نړۍ
امریکا د برید په صورت کې له قطر دفاع کوي – ټرمپ
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ژمنه کړې، چې پر قطر به هر ډول وسلوال برید؛ امریکا د خپل امنیت لپاره ګواښ وګڼي.
د چارشنبې پر ورځ د یوه خپاره شوي سند له مخې؛ امریکایي ځواکونه کولی شي د منځني ختیځ د دې هېواد د دفاع لپاره مداخله وکړي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ژمنه کړې، چې پر قطر به هر ډول وسلوال برید؛ امریکا د خپل امنیت لپاره ګواښ وګڼي.
رویټرز راپور ورکړی؛ قطر د چارشنبې پر ورځ د ټرمپ له سپارښتنې هرکلی وکړ او دا یې د دفاعي اړیکو او دوه اړخیزو همکاریو د پیاوړتیا لپاره یو اړین ګام وباله.
د قطر بهرنیو چارو وزارت ویلي؛ له دې اجرائیوي فرمان څخه داسې ښکاري، چې له قطر سره به د امریکا ژمنې له هغې وروسته د پام وړ ژورې کړي، چې اسرائیلو تېره میاشت په دوحه کې پر هوايي بریدونو د حماس مشرانو د وژلو هڅه وکړه.
دا برید، چې د ټرمپ ادارې ته له لږ مخکې خبرتیا سره پیل شو؛ په واشنګټن کې له قطر سره د امریکا د نږدې اړیکو له کبله، چې په سیمه کې د امریکا ترټولو لویه پوځي اډه لري، اندېښنه رامنځته کړې ده.
د ځواب ویلو ژمنه
د دې سند نېټه د دوشنبې ورځ وه؛ هغه مهال، چې ټرمپ په سپینه ماڼۍ کې د اسرائیلو د لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو کوربتوب کاوه او د غزې د جګړې د پای ته رسولو لپاره یې وړاندې کړ. قطر د جګړې په اړه د امریکا، اسرائیل او حماس ترمنځ یو مهم منځګړی پاتې شوی دی.
په دې سپارښتنه کې راغلي: “امریکا به د قطر پرخاوره، حاکمیت یا اړینو بېخبناوو هر راز وسلوال برید د امریکا سولې او امنیت ته ګواښ وګڼي.”
دغه راز زیاته شوې: “د داسې یوه برید په صورت کې به امریکا او قطر د دولت د ګټو د دفاع او د سولې او ثبات د بېرته راګرځولو لپاره د ډیپلوماټیکو، اقتصادي او که اړتیا وي، پوځي هڅو په ګډون ټول قانوني او مناسب اقدامات تر سره کړي. “
د سند له مخې؛ د امریکا لوړ پوړي دفاعي او استخباراتي چارواکي به له قطر سره د بېړني پلان جوړولو ساتنه او د هر ډول بریدونو لپاره چټک ځواب ډاډمن کړي.
د قطرګاونډ سعودي عربستان له اوږدې مودې راپدېخوا د ریاض او اسرائیل ترمنځ د اړیکو د عادي کولو لپاره د واشنګټن د هڅو د یوې برخې په توګه ورته تضمینونه غواړي؛ خو دا ډول تړون عملي شوی ندی. تېره میاشت سعودي عربستان د اټومي وسلو له لرونکي پاکستان سره دوه اړخیز دفاعي تړون لاسلیک کړ.
د قطري جیټ الوتکې ډالۍ
که څه هم ولسمشر کولی شي د ډلهییزو دفاعي تړونونو په اړه لکه، چې ناټو یې رامنځته کړه؛ خبرې وکړي، خو دا د قانون کېدو لپاره د سنا تائید ته اړتیا لري. په راتلونکي کې هر امریکایي ولسمشر کولی شي اجرائیوي فرمان لغوه کړي او دا هم روښانه نده، چې څه به امریکا دې ژمنې ته اړ باسي.
د ټرمپ له دې سپارښتنې مخکې جو بایډن په ۲۰۲۲ کال له قطر سره د یوه لوی غیر ناټو متحد په توګه ګام پورته کړی و او د نظامي همکاریو د ډېرېدو اجازه یې ورکوله؛ خو د برید په صورت کې د قطر د دفاع په ژمنه کې پاتې راغلی و.
کله، چې په جون کې د ایران پر اټومي تاسیساتو د امریکا له برید وروسته قطر د ایران لهخوا تر برید لاندې راغی؛ نو د امریکا هیڅ نظامي غبرګون ونهلیدل شو.
