په هرات ولایت کې پر ملکي وګړو د مرګوني برید له کبله نړیواله غندنه راپارېدلې او د هېواد په ګوټ ګوټ کې د افرادو، اشخاصو او ادارو د خواخوږۍ پیغامونه وړاندې شوي دي.

دا خونړۍ پېښه له هغې وروسته رامنځته شوه، چې ناڅرګندو وسله‌والو د جمعې پر ورځ(د وري یوویشتمه / د  اپریل لسمه) د هرات ولایت د انجیل ولسوالۍ په ده مهري کلي کې ناڅرګندو وسله‌والو د انجیل او زنده جان ولسوالیو ترمنځ د ده مهري په سیمه کې د شیعه ګانو د زیارت مخې ته په تفریحي سیمه کې د راټولو شویو خلکو پر ګڼه ګوڼه ډزې وکړې.

د تائید شویو راپورونو له مخې؛ لږ تر لږه ۱۱ کسان وژل شوي او ۱۱ نور، چې ښځې او ماشومان هم په کې دي ټپیان شول.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي دفتر(یوناما) د قربانیانو او د هغوی له کورنیو سره خپله خواخوږي څرګنده کړې او دا پېښه یې یو «وحشتناک جنایت» وباله.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د دفتر چارسمبالې جورجټ ګانیون ویلي: «مونږ د قربانیانو او د هغوی له کورنیو سره خپله خواخوږي څرګندوو او د ټپیانو د روغتیا هیله کوو.»

هغه همدارنګه له چارواکو وغوښتل، چې په دې اړه بشپړه څېړنه وکړي او په ټول افغانستان کې د ټولو خلکو امنیت ډاډمن کړي.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بنټ هم دا برید وغانده او دا یې «وحشیانه» وباله او د عدالت منګولو ته یې د عاملانو د کښلو غوښتنه وکړه.

هغې زیاته کړې، چې قربانیان شیعه مسلمانان دي.

همدارنګه ټینګار کوي، چې دا ډول هدفمند تاوتریخوالی باید بې سزا پاتې نشي.

اروپايي ټولنې هم دا ډله‌ییزه وژنه وغندله او څرګندوي، چې د ملکي وګړو پر وړاندې تاوتریخوالی په هیڅ حالت کې د منلو وړ ندی.

اروپايي ټولنې د قربانیانو له کورنیو سره خپله خواخوږي او له زیانمنو شویو کسانو سره خپله خواشیني څرګنده کړه.

تر دې دمه کومې ډلې د برید مسوولیت ندی منلی.

په کابل کې د چین سفیر ژاو شینګ د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي سره په لیدنه کې ویلي، چې هېواد یې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د باور فضا د رامنځته کولو هڅې روانې ساتلي او روانې خبرې یې بې‌پرې د همکارۍ له مخې پیل کړې دي.

د اسلامي امارت بهرنیو چارو وزارت د خپرې شوې خبرپاڼې له مخې؛ دا لیدنه د چین په ارومچي ښار کې د دوه اړخیزو همکاریو، سیمه‌ییزو پرمختګونو او د افغانستان او پاکستان ترمنځ د خبرو اترو د روان بهیر په اړه ترسره شوه.

په دې لیدنه کې  شینګ ویلي؛ هیله لري، چې د سیمه‌ییز جیوپولیټیک وضعیت په پام کې نیولو سره د باور جوړونې، ښه نیت او د افغانستان او پاکستان ترمنځ په اړیکو کې د تشنج نشتوالي پروسه به دوام ومومي.

امیر خان متقي په داسې حال کې، چې د دواړو هېوادونو ترمنځ دوه اړخیزې اړیکې او همکارۍ مثبتې وارزولې؛ له خپل چینایي سیال څخه یې د ارومچي خبرو اترو د چمتووالي او کوربتوب او همدارنګه د سعودي عربستان، ترکیې، قطر او متحده عربي اماراتو له منځګړیتوب مننه څرګنده کړه.

متقي ويلي، چې تر اوسه پورې د کابل او اسلام‌آباد ترمنځ ښې خبرې اترې شوې دي او هغه هيله لري، چې کوچني تعبیرونه به د خبرو اترو د پرمختګ مخه ونه‌نیسي.

ازبکستان ته د افغان سوداګریز پلاوي د سفر پر مهال د افغانستان او ازبکستان د خصوصي سکټورونو ترمنځ په فرغانه ولایت کې یوه اړینه غونډه ترسره شوه، چې په کې د سوداګرۍ خونې د پانګونې څانګې د مرستیال زړګي عظیمي پر مشرۍ د ۴۰۰ میلیون ډالرو پر ارزښت ۲۰ بېلابېل سوداګریز تړونونه لاسلیک شول.

لاسلیک شوي تړونونه به د جامو، اومه توکو، درملو او نورو صنایعو لپاره زمینه برابره کړي.

د افغانستان سوداګرۍ خونې پلاوي د سیمې د اقتصادي وړتیاوو د ارزونې لپاره د فرغانې ښار له یو شمېر لویو کارخونو او تولیدي څانګو لیدنه وکړه.

په دې غونډه کې د سوداګرۍ خونې د مدیره پلاوي غړو عبدالله رحیمي، سید احمد نورزاد او عبیدالله هوتک په ګډون د اجرائیوي رییس مرستیال میرزامان پوپل او د دواړو هېوادونو یو شمېر سوداګرو ګډون درلود، چې په کې د اقتصادي همکاریو پر پراختیا ټینګار وشو.

ویل کیږي، چې دا غونډه د سیمه‌ییزې سوداګرۍ د پراختیا او د افغانستان او ازبکستان ترمنځ د اقتصادي اړیکو د پیاوړتیا لپاره یو اړین ګام دی.