د «بې‌پولې ډاکټرانو» نړیوالې ټولنې خبرداری ورکړی، چې د ۲۰۱۵ ز.کال د کندوز روغتون له بمبارډ وروسته د مخنیوي له هڅو سره–سره د جګړې په سیمو کې پر روغتونونو او روغتیايي مرکزونو بریدونه زیات شوي دي.

د بې‌پولې ډاکټرانو د نړیوالې ټولنې مشرې لارا لیزر د سنګاپور په شانګری‌لا امنیتي خبرو اترو کې د وینا پر مهال د ۲۰۱۵ ز.کال هغه هوايي برید ته نغوته(اشاره) وکړه، چې امریکایي ځواکونو د افغانستان د کندوز ښار د بې‌پولې ډاکټرانو پر روغتون هوایي برید وکړ. هغې وویل؛ هغه مهال دا برید له پراخو نړیوالو غبرګونونو سره مخ شو او په اړه یې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا ۲۲۸۶ پرېکړه‌لیک هم تصویب شو، چې په وسله‌والو شخړو کې باید روغتیايي کارکوونکي او طبي تاسیسات خوندي پاتې شي.

لیزر ویلي: «په هغه وخت کې پراخ غبرګونونه وښودل شول او څېړنې هم ترسره شوې؛ خو له هغه وخت راپدېخوا لیدل شوي، چې دا پېښې نه یوازې کمې شوې نه‌دي، بلکې پر روغتونونو او کلینیکونو بریدونه زیات شوي هم دي.»

هغې زیاته کړې؛ یوازې له تېر کال راپدېخوا د نړۍ په جګړه‌ییزو سیمو کې پر روغتیايي مرکزونو له ۱۳۰۰ څخه ډېر بریدونه ثبت شوي او نږدې ۸۰ سلنه یې د دولتي لوریو له‌خوا ترسره شوي دي.

د نوموړې د څرګندونو له مخې، پر روغتیايي مرکزونو د بریدونو زیاتوالي د روغتیايي کارکوونکو او بشري مرستو د کارکوونکو ترمنځ وېره خپره کړې او ملکي وګړو ته یې د ژوند ژغورونکو مرستو رسول نور هم ستونزمن کړي دي.

هغې دا هم ویلي: « دا هغه واقعیت دی، چې ملکي وګړي ورسره مخ دي او مونږ ته ورته بشري مرستندویه بنسټونه هم له همدې واقعیت سره مخ دي.»

لیزر ټینګار کړی؛ د جګړې په سیمو کې روغتیايي کارکوونکي مو له دې سره-سره د تجهیزاتي له کمېدا او پرله‌پسې امنیتي ګواښونو سره هم مخ شوي، خو خپلې دندې یې روانې ساتلې دي.

د هغې د څرګندونو له مخې، د روغتیايي مرکزونو ډېر کارکوونکي د روان تاوتریخوالي له کبله خپلو کاري ځایونو ته له تګ راتګ څخه وېره لري.

د بې‌پولې ډاکټرانو نړیوالې ټولنې مشرې له حکومتونو او پوځي مشرانو وغوښتل، چې د نړیوالو بشردوستانه قوانینو رعایت ته ژمن پاتې شي او د دغو قوانینو سرغړوونکي حساب‌ورکوونکي وګرځوي.

متحده عربي اماراتو د لغمان ولایت له هغې ټرافیکي پېښې وروسته، چې له کبله یې لسګونو کسانو ته مرګ‌ او ژوبله واوښته، له افغانستان سره خپله خواخوږي او پیوستون څرګند کړی دی.

د متحده عربي اماراتو بهرنیو چارو وزارت په یوه خبرپاڼه کې د پېښې د قربانیانو له کورنیو او همدارنګه د افغانستان له حکومت او خلکو سره خپله ژوره خواخوږي او ډاډګېرنه څرګنده کړې ده.

یاد وزارت یو ځل بیا له افغانستان څخه د خپل ملاتړ پر دوام ټینګار کړی او د دې پېښې ټپیانو ته یې د بېړنۍ روغتیا هیله کړې ده.

