نړۍ
له ایران سره د امریکا تړون باید اټومي بنسټونه له منځه یوسي – بنیامین نتانیاهو
نتنیاهو د «امریکايي یهودي سترو بنسټونو د مشرانو کلني کنفرانس» ته د وینا پر مهال ویلي؛ اسرائیل اوس هم اړتیا لري، چې په غزه کې «کار بشپړ کړي» او ټول تونلونه له منځه یوسي.
د رویټرز د راپور له مخې؛ د اسرائیلو لومړي وزیر بنیامین نتانیاهو د یکشنبې پر ورځ( د سلواغې شپږویشتمه ) ویلي: تېره اوونۍ یې د امریکا له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره خبرې کړي او ورته یې ویلي، چې له ایران سره د امریکا هر راز تړون باید د ایران د اټومي بنسټونو بشپړ له منځه وړل راونغاړي؛ نه دا، چې یوازې د یورانیمو د بډاینې بهیر ودروي.
نتنیاهو د «امریکايي یهودي سترو بنسټونو د مشرانو کلني کنفرانس» ته د وینا پر مهال ویلي؛ اسرائیل اوس هم اړتیا لري، چې په غزه کې «کار بشپړ کړي» او ټول تونلونه له منځه یوسي.
د نوموړي د څرګندونو له مخې؛ اسرائیل تر اوسه د اټکل شویو ۵۰۰ کیلومټرو تونلونو څخه ۱۵۰ کیلومټره ویجاړ کړي دي.
ټاکل شوې، چې د امریکا او ایران ترمنځ د خبرو دوهیم پړاو د روانې اوونۍ د سېشنبې پر ورځ ترسره شي.
د راپورونو له مخې؛ یوه ایراني ډیپلومات ویلي؛ ایران له امریکا سره داسې اټومي تړون غواړي، چې دواړو لوریو ته اقتصادي ګټې ورسوي.
نتانیاهو ویلي؛ هغه پر یوه احتمالي تړون شکمن دی؛ خو ټینګار یې وکړ: هر راز تړون باید دا تضمین کړي، چې بډایه شوی مواد له ایران څخه ووځي.
هغه څرګنده کړې: «هیڅ راز د بډاینې وړتیا باید پاتې نشي. یعنې نه یوازې د بډاینې بهیر درول، بلکې هغه وسایل او بنسټونه هم باید له منځه ولاړ شي، چې په اصل کې د بډاینې امکان برابروي.»
ایران او امریکا د روانې میاشتې په پیل کې د تهران د اټومي پروګرام پر سر د څو لسیزو شخړې د حل او د نوي پوځي ټکر د مخنیوي لپاره خبرې بیا پیل کړې دي.
امریکايي چارواکو رویټرز ته ویلي، چې امریکا سیمې ته دوهیمه الوتکهوړونکې بېړۍ استولې او که خبرې بریالۍ نشي؛ د اوږدمهاله پوځي کمپاین احتمال ته هم چمتووالی نیسي.
نتانیاهو دا هم ویلي، چې غواړي په راتلونکو لس کلونو کې له اسرائیلو سره د امریکا پوځي مرستې پای ته ورسوي. دا په داسې حال کې ده؛ اوسنۍ لس کلنه هوکړه، چې له مخې یې اسرائیل هر کال ۳.۸ میلیارډ ډالر ترلاسه کوي او ډېره برخه یې په امریکا کې پر تجهیزاتو لګېږي؛ په ۲۰۲۸ ز.کال کې پای ته رسېږي.
د نوموړي د څرګندونو له مخې: د پیاوړي اقتصاد له کبله« مونږ کولی شو هغه مالي برخه، چې د پوځي مرستو په توګه ترلاسه کوو؛ په تدریجي توګه پای ته ورسوو او زه وړاندیز کوم، چې په لس کلونو کې دا صفر ته راټیټه شي. اوسني درې پاتې کلونه د هوکړهلیک تر چتر لاندې او بیا اووه نور کلونه، چې په بشپړه توګه صفر ته راکښته شي.»
