یو ایراني چارواکي د یکشنبې پر ورځ ویلي؛ د دې هېواد چارواکو تائید کړې، چې په وروستیو لاریونونو کې لږ تر لږه ۵ زره کسان وژل شوي، چې شاوخوا ۵۰۰ یې امنیتي ځواکونه دي.

دې چارواکي د موضوع د حساسیت له کبله ونه‌غوښتل، چې نوم یې واخیستل شي؛ د وژنې مسوولیت یې د “ترهګرو او وسلوالو بلواګرو” پر غاړه واچاوه.

رویټرز خبري سرچینې د دې چارواکي د څرګندونو له مخې راپور ورکړی، چې ترټولو سختې نښتې او د قربانیانو ترټولو لوی شمېر د ایران د شمال لویدیځ په کُردي سیمو کې رامنځته شوي. هغه سیمې، چې د ناکراریو په وروستیو ورځو کې د ډېر تاوتریخوالي شاهدې وې.

چارواکي دا هم ویلي؛ ” شونې ده، چې دا شمېر نور هم لوړ شي”.

هغه ادعا کړې، چې اسرائیل او ځینې نورې ډلې د لاریونکوونکو ملاتړ کوي.

ایراني چارواکي بې ثباتي تل “بهرانیو دښمنانو ” ته منسوبوي. په داسې حال کې، چې خپلواکې ادارې بېلابېل شمېر وړاندې کوي.

په امریکا کې د بشري حقونو ټولنې “هارانا” د ۳ زره او ۳۰۸ کسانو وژنه تائید کړې او له ۴ زره څخه د زیاتو کسانو وژنه تر څېړنو لاندې ده. دې ادارې له ۲۴ زره څخه د ډېرو کسانو نیول اعلان کړي دي.

دغه راز په ناروې کې د کُردانو د بشري حقونو ټولنې “هنګا” راپور ورکړی، چې د ډسمبر په وروستیو کې پیل شوي پراخ لاریونونه او خونړۍ نښتې؛ د ایران په شمال لویدیځ کې رامنځته شوې دي.

د بشري حقونو ژغورونکو ډلو ویلي په ایران کې له یوې اوونۍ راپدېخوا د پراخو اعتراضونو پر مهال له ۱۶ ډېرو کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړی او سلګونه نور نیول شوي دي.

دا اعتراضونه د لوړ انفلاسیون او د خلکو د معیشتي وضعیت د خرابېدو له کبله پیل شوي او په څو ولایتونو کې اعتراضي لاریونونه له امنیتي ځواکونو سره پر تاوتریخوالي او نښتو اوښتي دي.

د رویټرز د راپور له مخې؛ د ځاني زیانونو او نیولو شمېر د دولتي رسنیو او بشري حقونو د بنسټونو له لوري بېلابېل اعلان شوي، چې د خپلواک تصدیق امکان یې نشته.

د بشري حقونو شبکې «هرانا» د لږ تر لږه ۱۶ کسانو له وژل کېدا او ۵۸۰ څخه د زیاتو کسانو نیول کېدا خبر ورکړی. په داسې حال کې، چې د «هنګاو» بشري حقونو ډلې د وژل شویو شمېر لږ تر لږه ۱۷ کسان اعلان کړي دي.

په تېرو درې کلونو کې دا اعتراضونه د ایران تر ټولو لویه ناآرامي ګڼل کېږي؛ په لومړي سر کې له بازارونو او دوکاندارانو پیل شول او وروسته زده‌کړیالانو یا محصلینو او ولایتي ښارونو ته وغځېدل. راپورونه ښيي، چې تر ټولو سختې نښتې د ایران په لویدیځو سیمو کې رامنځته شوې دي؛ خو پلازمېنه تهران او د سیستان او بلوچستان ولایت هم د اعتراضونو شاهدان ول.

د دغو اعتراضونو په غبرګون کې د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان له معترضانو سره د «مسوولانه او نرم» چلند غوښتنه کړې او ټینګار کوي، چې «ټولنه پر زور آرامه کېدی نشي».

له بلې خوا د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ هغه ګواښونه، چې ویلي یې دي د معترضانو پر وړاندې د تاوتریخوالي په صورت کې به ترې ملاتړ وکړي؛ د ایراني لوړپوړیو چارواکو له تندو غبرګونونو سره مخ شوي دي.

د ایران رهبر آیت‌الله علي خامنه‌یي ویلي، چې هېواد به یې «د دښمن پر وړاندې تسلیم نشي».

ایران په داسې شرایطو کې له دې اعتراضونو سره مخ دی، چې د انفلاسیون کچه له ۳۶ سلنې لوړه ښودل شوې، د ملي اسعارو ارزښت بشپړ راټیټ شوی او نړیوالو بندیزونو هم پر اقتصاد فشار روان ساتلی دی. نړیوالو مالي بنسټونو هم د ۲۰۲۶ کال لپاره د ایران د اقتصادي رکود په اړه خبرداری ورکړی دی.

دا په داسې حال کې ده، چې امنیتي ځواکونو په هم‌مهاله توګه د معترضانو او د ټولنیزو رسنیو د فعالانو د نیولو لړۍ چټکه کړې ده.

د استانبول څارنوالۍ دفتر د پنجشنبې پر ورځ( د مرغومي څلورمه ) ویلي، چې ترکي چارواکو د داعش هغه ۱۱۵ شکمن غړي نیولي، چې غوښتل یې د دې هېواد د کریسمس او نوي کال  پر جشنونو بریدونه وکړي.

رویټرز د استانبول د څارنوالۍ د خبرپاڼې له مخې راپور ورکړی، چې د ښار پولیسو داسې معلومات تر لاسه کړل، چې ښیي؛ په ترکیه کې د داعش غړي د کریسمس او نوي کال پر جشنونو په ځانګړي توګه پر غیر مسلمانانو د بریدونو پلان لري.

د خبرپاڼې له مخې؛ پولیسو په استانبول کې پر ۱۲۴ سیمو ځانګړي عملیات وکړل او له ۱۳۷ شکمنو څخه یې ۱۱۵ کسان ونیول، چې په لته کې یې ول.

ویل کیږي، چې په دې عملیاتو کې څو تومانچې او ځینې مهمات هم نیول شوي دي.