه ولګوي او له زدهکړو او فرصتونو بې برخې شي.
د ملګرو ملتونو سرمنشي انټونیو ګوټرش د اوبو نړیوالې ورځې په مناسبت په یوه پیغام کې ټینګار کړی، چې د ښځو او نجونو د حقونو او روغتیا ساتنې لپاره د څښاک پاکو اوبو ته لاسرسی اړین دی او له حکومتونو او اړوند بنسټونو یې په دې اړه د عملي هڅو غوښتنه کړې ده.
ګوتریش په خپل پیغام کې خبرداری ورکړی: ښځې او نجونې په هغو سیمو کې، چې د اوبو او حفظ الصحې خدمات ناکافي دي؛ ستونزې ګالي. ډېری یې اړ دي، چې له ناامنه امکاناتو کار واخلي؛ د اوبو له کبله د رنځېدونکو خپلوانو پالنه وکړي او د اوبو په راټولولو کې ساعتونه ولګوي او له زدهکړو او فرصتونو بې برخې شي.
ګوټرش د اوبو په اړه په سږنۍ څرګندونه کې «چېرته، چې اوبه بهېږي؛ هلته برابري وده کوي» تر سرلیک لاندې ټینګار کړی؛ اوبو ته د لاسرسي ښهکول کولی شي د جنسیتي برابرۍ په پیاوړتیا کې مهم رول ولري.
هغه له حکومتونو وغوښتل، چې د خدمتونو د وړاندې کولو په ښه کولو، د کاري ځواک د ظرفیت پر پیاوړتیا او دوامدار تمویل د اوبو او حفظالصحې په شبکو کې پانګونه زیاته کړي.
هغه همدارنګه له پرمختللو هېوادونو وغوښتل، چې د ټکنالوژۍ، تخصص او بودجې پر وړاندې کولو د بنسټیزو سرچینو د جوړولو لپاره له دغو هڅو ملاتړ وکړي.
د ملګرو ملتونو سرمنشي د اوبو پر اړتیا د ټینګار تر څنګ ویلي؛ ښځې باید د پرېکړو په بهیرونو کې برخه ولري، چې د اوبو سیسټمونه د ټولنې له اړتیاوو سره سم جوړ شي.
ګوترس ویلي، چې د اوبو کمښت کولی شي شخړو ته لمن ووهي؛ اوبه کولی شي همکاري او سوله هم پیاوړې کړي.
هغه وایي: “راځئ، چې په ګډه اوبه د جنسیت د برابرۍ لپاره پر یوه ځواک واړوو.”
تازه خبرونه
د افغانستان او پاکستان ترمنځ تاوتریخوالی خطرناک پړاو ته رسېدلی – د بحران نړیواله ډله
د یاد بنسټ د خبرپانې له مخې؛ په کابل کې د تېرې اوونۍ د روږدو کسانو د درملنې پر روغتون خونړی برید د تاوتریخوالي د زیاتېدا د عطف ټکی و او د جګړې کچه یې د پام وړ زیاته کړې ده.
-
څار5 days agoڅار: پر افغان ملکي وګړو د پاکستاني بریدونو پایلې
-
تحول5 days agoتحول: د پاکستان پر بریدونو روان غبرګونونه
-
تازه خبرونه1 day agoد اسلامي امارت یوه غړي په برلین کې د افغانستان سفارت چارسمبالي پر غاړه اخیستې
-
لوبی1 day agoپه کوکپر نړیوالو سیالیو کې د وزلوبې ملي لوبډله درېیمه شوه
-
تازه خبرونه1 day agoد پاکستان پوځي رژیم یو ځل بیا اوربند مات کړ
-
نړۍ1 day agoټرمپ ایران ته د انرژۍ پر ودانیزو بنسټونو د بریدونو ګواښ وکړ
-
نړۍ5 hours agoکیم جونګ اون یو ځل بیا د شمالي کوریا د دولتي چارو رییس وټاکل شو
-
تازه خبرونه24 hours agoد افغانستان او پاکستان ترمنځ تاوتریخوالی خطرناک پړاو ته رسېدلی – د بحران نړیواله ډله
