د عامې روغتیا وزارت د خوړو او درملو مرستیال حمدالله زاهد او ورسره مل پلاوي هند ته د سفر پر مهال په ممبۍ ښار کې د درملو او خوراکي توکو د کیفیت د څارنې له یوه خصوصي لابراتوار او د ګجرات ایالت له څو هغو کارخونو لیدنه وکړه، چې طبي وسایل، خوراکي توکي او د طبي محصولاتو اومه توکي تولیدوي.

د عامې روغتیا وزارت ویلي، په ممبۍ کې د کیفیت د څارنې له لابراتوار څخه د لیدنې پر مهال د هغو درملو او خوراکي توکو د آزمون بهیر وکتل شو، چې نورو هېوادونو ته صادرېږي.

په دې لیدنه کې دواړو لوریو د کیفیت د څارنې، د لابراتوار له تخنیکي وړتیاوو د ګټې اخیستنې او د کارکوونکو د وړتیاوو لوړولو په برخو کې د همکاریو پر پیاوړتیا خبرې وکړې.

د هوکړې له مخې؛ هندي لابراتوار به افغان لوري ته د همکاریو داسې بشپړه طرحه وړاندې کړي، چې له هر اړخیزې ارزونې وروسته د ګډو همکاریو د څرنګوالي د روښانه کولو لپاره تخنیکي ناستې ترسره شي.

دغه راز یاد لابراتوار د وړتیاوو لوړولو په برخه کې د همکارۍ چمتووالی ښودلی او د عامې روغتیا وزارت به هم اړین معلومات دې مرکز ته وړاندې کړي.

د دې سفر په بله برخه کې د عامې روغتیا وزارت پلاوي د ګجرات ایالت د طبي وسایلو له یوې تولیدي کارخانې، د خوراکي توکو له یوې لویې تولیدي کارخانې او د طبي محصولاتو د اومو توکو له یوې تولیدي کارخانې لیدنه وکړه.

د دغو لیدنو پر مهال د تولیدي بهیر، تخنیکي وړتیاوې، د ټکنالوژۍ کارونه او د کیفیت د معیارونو مراعاتول وکتل شول. همدارنګه، د معیاري طبي وسایلو، خوراکي توکو او د طبي محصولاتو د اومه توکو د تولید او برابرولو، د سوداګریزو اړیکو د پراختیا او له شته وړتیاوو څخه د ګټې اخیستنې په اړه خبرې وشوې.

د عامې روغتیا وزارت وایي؛ د شوې هوکړې له مخې به هندي کارخانې د خپلو تولیدي محصولاتو تفصیلي نوملړ له افغان لوري سره شریک کړي، چې د اړتیاوو له ارزونې وروسته د باکیفیته او معیاري محصولاتو د مناسبې بیې په بدل کې د برابرولو زمینه برابره شي.

دغه راز د تجربو او ټکنالوژۍ د لېږد او په افغانستان کې د طبي وسایلو د تولید د زمینې د ارزونې لپاره، د طبي وسایلو د تولیدي کارخانې مسوولانو ته د سفر بلنه ورکړ شوې ده.

دا لیدنې په داسې وخت کې ترسره کیږي، چې د عامې روغتیا وزارت هڅه کوي د سیمې هېوادونو له تخنیکي او تولیدي وړتیاوو څخه پر ګټه اخیستنه د باکیفیته او معیاري درملو، طبي وسایلو او طبي توکو ته د لاسرسي زمینه نوره هم پیاوړې کړي.

د ملګرو ملتونو د ماشومانو صندوق(یونیسف) د تازه بشري وضعیت په اړه راپور ښیي، چې د روان کال په جولای  کې د ۱۴ ولایتونو ناڅاپي سېلابونو د څه باندې زر کورنیو ژوند اغېزمن کړی دی.

د یونیسف د راپور له مخې، سېلابونو په ټوله کې ۱۱۶۸ کورنۍ زیانمنې کړې او ۱۱۶۴ کورونه یې ویجاړ یا زیانمن کړي دي.