د ټرمپ ادارې په می کې رسمن له قطر څخه د ډالۍ په توګه یوه بوینګ ۷۴۷ ډوله جیټ الوتکه ومنله او پوځ هڅه کوي، چې دا د ولسمشر د لېږدولو لپاره د نوي هوایی ځواک په توګه د کارولو لپاره چمتو کړي. ټرمپ د الوتکې د لیږد په اړه قانوني او اخلاقي اندېښنې رد کړې.
د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو دوحې ته د اسرائیلو له برید وروسته سفر وکړ او یوه نوې موضوع یې پرانیسته، چې له قطر سره د دفاعي همکارۍ د پراختیا تړون د وروستي کېدو په حال کې دی.
نړۍ
د ډونالډ ټرمپ په شتون کې د سپینېماڼۍ د خبریالانو کلنۍ مېلمستیا د ډزو ښکار شوه
د خپرو شویو ویډیوګانو له مخې: دغه وسلوال د پټو خدماتو پر مامور ډز وکړ؛ خو د امنیتي تجهیزاتو له کبله کوم زیان ورته ونهرسېد.
یو وسلوال کس د سپینې ماڼې پر کوربتوب د خبریالانو په کلنۍ مېلمستیا کې هڅه وکړه، چې د امنیتي تدابیرو له کرښې تېر شي؛ خو د امریکا د پټو خدماتو ځواکونو بېړنی غبرګون وښود او ډونالډ ټرمپ یې روغ رمټ له تالار څخه خوندي وایست.
د خپرو شویو ویډیوګانو له مخې: دغه وسلوال د پټو خدماتو پر مامور ډز وکړ؛ خو د امنیتي تجهیزاتو له کبله کوم زیان ورته ونهرسېد.
کله، چې د ډزو غږونه واورېدل شول؛ د مراسمو نږدې۲۶۰۰ ګډونوال سخت ووېرېدل او خوندي ځایونو ته ورسول شول.
نږدې یو ساعت وروسته ټرمپ اعلان وکړ، چې بریدګر نیول شوی دی. دغه مراسم وروسته لغوه شول او ټرمپ وړاندیز وکړ، چې دا به په بل وخت کې بیا ترسره شي.
هغه د امنیتي ځواکونو او د قانون پلي کوونکو ادارو له کړنو ستاینه کړې او څرګندوي، چې وضعیت په ښه توګه تر څار او واک لاندې راغلی دی.
ټرمپ دا هم ویلي، چې لومړۍ مېرمن، د ولسمشر مرستیال او د کابینې غړي ټول په بشپړ ډول روغ او خوندي دي.
په دې مېلمستیا کې د امریکا د ولسمشر پهتوګه د ډونالډ ټرمپ لومړنی ګډون و. هغه له دې مخکې هم په ۲۰۲۴ز.کال کې د ترور له دوه هڅو سره مخ شوی و. د خبریالانو دا بڼه مراسم په ۱۹۸۱ز.کال کې هم د پخواني ولسمشر رونالډ ریګن پر وړاندې د برید شاهد پاتې شوي دي.
نړۍ
له ایران سره نوې هوکړه به د پخوانۍ هوکړې پر پرتله «ډېره ښه» وي – ټرمپ
ټرمپ په یوه لیکلي پیغام کې څرګنده کړې: «هغه هوکړه، چې مونږ به یې له ایران سره وکړو؛ د پراخ ګډ اقدام له پلان (چې د ایران د اټومي تړون په نوم پېژندل کېږي) څخه به ډېره ښه وي.»
د رویټرز د څرګندونو له مخې؛ د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي؛ نوې اټومي هوکړ، چې هېواد یې له ایران سره پرې د خبرو په حال کې دي؛ د ۲۰۱۵ ز.کال د هوکړې پر پرتله «ډېره ښه» وي.
ټرمپ په یوه لیکلي پیغام کې څرګنده کړې: «هغه هوکړه، چې مونږ به یې له ایران سره وکړو؛ د پراخ ګډ اقدام له پلان (چې د ایران د اټومي تړون په نوم پېژندل کېږي) څخه به ډېره ښه وي.»
دا څرګندونې په داسې حال کې راپورته کیږي، چې ځینو ډیموکراټانو او اټومي کارپوهانو د دې خبرو اترو د چټکتیا په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده.
ټرمپ د ولسمشر په توګه د خپلې لومړۍ دورې(۲۰۱۸ز.کال) پر مهال د ایران، امریکا او نړیوالو قدرتونو ترمنځ له هغې هوکړې ووت، چې په ۲۰۱۵ کې لاسلیک شوې وه او هغه یې «په تاریخ کې تر ټولو بده هوکړه» وبلله.
