Connect with us

روغتيا

کیمیاوي ککړتیاوو د نرینه وو د سپرم شمېر کم کړی – څېړنه

Published

 on

(Last Updated On: غبرګولى ۲۳, ۱۴۰۱)

د یورونیوز د څرګندونو له مخې؛ ساینس پوهانو په ډاګه کړې؛ د نرینه وو د ادرار په اړه څېړنې ښیي، چې د کیمیاوي ککړتیاوو په کچه کې د پام وړ ډېروالي په نرینه وو کې د سپرم شمېر کم کړی دی.

په هغه څېړنه کې، چې اینوایرومنت نړیوالې مجلې د نرینه وو د سپرم د کمېدو د اغېزو په اړه خپره کړې؛ ښیي، چې د نږدې ۱۰۰ رضاکارو د ادرار له نمونو څېړلو موندلې، چې د نرینه وو انډروکرین غدې خطرناکې کچې ته رسیدلي او په انسانانو کې یې د زیږون کچه راټیټه کړې ده.

له دې کتنې او څېړنې څرګنده شوې، چې د کیمیاوي موادو ککړونکي لکه بیسفینول او ډای اکسین د سپرم کیفیت او څرنګوالی اغېزمنوي او له ۱۰۰ ډېر ښيي. د دې مقالې لیکوالانو ويلي، چې د دې کیمیاوي کوکتلونو شتون د نرینه وو پر سپرم د پام وړ منفي اغېزه لري.

دا څېړنه د ۱۸ او ۳۰ کلونو ترمنځ د ۹۸ ډنمارکي نرینه وو د متیازو یا ادارار پر بېلګو ترسره شوې ده.

د دې مقالې لیکوالان، چې مشري یې په لندن کې د برونل پوهنتون پروفیسور اندریاس کورټینکمپ کوي وايي، چې دوی په کتل شویو بېلګو کې د دغو کیمیاوي مرکباتو د پام وړ کچې حیران کړي دي.

دغه راز په آزمول شویو بېلګو کې د بیسفینول له کچې هم حیران شوي، چې د سپرم د روغتیا لپاره خورا جدي خطر رامنځته کوي.

څېړونکيو منلې، چې د دوی څېړنې یو لړ محدودیتونه هم لري؛ د بېلګې په توګه، هغه معلومات، چې د اروپا د خواړو د سټنډرډ ادارې لخوا کارول شوي د ۲۰۰۹ او ۲۰۱۰ کلونو دي او د کیمیاوي موادو کچه کېدی شي په نویو بېلګو کې زیاته شوې وي. یو بل ابهام هم دا دی، چې آیا د زیږون د عمر میرمنې هم د نرینه وو په څېر د کیمیاوي توکو له له زیانونو سره مخ دي او کنه؟

په وروستیو لسیزو کې د لویدیځوالو د سپرم کچه او کیفیت بېساری کم شوی دی. څېړنې ښيي، چې په تېرو څلویښت کلونو کې د نرینه د سپرمونو شمېر سم نیمایي شوی دی. سربېره پر دې د تناسلي روغتیا نور اختلالات لکه د بیضو نابرابر حال او سرطان مخ پر ډېریدو دی.

په ټوله نړۍ کې ساینس پوهانو د سپرم د شمېر د کمیدو یو شمېر نور احتمالي لاملونه هم پر ګوته کړي؛ لکه د ژوندانه  طرزالعملونه، سګرټ څکول او د هوا ککړتیا.

که څه هم دا څېړنه د سپرم روغتیایي اندېښنې راپورته کوي، چې په بېلابېلو ټولنو کې به د نورو څېړنو لامل شي او سپرم  ته د پېښو ګواښونو د مخنیوي هڅې پراخه کړي.

روغتيا

په چین کې پر لانګیا نومي نوي ویروس ۳۵ کسان اخته شوي

Published

on

(Last Updated On: زمری ۱۹, ۱۴۰۱)

د چین، سنګاپور او آسټرالیا ساینس پوهانو د یوې ګډې څېړنې له مخې؛ په شیډونګ او هاینان ولایتونو کې لانګیا نومی نوی ویروس پېژندل شوی، چې له حیواناتو څخه انسانانو ته لېږدي او تر دې دمه پرې ۳۵ کسان اخته شوي دي.

تر دې دمه یې له انسان څخه انسان ته د لېږدېدو څرک لیدل شوی ندی.

ګاردین په ډاګه کړې، Henipavirus (د لانګیا هینیپا ویروس یا LayV په نوم هم یادیږي) چې د لومړي ځل لپاره د ۲۰۱۸ زېږدیز کال په وروستیو کې کشف شوی؛ خو تېره اوونۍ د ساینس پوهانو لخوا پر رسميت وپېژندل شو.

د بلومبرګ د څرګندونو له مخې؛ دا ویروس د هغو تبه لرونکيو خلکو د تبې معلومولو له سیستمه کشف شوی، چې له څارویو سره یې نږدې اړیکې لرلې.

دغه ویروس هغه وخت وموندل شو، چې د ناروغ له ستوني یوه بېلکه د کتنې لپاره واخیستل شوه، چې ډېري یې کروندګر او بزګران ول.

دغه ویروس په بشپړ ډول نوی دی. یعنې پدې معنا، چې مخکې له دې پرې انسانان اخته شوي ندي.

دې ته د ورته کورنۍ دوه ویروسونه؛ Hendra ویروس او Nipah ویروس دمخه پېژندل شوي. دواړه کولی شي، چې د  وژونکیو ناروغیو لامل شي.