راپور زیاتوي، د نورستان په مرکز پارون کې د سېلابونو له کبله ۲۳ کسان مړه شوي او د شاوخوا زر کورنیو د اوبو رسولو خدمتونه ګډوډ شوي دي.

یونیسف ویلي، چې د اساسي روغتیایي چوپړتیاوو د وړاندې کولو لپاره یې له ۲۳۹۳ ثابتو او ۱۶ ګرځنده روغتیایي مرکزونو سره مرسته کړې او په ټول افغانستان کې یې د ناروغیو ۲۴۵ پېښو ته رسېدنه کړې ده.

د دې ادارې د څرګندونو له مخې؛ د جولای په میاشت کې شاوخوا ۱۸۳ زره له پېنځه کلونو کم عمره ماشومان د شري پر وړاندې واکسین شوي دي.

د اوبو، حفظ‌الصحې او روغتیا په برخه کې شاوخوا ۹۶ زره او ۳۰۰ کسانو د څښاک پاکو اوبو ته لاسرسی موندلی، له ۸۹ زره ډېرو کسانو له بنسټیزو حفظ‌الصحې خدمتونو ګټه اخیستې او ۱۸۰ زره او ۸۱۴ کسانو ته د اوبو او حفظ‌الصحې اړین توکي برابر شوي دي.

یونیسف او شریکانو یې په جولای کې شاوخوا ۱.۱ میلیون ماشومان د سختې خوارځواکۍ له پلوه هم کتلي، چې ۱۰۴ زره او ۶۰۲ ماشومان د خوارځواکۍ د درملنې لپاره بستر شوي دي.

د راپور له مخې، په همدمره وخت کې ۱۰.۳ میلیون له شپږ څخه تر ۵۹ میاشتو عمر لرونکو ماشومانو ته د ای ويټامین بشپړونکي درمل هم ورکړ شوي دي.

یونیسف ټینګار کړی، چې د بشري ننګونو له شتون سره – سره په افغانستان کې زیانمنو ماشومانو او کورنیو ته د روغتیا، تغذیې، اوبو او حفظ‌الصحې خدمتونو د رسولو هڅې روانې دي.

د پاکستان د لاهور سترې محکمې په یوه لنډمهاله حکم کې چارواکو ته امر کړی، چې د پنجاب ایالت له طبي پوهنځیو څخه د ۱۳ افغان زده‌کړیالانو له ایستلو ډډه وکړي.

دا پرېکړه قاضي خالد اسحاق د یو شمېر زده‌کړیالانو، چې صبیحه دفتاني او وحیده اسد رسول هم په کې دي؛ د عریضې له څېړلو وروسته صادره کړې ده.

دغو زده‌کړیالانو په خپله عریضه کې له طبي پوهنځیو څخه د دوی د ایستلو اړوند پرېکړې ننګولې دي.

په قضیه کې ویل شوي، چې افغان زدهکړیالان د پنجاب په بېلابېلو طبي پوهنځیو کې پر زده‌کړو بوخت دي او یو شمېر یې د طب د زده‌کړو په څلورمو او پېنځمو کلونو کې دي.

محکمې د پاکستان د روغتیايي علومو له پوهنتون، د پاکستان له طبي او غاښونو شورا او اړوند طبي پوهنځیو هم غوښتي، چې په راتلونکې غونډه کې د دغې قضیې په اړه خپل ځوابونه وړاندې کړي.

دا حکم په داسې وخت کې صادر شوی، چې د پاکستان د افغان طبي زده‌کړیالانو برخلیک له نامعلوم حالت سره مخ دی. تېره میاشت هم د لاهور سترې محکمې افغانستان ته د افغان طبي زده‌کړیالانو د ستنولو د پرېکړې پلي کېدا ځنډولې وه.

د نوي حکم له مخې، دغه ۱۳ افغان زدهکړیالان به د قضیې له  څېړنې او د اړوند چارواکو د ځوابونو ترلاسه کېدا پورې له طبي پوهنځیو څخه له ایستل کېدا خوندي وي.