تازه خبرونه
په افغانستان کې له ۴۰۰ څخه ډېر روغتیايي مرکزونه تړل شوي
دې بنسټونو په یوه نوي راپور کې ویلي، چې د هېواد په ۳۰ ولایتونو کې د دغو روغتیایي مرکزونو له ځنډېدو یا تړلو وروسته له درې میلیون ډېر خلک روغتیا خدماتو ته له لاسرسي بې برخې شوي دي.
د روغتیا نړیوالې ټولنې او د هغې ملګری بنست «د روغتیا نړیوال کلسټر» وایي، چې په افغانستان کې ۴۲۲ روغتیايي مرکزونه د امریکا د مالي مرستو له بندېدو وروسته تړل شوي دي.
دې بنسټونو په یوه نوي راپور کې ویلي، چې د هېواد په ۳۰ ولایتونو کې د دغو روغتیایي مرکزونو له ځنډېدو یا تړلو وروسته له درې میلیون ډېر خلک روغتیا خدماتو ته له لاسرسي بې برخې شوي دي.
د روغتیا نړیواله ټولنه او د هغې ملګری بنسټ، چې له څو نړیوالو بنسټونو جوړه شوې په خپل راپور کې زیاتوي؛ د امریکا د حکومت امر، چې افغانستان ته بشري مرستې بشپړې ځنډوي؛ اړینو او ژوند ژغورونکو روغتیایي خدماتو ته د لاسرسي په اړه یې پراخه منفي اغېزې کړې دي.
دا پرېکړه په جنوري کې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د اجرائیوي فرمان له صادرېدو وروسته وشوه، چې ورسره د دې هېواد ټولې بهرنۍ مرستې وځنډېدې. هغه په هغه وخت کې ویلي وه، چې د دوی بیوروکراسي له امریکایي ګټو سره سمه نده.
نړیوالو بنسټونو خبرداری ورکړی: د افغانستان روغتیایي سیسټم، چې د لسیزو جګړو له کبله کمزوری شوی؛ اوس د امریکا د مالي مرستو له ځنډېدو وروسته له سخت بحران سره مخ دی.
د ملګرو ملتونو د وګړو صندوق هم د جون په لومړیو کې اعلان وکړ؛ شاوخوا ۶.۳ میلیون خلک، چې ډېری یې ښځې او نجونې دي د بودجې د کمښت له کبله به په افغانستان کې اساسي او حیاتي روغتیایي پاملرنې ته لاسرسی له لاسه ورکړي.
دغه راز د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر (OCHA) هم خبرداری ورکړی، چې که د بودجې کمښت همداسې روان وي؛ نو د ۲۰۲۵ کال تر پایه به په افغانستان کې له ۱۹۰۰ څخه ډېر روغتیایي مرکزونه وتړل شي.
تازه خبرونه
د افغانستان ملي پراختیا سټراټیژي له خطر سره مخ ده – یوانډيپي
دا له ۲۰۲۱ کال راپدېخوا د اسلامي امارت له بیا واکمنېدا وروسته لومړنی ملي پراختیايي پروګرام دی، چې د نړیوالو مرستو د نشتون تر شرایطو لاندې؛ د محدودو کورنیو سرچینو د وېش لپاره چوکاټ وړاندې کوي.
د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام (UNDP) د راپور له مخې؛ د افغانستان نوې ملي پراختیایي سټراټیژي (ANDS 2025–2030) به تر هغې خپلې موخې ته ونهرسېږي، چې اړینې جوړښتي ننګونې حل نشي.
دا له ۲۰۲۱ کال راپدېخوا د اسلامي امارت له بیا واکمنېدا وروسته لومړنی ملي پراختیايي پروګرام دی، چې د نړیوالو مرستو د نشتون تر شرایطو لاندې؛ د محدودو کورنیو سرچینو د وېش لپاره چوکاټ وړاندې کوي.
د دې سټراټیژۍ موخه دا ده، چې کلنۍ اقتصادي وده له ۳ څخه تر ۵ سلنې پورې ترلاسه کړي، صادرات ۱۰ سلنه زیات کړي، تر ۲۰۳۰ پورې ۵ میلیارډ ډالر بهرنۍ پانګونه راجلب کړي او پطخبنا(زیربنا) انرژي او استخراجي صنایعو ته پراختیا ورکړي.
