د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې په یوه نوي راپور کې راغلي، چې د فبرورۍ له وروستیو راپدېخوا د افغانستان او پاکستان ترمنځ د شخړو له کبله لږ تر لږه ۹۰زره کسان زیانمن شوي، چې له ۵۲ سلنې څخه زیاتې یې ښځې او نجونې دي.

د راپور له مخې؛ د افغانستان په بېلابېلو برخو کې پر توپچي، هوايي او ډرون بریدونو له ۴۷زره څخه زیاتې ښځې او نجونې او شاوخوا ۴۲زره نرینه او هلکان زیانمن شوي دي.

د ملګرو ملتونو د ښځو ادارې په خپل راپور کې ویلي، چې نښتو د افغانستان ۱۰ ولایتونه د کابل، کندهار، خوست، کنړ، لغمان، ننګرهار، نورستان، پروان، پکتیا او پکتیکا په ګډون زیانمن کړي دي.

دې بنسټ زیاته کړې؛ په دې پېښو کې شاوخوا ۱۱زره ۳۶۸ کورنۍ زیانمنې شوي، چې ۹۳۵ یې د ښځو له‌خوا رهبري کیږي او په بحراني حالاتو کې د ښځو لوی زیان‌منونکي حالت پر ګوته کوي.

راپور ښیي، چې په ځینو جنوب ختیځو سیمو کې ښځینه مرستندویه کارکوونکې د ارزونې په لړ کې نه‌وې یا یې ګډون له روغتیایي او تعلیمي سکټورونو سره تړلی و.

همدارنګه د سرچینو نشتوالی، لوژسټیکي محدودیتونه او د مناسب ټرانسپورټ نشتوالی په زیانمنو سیمو کې د دوی د شتون محدودولو لوی عوامل بلل شوي دي.

دې بنسټ ټینګار کړی؛ د ښځو لاسرسی اړینو خدماتو او د مرستې په بهیر کې د ګډون لپاره باید پیاوړی شي، چې د زیانمنو خلکو اړتیاوې غوره ترسره شي.

چین په سینکیانګ ایالت کې «سن‌لینګ» نومی نوې اداري واحد رامنځته کړی، چې د افغانستان او د پاکستان تر کنټرول لاندې کشمیر سرحدونو ته نږدې یوه سټراټیژیکه اړینه سیمه ده.

د راپورونو له مخې: نوی جوړ شوی اداري واحد د قراقرم غرونو لړۍ ته نږدې او د واخان دهلیز په اوږدو کې پروت دی؛ یوه نرۍ لار ده، چې چین له افغانستان سره نښلوي او تل حساس امنیتي ټکي  پېژندل شوی دی.

چینایي چارواکو ویلي، چې د دې اداري واحد له جوړولو موخه د پولې د څارلو پیاوړتیا ده او د چین خاورې ته د اویغور بېلتون‌غوښتونکو جنګیالیو د احتمالي نفوذ مخنیوی دی.

دا درېیم نوی اداري واحد دی، چې چین یې له تېر یوه کال راپدېخوا په سینکیانګ کې رامنځته کوي.

دا پرېکړه په داسې حال کې رامنځته کیږي، چې د ختیځ ترکستان اسلامي غورځنګ ته له ورته ډلو څخه، چې بیجینګ یې د خپل ملي امنیت لپاره ګواښ بولي؛ اندېښنه لري.

د سینکیانګ سیمه‌ییز حکومت د اعلان له مخې؛ دا اداري واحد د مارچ پر شپږویشتمه رامنځته شوی او د کاشغر تر ادارې لاندې به کار کوي، چې مرکزي او سویلي آسیا سره نښلوي.

کارپوهانو ويلي، چې دا هڅه د بیجینګ د سرحدي امنیت او په دې سیمو کې د حکومتدارۍ د جوړښتونو پر پیاوړتیا د زیاتېدونکی تمرکز ښکارندویي کوي. په ځانګړي توګه په هغو سیمو کې، چې د قومي ننګونو او د پولې هاخوا ګواښونو سره مخ دي.

د بهرنیو چارو وزارت د خبرپاڼې له مخې؛ په دې لیدنه کې د سیمه‌ییزوبدلونونو او د چین په اورمچي ښار کې د ترسره شویو مذاکراتو په اړه خبرې وشوې.

د افغانستان بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې په کابل کې د لیدنې پر مهال د ترکیې جمهوریت د سفارت چارسمبالي(سرپرست) سادین آیلدز او د هېواد بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي د دواړو هېوادونو ترمنځ اړیکې مثبتې وارزولې او په دې اړه یې د ترکيې د منځګړیتوب پخوانۍ هڅې هم ارزښتناکې وبللې.

امير خان متقي له پاکستاني لوري سره د سولې د وروستيو خبرو په اړه ويلي؛ تر دې دمه مثبتي خبرې شوې دي او هیله ده، چې جزئي تخنيکي مسايل د خبرو د پرمختګ بهیر له خنډ سره مخ نه‌کړي.

ویل کیږي، چې د ترکيې سفير څرګنده کړې؛ هېواد ته يې د افغانستان او پاکستان ترمنځ مثبتې اړيکې ځانګړی ارزښت لري او په دې برخه کې به خپلې هڅې روانې وساتي.