هغه زیاته کړې: «مونږ غواړو له امریکا سره له مرستو څخه د شراکت لوري ته ولاړ شو.»
نړۍ
ایران د هوکړې غوښتونکی دی؛ خو اټومي اختلافات یې خنډ شوي – ټرمپ
ټرمپ د دوشنبې پر ورځ په سپینه ماڼۍ کې خبریالانو ته ویلي، چې د دواړو خواوو ترمنځ پر اټومي مسلو خبرې د اختلافاتو له کبله درېدلې دي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، چې ایران د یوې هوکړې غوښتونکی دی؛ خو ټینګار کوي، چې تهران به هیڅکله اټومي وسلې ته لاسرسی ونهمومي.
ټرمپ د دوشنبې پر ورځ په سپینه ماڼۍ کې خبریالانو ته ویلي، چې د دواړو خواوو ترمنځ پر اټومي مسلو خبرې د اختلافاتو له کبله درېدلې دي.
هغه هممهاله د هرمز تنګي له لارې پر تېرېدونکو کښتیو د «بندیز» پیل هم اعلان کړ.
د امریکا ولسمشر ادعا کړې، چې ایران په یوه تازه اړیکه کې د هوکړې غوښتونکی شوی دی؛ د رویټرز په ګډون خبري سرچینو څرګنده کړې، چې دا ادعا تر دې دمه خپلواک تائید نهلري.
ټرمپ د واشنګټن پر دریځ د ټینګار ترڅنګ زیاته کړې: « ایران به هیڅکله اټومي وسلې ته د لاسرسي اجازه ونهلري. مونږ هیڅ هېواد ته اجازه نشو ورکولی، چې له نورې نړۍ باج واخلي.»
دا څرګندونې په داسې حال کې وړاندې کیږي، چې په سیمه کې تاوتریخوالی زیات شوی او د اټومي خبرو راتلونکی هم ناڅرګند پاتې دی.
نړۍ
د منځني ختیځ جګړه د نړۍ اقتصاد ته ګواښ دی
د دغو بنسټونو چارواکو ویلي، چې د نړۍ د اقتصادي ودې وړاندویېنه کمه شوې او په مقابل کې به د انفلاسیون کچه لوړه شي.
د پیسو نړیوال صندوق او نړیوال بانک خبرداری ورکړی، چې د منځني ختیځ جګړې؛ له کووېډ-۱۹ او د اوکراین جګړې وروسته به د درېیم ستر اقتصادي ناورین په توګه پر نړیوال اقتصاد پراخ اغېز ولري.
د دغو بنسټونو چارواکو ویلي، چې د نړۍ د اقتصادي ودې وړاندویېنه کمه شوې او په مقابل کې به د انفلاسیون کچه لوړه شي.
د دوی د څرګندونو له مخې؛ مخ پر پرمختیا هېوادونه او نوې راټوکېدلي اقتصادونه به د انرژۍ د بیو د لوړېدا او د ځنځیري عرضې د ګډوډۍ له کبله تر ټولو ډېر زیان وویني.
د نویو اټکلونو له مخې؛ د دغو هېوادونو اقتصادي وده به په ۲۰۲۶ ز.کال کې شاوخوا ۳.۶۵ سلنې ته راټیټه او که جګړه دوام ومومي کېدی شي تر ۲.۶ سلنې پورې هم راکښته شي.
همدارنګه اټکل شوی، چې انفلاسیون یا د بیو لوړېدا به ۴.۹ سلنې ته پورته شي او په له دې بدې سناریو کې به ۶.۷ سلنې ته ورسېږي.
د پیسو نړیوال صندوق دا خبرداری هم ورکړی، چې د ناورین د غځېدا په صورت کې به په نړۍ کې شاوخوا ۴۵ میلیون نور کسان د خوړو له سختې ناامنۍ سره مخ شي.