د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام خبرداری ورکړی، چې په یو مهال کې څو بحرانونه؛ لکه: نړیوال نهرسمیت پېژندنه، ژور بشري ناورین، د کډوالو پراخه بېرته ستنېدا او اقلیمي بدلونونه د دې پروګرام د عملي کېدا خطر نور هم زیاتوي.
دې بنسټ دوه اړین بحراني محدودیتونه پر ګوته کړي؛ پر ښځو لګېدلي بندیزونه او د انرژۍ کمښت.
د راپور له مخې؛ د نجونو پر زدهکړو بندیز او د ښځو پر کار او ګرځېدا محدودیتونو د دوی اقتصادي ګډون راکم کم کړی، چې د ودې او ګډې سوکالۍ ترلاسه کول یې ستونزمن کړي دي. همدارنګه، د انرژۍ سخت کمښت – د برښنا اوسنی تولید یوازې ۰.۷ ګیګاواټه دی د ۵ ګیګاواټه اړتیا پر وړاندې؛ د صنعتي پرمختګ مخه نیسي.
د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام دا پایله اخلي: تر هغې، چې پر ښځو محدودیتونه لرې او د انرژۍ تشه ډکه نشي؛ دا سټراټیژي به ښايي یوازې یوه هیله پاتې وي او عملي بدلون به رامنځته نکړي.
اسلامي امارت تر اوسه پدې اړه کوم غبرګون ندی ښودلی.
تازه خبرونه
د افغانستان د ۱۹۸۸کال د بندیزونو کمیټې سره د مرستې ماموریت پای ته رسیږي
د ۱۹۸۸ بندیزونو کمیټه د اسلامي امارت اړوند کسانو او ډلو پر ضد د شتمنیو کنګل، د سفر بندیز او د وسلو بندیز عملي کوي.
د امنیت شورا د راپور له مخې؛ ټاکل شوې، چې په روانه فبرورۍ کې د افغانستان د ۱۹۸۸ بندیزونو له کمیټې سره د مرستې کوونکې شننې ملاتړ او بندیزونو د څار ډلې ماموریت د غځولو مسودې ته رای ورکړ شي.
د ۱۹۸۸ بندیزونو کمیټه د اسلامي امارت اړوند کسانو او ډلو پر ضد د شتمنیو کنګل، د سفر بندیز او د وسلو بندیز عملي کوي.
د دې ډلې ماموریت د فبرورۍ پر اووهلسمه پای ته رسېږي.
ویل کیږي، چې دغه کمیټه د بندیزونو نوملړ څاري، د معافیت غوښتنې ارزوي او غړو هېوادونو ته د پلي کېدا په اړه یې د څار ډلې د راپورونو او سپارښتنو له لارې مرسته کوي.
تازه خبرونه
په افغانستان کې د سنتي نبوي طب پوهنځی منظور شو
د افغانستان د لوړو زدهکړو وزارت څرګنده کړې، چې د اسلامي امارت رهبر د “سنتي نبوي طب” پوهنځي د جوړولو وړاندیز منظور کړی دی.
دې وزارت ټینګار کړی، چې د “سنتي نبوي طب” پوهنځي جوړول به د روغتیايي علومو په پراختیا او د مسلکي کدرونو په روزنه کې مهم رول ولوبوي.
-
لوبی1 day agoد ۲۰۲۶ آسیا فوټسال جام اته وروستۍ لوبډلې ځانګړې شوې
-
تازه خبرونه17 hours agoپه افغانستان کې د سنتي نبوي طب پوهنځی منظور شو
-
سیمه ییز خبرونه2 days agoد ایران د بندرعباس په یوه ودانۍ کې د ګاز ډبې د چاودنې له کبله ۱۶ کسانو ته مرګ او ژوبله اوښتې
-
تحول3 days agoتحول: د پاکستان په بلوچستان کې د بلوچ آزادي غوښتونکي پوځ همغږي بریدونه
-
تازه خبرونه1 day agoد ګوزڼ په پیل شوي ملي کمپاین کې ۷.۳ میلیون ماشومان واکسین کېږي
-
تازه خبرونه22 hours agoپه شانګهای همکاریو ټولنه کې د افغانستان فعال ګډون ممکن او عملي دی
-
تازه خبرونه22 hours agoد اوبو غلي بحران او د میلیونونو کډوالو راستنېدا افغانستان له ګواښ سره مخ کړی
-
څار3 days agoڅار: د پاکستان پوځ پر وړاندې د بلوڅ آزادي غوښتونکو بریدونه