د سان راپور ورکړی، چې دې ناروغۍ ته هیڅ واکسین یا درملنه نشته.

په سینګاپور کې د Duke-NUS د طبي پوهنځي د نویو رامنځته کیدونکیو ساري ناروغیو د پروګرام پروفیسور وانګ لینفا ویلي؛ تر دې دمه د وژونکې پېښې د وېرې اړتیا نشته؛ ځکه ، نو وېرې او وحشت ته ترې اړتیا هم نشته دی.

هغه زیاته کړې، چې تل له ویروسه د خطر ګواښ احساسیږي؛ ځکه ډېري ویروسونه، چې په طبیعت کې شته داسې پایلې لري، چې د اخته کېدنې شک پرې ناشونی دی.

Continue Reading

روغتيا

په کابل پوهنتون کې د څارویو د پوستکي پر ویروسي ناروغۍ علمي غونډه ترسره شوه

Published

on

(Last Updated On: زمری ۱۹, ۱۴۰۱)

 په کابل پوهنتون کې د څارويو د پوستکي د ناروغۍ په اړه د جوړې شوې علمي غونډې ګډونوالو د څارويو د پوستکي ويروس يو له خطرناکو ويروسونو ګڼي او په هېواد کې يې د خورېدو پر مخنیوي ټينګار وکړ.

 په دې غونډه کې د کابل پوهنتون یو شمېر استادانو؛ د عامې روغتیا، کرنې او مالدارۍ وزارتونو او ښاروالۍ استازیو د دې ویروس د نښو او خطرونو په اړه بحث او خبرې وکړې.

دا ناروغي(lumpy skin disease) اوس د افغانستان په کونړ، ننګرهار، لغمان او سویل ختيځو ولايتونو پکتيا، پکتيکا، خوست لوګر او غزني کې هم لیدل شوې ده.

د افغانستان د عامې روغتیا وزارت د استازي نصیر احمد د څرګندونو پر بنسټ، د څارویو او لبنیاتو کمېدل به د شیدو ورکوونکیو میندو او ماشومانو تغذیه کمزورې کړي.

نوموړي زیاته کړې: دا ویروس د خواړو روغتیا لپاره ستونزه ده؛ په ځانګړي توګه پر خوارځواکۍ د اخته کسانو لپاره، چې د اړوند محصولاتو له نشتوالي سره به ستونزې ولري.

دا ویروس له ناروغ حیوان څخه روغ حیوان ته د غوماشو په واسطه لېږدول کیږي؛ خو انسان پرې نه اخته کیږي.

د کابل پوهنتون د وترنرۍ پوهنځۍ مشر شېرشاه سادات ویلي؛ دا ویروس له ختیځو او سویل ختیځو ولایتونو لکه لغمان، ننګرهار او کونړ څخه خپور شوی، خو دا مهال دغه ویروس واکسین نلري او د خوشبختۍ خبره دا ده، چې دا ناروغي انسانانو ته نه انتقالیږي.

دا ویروس ساري دی او د حشراتو له لارې لیږدول کیږي.

د کابل پوهنتون استاد اسدالله صمدي په دې اړه وایي: دا ویروس له یوه څاروي څخه بل ته د مچیو په واسطه لیږدول کیږي او د لیږد سرچینه باید له منځه یوړل شي؛ قرنطین او واکسین کول د دې ناروغۍ سره د مبارزې لپاره ډاډمنې لارې دي.

د کرنې او مالدارۍ وزارت استازي ابراهیم فروتن ویلي؛ په نږدې راتلونکې کې به په ټولو ولایتونو کې د نړیوالو موسسو پر همکارۍ د دغه ویروس د مخنیوي لپاره پراخ کمپاین پیل شي.

د حیواناتو د پوستکي ناروغي له آفريقا څخه اروپا ته رسیدلې، چې اوس یې په هند، بنګله دېش او پاکستان کې هم بیېلګې موندل شوې دي. دا ناروغي اوس د افغانستان په کونړ، ننګرهار، لغمان او سویل ختيځو ولايتونو پکتيا، پکتيکا، خوست لوګر او غزني کې هم لیدل شوې ده.

Continue Reading

روغتيا

په ایټالیا کې د بېزوګي تڼاکې واکسیناسیون پیل شو

Published

on

(Last Updated On: زمری ۱۸, ۱۴۰۱)

د رویترز د څرګندونو له مخې، ایټالیا د دوشنبې پر ورځ د زمري ۱۷ / د اګست اتمه په ټول هېواد کې د بېزوګي تڼاکې یا منکي پوکس واکسین کمپاین پیل کړ.

په دغه هېواد کې د دغه ويروس د واکسين کمپاين په داسې حال کې پيلېږي، چې د دغه هېواد روغتيايي چارواکي په ټوله نړۍ کې د واکسينو له کمښت خبر ورکوي.

د ایټالیا روغتیا وزارت د معلوماتو له مخې، تر دې دمه په دغه هېواد کې د بېزوګي تڼاکې ۵۴۵ پېښې ثبت شوي او د دغه هېواد د پلازمېنې په اسپلانزاني روغتون کې به د دغه ویروس د واکسین لومړی دوز ورکړ شي.

په دغه هېواد کې د بېزوګي تڼاکې لومړۍ پېښه د ۲۰۲۲ زېږدیز کال د می پر ۲۰ ثبت شوې وه.

دا په داسې حال کې ده، چې د روغتیا نړیوالې ټولنې د سږکال په جون کې د بېزوګي تڼاکې خپریدل یو نړیوال بېړنی حالت اعلان کړ.

Continue Reading

Trending

Copyright © 2022 Ariana News. All rights reserved!