دغه راز دغو بنسټونو له بېوزلو هېوادونو سره د بېړنیو مرستو د اړتیا یادونه کړې او ټینګار یې کړی، چې د ناورین د غځېدا د مخنیوي لپاره ورته د میلیارډونو ډالرو مالي ملاتړ اړین دی.
اقتصادي کارپوهانو ویلي، چې حکومتونه باید د بیو د لوړېدا د څارنې لپاره لنډمهالې موخې او کړنې ترسره کړي؛ ځکه پراخې او بېپروګرامه تګلارې د انفلاسیون زیاتېدا رامنځته کولی شي.
در همین حال، این نهادها از نیاز فوری کشورهای کمدرآمد به کمکهای اضطراری خبر داده و تأکید کردهاند که میلیاردها دالر حمایت مالی برای جلوگیری از تشدید بحران ضروری است.
کارشناسان اقتصادی میگویند دولتها باید اقدامات هدفمند و موقتی برای مهار افزایش قیمتها روی دست گیرند، زیرا سیاستهای گسترده میتواند به افزایش بیشتر تورم منجر شود.
نړۍ
د هائیټي په تاریخي کلا کې د ګڼې ګوڼې له کبله مرګ او ژوبله رامنځته شوې
د هایټي د شمالي څانګې د ملکي خوندیتوب رییس ژان هانري پټي ویلي، چې دا پېښه په لافریر تاریخي کلا کې رامنځته شوې، چې د نولسمې پېړۍ په لومړیو کې له فرانسې څخه د هائیټي له خپلواکۍ وروسته جوړه شوې ده.
رویټرز راپور ورکړی، چې چارواکو د شنبې پر ورځ د هائیټي په شمالي کلیوالي سیمه کې د ګڼې ګوڼې په پېښه کې لږ تر لږه ۳۰ کسان ووژل شول او دا هم شونې ده، شمېر یې نور هم زیات شي.
د هایټي د شمالي څانګې د ملکي خوندیتوب رییس ژان هانري پټي ویلي، چې دا پېښه په لافریر تاریخي کلا کې رامنځته شوې، چې د نولسمې پېړۍ په لومړیو کې له فرانسې څخه د هائیټي له خپلواکۍ وروسته جوړه شوې ده.
د رویټرز د څرګندونو له مخې، دغه پېښه د شنبې پر ورځ د هائیټې په شمال کې رامنځته شوې ده
هائیتي یو سیاحتي ځای دی، د یونیسکو په نړیوال میراث کې ثبت دی.
ویل کیږي، چې د شنبې پر ورځ زدهکوونکو او لیدونکو د دې کلا کلني جشن ته راغلي وه، چې دا پېښه رامنځته شوه.
-
نړۍ3 days agoد هائیټي په تاریخي کلا کې د ګڼې ګوڼې له کبله مرګ او ژوبله رامنځته شوې
-
تازه خبرونه2 days agoپه هرات کې پر ملکي وګړو د مرګوني برید په اړه نړیوال غبـــرګونونــه راڅــرګند شول
-
سیمه ییز خبرونه2 days agoامریکا د ایران سمندري بندرونو ته د بېړیو پر تګ راتګ بندیز ولګاوه
-
روغتيا3 days agoد روان کال د ګوزڼ واکسین لومړی ملي کمپاین پیل شو
-
تازه خبرونه3 days agoپه اسلام آباد کې د ایران او امریکا ترمنځ خبرې اترې پیل شوې
-
نړۍ18 hours agoایران د هوکړې غوښتونکی دی؛ خو اټومي اختلافات یې خنډ شوي – ټرمپ
-
نړۍ2 days agoد منځني ختیځ جګړه د نړۍ اقتصاد ته ګواښ دی
-
تازه خبرونه2 days agoامیرخان متقي او د ترکیې سفیر پر سیمهییزو بدلونونو خبرې وکړې