دغه راز راپورونه ښیي؛ له ایران سره د امریکا او اسرائیلو شخړه، چې له اووه اوونیو راپدېخوا روانه ده او موخه یې د ټرمپ د څرګندونو له مخې اټومي وسلو ته د ایران د لاسرسي مخنیوی دی.
د دوه اوونیز اوربند پای ته له نږدې کېدو سره د واشنګټن او تهران ترمنځ د خبرو اترو د نوي پړاو امکانات، چې شونې ده په پاکستان کې ترسره شي؛ له ناڅرګند برخلیک سره مخ دي.
ټرمپ دا ټینګار هم کړی، چې هوکړې ته د رسېدو لپاره تر هیڅ فشار لاندې نهدی؛ خو بهیر به یې نسبتاً چټک پرمخ ولاړ شي.
دا په داسې حال کې ده، چې کارپوهان وايي: په نږدې وخت کې یوې پراخې هوکړې ته رسېدل ستونزمن دي؛ ځکه، چې د ۲۰۱۵ کال هوکړه له دوه کلونو ژورو خبرو اترو وروسته رامنځته شوه، چې د بېلابېلو برخو شاوخوا ۲۰۰ متخصصینو په کې ګډون کړی و.
نړۍ
د جګړې له پایلو د اماراتو اندېښنه؛ د تېلو په راکړه ورکړه کې د ډالرو دډې ته کولو احتمال
د والسټریټ ژورنال په راپور کې راغلي؛ اماراتي چارواکو د امریکا له مالي مسوولانو څخه له خالد محمد بالاما او سکاټ بسنټ سره په لیدنه کې د مالي ملاتړ د یوه میکانیزم د رامنځته کولو او د اسعارو د تبادلې د احتمالي هوکړې په اړه خبرې کړې دي.
د راپورونو له مخې؛ متحده عربي امارات له ایران سره د کړکېچ د زیاتېدا او د جګړې د پایلو له کبله خپلې جدي اقتصادي اندېښنې د امریکا چارواکو ته وړاندې کړې دي.
د والسټریټ ژورنال په راپور کې راغلي؛ اماراتي چارواکو د امریکا له مالي مسوولانو څخه له خالد محمد بالاما او سکاټ بسنټ سره په لیدنه کې د مالي ملاتړ د یوه میکانیزم د رامنځته کولو او د اسعارو د تبادلې د احتمالي هوکړې په اړه خبرې کړې دي.
سرچینې وايي؛ که ډالر ته لاسرسی محدود شي، امارات ښايي بدیلو اسعارو ته مخه کړي. لکه د چین یوان؛ دا کار کولی شي د دغه هېواد د تېلو په راکړه ورکړه کې د پام وړ بدلون رامنځته کړي.
اقتصادي کارپوهان خبرداری ورکوي، چې د تېلو په صادراتو کې ګډوډي، د هرمز تنګي له لارې د نفتلېږدوونکو کښتیو پر تګ راتګ محدودیتونه او د پانګې د وتلو د خطر زیاتوالي د اماراتو پر اقتصاد فشارونه زیات کړي دي. سره له دې هم د دغه هېواد بهرنۍ زیرمو لوړه کچه تر یوه بریده د کړکېچ شدت راکمولی شي.
امریکايي چارواکو ویلي، چې د اماراتو لپاره د اسعارو د تبادلې د کرښې جوړېدل ډېر احتمال نهلري؛ خو واشنګټن د سیمې د مالي ثبات د ملاتړ لپاره نورې لارې چارې ارزوي.
-
International Sports5 days agoآریانا ټلویزيون افغانانو ته د آسیا جام غوره لوبډلو سیالۍ پر ژوندۍ بڼه خپروي
-
تازه خبرونه5 days agoآلمان پر بېلابېلو جرمونو محکوم ۲۵ افغانان کابل ته راولېږل
-
تازه خبرونه4 days agoپه امریکا کې د کابل هوايي ډګر د برید پر تور یو افغان مجرم وپېژندل شو
-
تحول4 days agoتحول: د افغانستان د بېثباتۍ په اړه د روسیې ادعا
-
تازه خبرونه4 days agoاټریش له ازبکستان سره د افغان کډوالو د ایستلو د آسانتیا لپاره تړون لاسلیکوي
-
تازه خبرونه5 days agoد لسګونو رسنیزو سرغړونو ارزونه؛ د سلګونو رسنیزو جوازونو صادرول او غځول
-
تازه خبرونه4 days agoپه بدخشان کې ناورین؛ ځمکې ښویېدنې پېنځه کانکېندونکي له ژوند بېبرخې کړل
-
پرمختګ او بشپړتیا5 days agoپه پنجشېر کې له شمال ختیځو ولایتونو سره د هېواد د مرکزي ولایتونه د نښلولو هڅې روانې دي
