د روغتیا نړۍوالې ټولنې د ختیځې مډیټرانې سیمې مشرې حنان بلخي افغانستان ته د پولیو د له منځه وړلو د څار پلاوي له څلورم سفر وروسته ټینګار کړی، چې ټولو ماشومانو ته د ژوند ژغورونکو واکسینونو رسول او د هېواد د روغتیايي نظام پیاوړتیا باید لومړیتوب وي.

حنان بلخي په ایکس‌پاڼه کې لیکلي، چې د سفر پر مهال یې له افغان چارواکو، د روغتیايي سکټور له کارکوونکو، نړۍوالو همکارانو او د ملګرو ملتونو له اړوند ادارو سره لیدلي دي.

د نوموړۍ د څرګندونو له مخې؛ د واکسیناسیون د پوښښ پراخول، د لومړنیو روغتیايي خدمتونو پیاوړتیا او د روغتیايي نظام غښتلتیا باید په هم‌مهاله توګه پر مخ ولاړ شي، چې افغانستان د پولیو د له منځه وړنې او د راتلونکو نسلونو د روغتیا ساتنې په برخه کې نور پرمختګ وکړي.

حنان بلخي سره له دې، چې شته ننګونې یې یادې کړې؛ د روغتیايي سکټور د چارواکو او همکارانو له ژمنتیا ستاینه یې وکړه او له پولیو ناروغۍ څخه د پاک افغانستان د رامنځته کولو لپاره یې د همکاریو پر دوام ټینګار وکړ.

د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمیشنر برهم صالح او د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام رییس الکساندر ډي کرو د افغانستان د کډوالو او راستنېدونکو چارو له وزیر مولوي عبدالکبیر سره کتلي دي.

د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمیشنر برهم صالح ویلي، چې له پاکستان او ایران څخه د افغان کډوالو جبري ایستل د اندېښنې وړ دي او د کډوالو د ستونزو د هواري او باعزته ستنېدا لپاره درې اړخیزو او څلور اړخیزو همکاریو ته اړتیا ده.

برهم صالح کابل ته د خپل سفر پر مهال د مهاجرینو او راستنېدونکو چارو له وزیر مولوي عبدالکبیر، سره د کتنې پرمهال ویلي، چې ملګري ملتونه له افغانانو سره مرستو ته ژمن دي او هڅه کوي، چې افغانستان ته ډېرې بشري او پراختیايي مرستې راجلبې کړي.

د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام مشر ډي کرو هم په دې کتنه کې ویلي، چې په افغانستان کې امنیت او د نشه‌یي توکو پر وړاندې مبارزه مهمې لاسته راوړنې دي او نړۍوال باید د افغانانو د اقتصادي ودې او شته ظرفیتونو له پیاوړتیا ملاتړ وکړي.

په دې کتنه کې د مهاجرینو او راستنېدونکو چارو وزیر مولوي عبدالکبیر ویلي، چې د ملګرو ملتونو ادارو په سختو شرایطو کې له افغانانو سره مرستې کړې دي.

هغه زیاته کړې، د پرله‌پسې جګړو او نورو پېښو له کبله میلیونونه افغانان کډوالۍ ته اړ شوي او د دې ستونزې د اساسي لاملونو له منځه وړل اړین دي.

هغه ویلي، چې اسلامي امارت د اقتصادي ودې او سیمه‌ییز اتصال لپاره سترې پروژې پیل او سره له اقتصادي ستونزو، میلیونونو راستنو شویو او بې‌ځایه شویو افغانانو ته یې اړین خدمتونه وړاندې کړې دي.

ویل کیږي، چې دواړو لوریو د افغان کډوالو د ستونزو د حل، د مرستو د پراختیا او د ګډو همکاریو د پیاوړتیا په اړه هر اړخیز اندونه وړاندې کړي دي.

ټایمز آف انډیا ورځپاڼې راپور ورکړی، چې په نوي ډیلي کې د جنوبي آسیا پوهنتون د افغانستان له لوري د مالي ونډې د نه‌ورکړې له کبله افغان زده‌کړیالانو(محصلانو) ته د بورسونو ورکړه درولې ده.

د راپور له مخې، د جنوبي آسیا پوهنتون رییس کې‌کې اګروال ویلي؛ دا پرېکړه د بوټان له اعتراض وروسته شوې ده.

د نوموړي د څرګندونو له مخې: بوټان هېواد ټینګار کړی، چې په داسې حال کې افغان زده‌کړیالانو ته د بورسونو روان ساتل، چې افغانستان خپله مالي ونډه نه‌ده ورکړې؛ د هغو غړو هېوادونو پر وړاندې عادلانه نه‌ده، چې په منظم ډول خپله مالي ونډه ورکوي.

د هغو مالي اسنادو له مخې، چې ټایمز آف انډیا ترلاسه کړي؛ افغانستان له ۲۰۲۱ زېږدیز کال راپدېخوا دې پوهنتون ته هیڅ مالي مرسته نه‌ده ورکړې او د دې هېواد وروستۍ ثبت شوې ورکړه په ۲۰۲۰ زېږدیز کال کې ۳۰۷ زره ډالره وه.

د یاد پوهنتون رییس زیاته کړې، د اسلامي امارت له واکمنېدا راوروسته په دې تړاو هیڅ رسمي اړیکه نیول شوې نه‌ده.

هغه ویلي، چې هند د افغانستان اوسنی حکومت پر رسمیت نه‌پېژني؛ نو، ځکه د دې موضوع د حل لپاره د رسمي اړیکو رامنځته کول هم ناشوني وه.

سره له دې، چې بورسونه درول شوي دي؛ خو یاد پوهنتون ویلي، که د افغان چارواکو هوکړه ترلاسه شي، چمتو دی افغان زده‌کړیالان په تېره ښځینه زدهکړ‌یالانو ته انلاین زده‌کړې برابرې کړي.

د جنوبي آسیا پوهنتون رییس کې‌کې اګروال زیاته کړې، که د افغانستان مالي ونډه د کوم غړي هېواد یا بلې ادارې له لوري ورکړ شي؛ نو افغان زدهکړ‌یالانو ته د بورسیو د بېرته پیل امکان هم شته.

د راپور له مخې، د ۲۰۲۶ زېږدیز کال د نوې دورې د جذب لپاره ۲۵ افغانانو د لیسانس او ۶۶ نورو د ماسټرۍ او ډوکتورا پروګرامونو ته غوښتنلیکونه سپارلي وه؛ خو په پای کې هیڅ افغان زده‌کړیال په دې پوهنتون کې نوملیکنه ونه‌کړه.