د یادونې ده، چې له پاکستان څخه د راستانه شویو کډوالو د لېږد یو موټر د کابل ـ جلال‌آباد پر عمومي لویه لاره واوښت، چې له کبله یې ۲۲ کسان مړه او ۳۶ نور ټپیان شوي دي.

د افغانستان اسلامي امارت دفاع وزیر محمد یعقوب مجاهد په روسیه کې د نړیوال امنیتي کنفرانس له ګډون وروسته د شنبې پر ورځ کابل ته راستون شو او څرګنده یې کړه، چې د کابل او مسکو ترمنځ د تخنیکي ـ پوځي همکاریو د هوکړې عملي پړاوونه به په نږدې راتلونکي کې پیل شي.

محمد یعقوب مجاهد په کابل نړیوال هوايي ډګر کې ویلي، چې روسیې ته د افغان پلاوي سفر د مسکو پر رسمي بلنه او په یوه مهم امنیتي کنفرانس کې د ګډون لپاره ترسره شو.

د نوموړي د څرګندونو له مخې، په دې غونډه کې یوازې محدود شمېر هېوادونو ته د وینا فرصت ورکړ شوی و او افغانستان هم د هغو هېوادونو له ډلې و.

دفاع وزیر له روسیې سره د لاسلیک شوې هوکړې په اړه ټینګار کړی، چې دا د تخنیکي او پوځي همکاریو هوکړه ده او باید د دفاعي یا امنیتي تړون په توګه ونه‌ګڼل شي.

هغه ویلي: «د دې هوکړې عملي چارې به په راتلونکو ورځو کې پیل شي او پر بېلابېلو اړخونو به یې خبرې وشي، چې عملي بڼه خپله کړي.»

د مجاهد د څرګندونو له مخې، د دې هوکړې اساسي موخه د تخنیکي وړتیاوو لوړول او په افغانستان کې د روسي جوړو پوځي تجهیزاتو د اغېزمنې استفادې زمینه برابرول دي.

نوموړي زیاته کړې؛ د افغانستان د پوځي تجهیزاتو د پام وړ برخه لکه الوتکې، چورلکې او ځینې روسي وسلې، چې ترمیم، ساتنې او پراختیا لپاره تخنیکي همکاریو ته اړتیا لري.

یعقوب مجاهد څرګنده کړې؛ د اسلامي امارت سیاست د نورو هېوادونو د نه ګواښلو پر اصل ولاړ دی او د افغانستان پوځي پرمختګونه د سیمې د امنیت او ثبات د ټینګښت لپاره ترسره کېږي.

هغه ویلي، چې افغانستان د نورو هېوادونو په ګډون د امریکا او برازیل پوځي تجهیزات هم لري او که اړتیا او متقابله لېوالتیا موجوده وي؛ له دغو هېوادونو سره هم ورته هوکړې لاسلیک کېدی شي.

دفاع وزیر ټینګار وکړ؛ د افغانستان ملي ګټې لومړیتوب لري او هیڅ داسې هوکړه به لاسلیک نه‌شي، چې د هېواد له ګټو سره په ټکر کې وي.

هغه د کابل او مسکو ترمنځ د پوځي همکاریو په اړه د ځینو اندېښنو په غبرګون کې ویلي؛ ښايي ځینې هېوادونه خپل ځانګړي نظرونه ولري، خو دا موضوع په خبرو اترو کې  مطرح شوې نه‌ده.

نوموړي د پاکستان ویلي، چې ښايي اسلام‌آباد د دې هوکړې په تړاو اندېښنې ولري.

هغه زیاته کړه: «څو میاشتې مخکې پاکستان پر جرأت د افغانستان ځینې سیمې بمبارډولی شوې؛ خو مونږ هڅه کوو، چې په نږدې راتلونکي کې بیا هیڅوک د داسې اقدام جرأت ونه‌کړي.«

ویل کیږي، چې افغانستان د خپلو دفاعي وړتیاوو پیاوړتیا ته اړتیا لري او اسلامي امارت د هېواد د ساتنې لپاره پرله‌پسې هڅې کوي، چې په راتلونکي کې د دفاعي سیسټمونو د جوړولو او په دې برخه کې د نورو همکاریو په اړه هم بحثونه وشي.