د امریکا ان‌بي‌سي خبري څانګې د یو شمېر سرچینو د څرګندونو له مخې راپور ورکړی؛ د اسرائیلو او څو عربي هېوادونو چارواکو له امریکا غوښتي، چې د اوس لپاره پر ایران برید ونکړي.

د راپور له مخې: دا هېوادونه پدې باور دي، چې د ایران حکومت اوسمهال پوره کمزوری ندی؛ نو د امریکا بریدونه ممکن په دې هېواد کې د واک بدلولو لامل نشي.

دوی دا وړاندیز هم کړی، چې د ډونالډ ټرمپ اداره باید د لویو بریدونو پیل تر هغې وځنډوي، چې په ایران کې وضعیت “نور هم خراب شي”.

په ایران کې ۱۷ ورځې مخکې روان اعتراضونه او ناکرارۍ د دې هېواد د اسعارو د بې ارزښته کېدا په اړه پیل شول او بیا ډېرو نورو لویو ښارونو ته وغځېدل.

ویل کیږي، چې د سې‌شنبې پر ورځ د امریکا په ملي امنیت شورا کې د ټرمپ د مرستیال جي‌ډي ونس پر مشرۍ یوه غونډه ترسره شوې، چې ټرمپ ته د ایران پر وړاندې د اقدام کولو لپاره غوراوي چمتو کړي.

د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ ویلي؛ غواړي، چې د ایران د انټرنیټ د بیا نښلولو په اړه له ایلان ماسک سره خبرې وکړي؛ ځکه، چې د دې هېواد چارواکو د روانو حکومتي ضد اعتراضونو پر مهال انټرنیټي خدمتونه پرې کړي دي.

ټرمپ د ایلان ماسک له سپیس‌ایکس شرکت سره د همکارۍ په اړه د یوې پوښتنې په ځواب کې ویلي: «هغه په دې ډول کارونو کې ډېر ښه دی او یو ډېر ښه شرکت لري.»

سپیس‌ایکس د سپوږمکۍ له لارې «سټارلینک» نومي انټرنیټي خدمتونه وړاندې کوي، چې له دې مخکې هم په ایران کې ترې استفاده شوې ده.

د پنجشنبې پر ورځ د حکومت ضد له ټولو پراخو اعتراضونو سره همهاله د انټرنیټ د پرې کېدا له کبله له ایران څخه د معلوماتو بهیر سخت ګډوډ شوی دی.

د ټرمپ او ماسک اړیکې لوړې ژورې لرلې دي؛ له ټرمپ سره د ټاکنیز کمپاین له همکارۍ نیولې تر د مالیاتي لایحې پر سر تر ښکاره اختلاف او په مارالاګو کې لیدنه، خو په دې وروستیو کې د اړیکو د ښه کېدا نښې لیدل کېږي.

ماسک مخکې هم په ایران کې د دولتي محدودیتونو د مخنیوي لپاره د سټارلینک له کارولو ملاتړ کړی و؛ په ځانګړي توګه د ۲۰۲۲ کال د هغو اعتراضونو پر مهال، چې د مهسا امیني له مړینې وروسته پیل شوي وه.

اوسني اعتراضونه شاوخوا دوه اوونۍ مخکې د بیو د لوړېدا په غبرګون کې پیل شول او وروسته د حاکم نظام پر وړاندې مخالفتونه پر تاوتریخوالي واوښتل.

د بشري حقونو د بنسټونو د څرګندونو له مخې؛ په دې اعتراضونو کې د لومړنیو معلوماتو له مخې سلګونه کسان ووژل شول او له ۱۰ زره ډېر نور نیول شوي، خو رسمي شمېرې اوس هم خپرې شوې ندي.

رویټرز د درې باخبره اسرائیلي سرچینو د څرګندونو له مخې راپور ورکړی، چې اسرائیلو د امریکا له‌خوا په ایران کې د هر ډول احتمالي مداخلې لپاره بشپړ امنیتي چمتووالي څرګند کړی دی.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په وروستیو ورځو کې څو ځله ایران ته د برید ګواښ کړی او ایراني واکمنانو ته یې د معترضانو پر ضد د زور کارولو په اړه خبرداری هم ورکړی دی.

رویټرز د هغو سرچینو، چې د اسرائیلو په امنیتي سلا مشورو کې یې ګډون درلودلی؛ دا نده روښانه کړې، چې د اسرائیل بشپړ امنیتي چمتووالی څه معنا لري.

اسرائیل او ایران د جون په میاشت کې ۱۲ ورځنۍ جګړه کړې، چې د امریکا د هوايي بریدونو ملاتړ هم ورسره مل و.

د یوې اسرائیلي سرچینې د څرګندونو له مخې؛ د اسرائیل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو او د امریکا بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو د شنبې پر ورځ په یوه ټیلیفوني اړیکه کې پر ایران د امریکا د شوني برید په اړه خبرې کړې دي.

سره له دې چې اسرائیل د ایران د اټومي پروګرام او بالسټیک توغندیو په تړاو اندېښنې لري؛ خو تر اوسه یې په ایران کې لاسوهنې ته لېوالتیا نده ښودلې.

نتنیاهو د جمعې پر ورځ له «اکونومیسټ» مجلې سره په یوه مرکه کې ویلي؛ که ایران پر اسرائیل برید وکړي، نو له سختو او وېروونکو پایلو سره به مخ شي.

دا په داسې حال کې ده، چې ایراني چارواکي په وروستیو کلونو کې د حکومت پر ضد له تر ټولو لویو اعتراضونو سره مخ دي.