د افغانستان لپاره د ایټالیا سفارت څرګنده کړې، چې دې هېواد د ملګرو ملتونو د ښوونې، علمي او فرهنګي ادارې(یونسکو) پر همکارۍ د مزارشریف ښار د روضې جومات د ژغورنې او بیارغونې بېړنی پروګرام پیل کړی، چې د وروستۍ زلزلې له کبله زیانمن شوی دی.

د ایټالیا سفارت د پنجشنبې پر ورځ په ایکس‌پاڼه کې لیکلي، دا نوښت د افغانستان د فرهنګي میراث د ژغورنې او د سیمې‌ خلکو ته د کاري فرصتونو د رامنځته کولو پر نیت پلی کېږي.

د یاد سفارت د څرګندونو له مخې، دا پروژه د افغانستان له خلکو څخه د ملاتړ او د دې هېواد د تاریخي او فرهنګي آثارو د ژغورنې لپاره د ایټالیا او ملګرو ملتونو د ګډې ژمنې څرګندونه کوي.

د مزارشریف د روضې جومات د افغانستان له مشهورو تاریخي او مذهبي ودانیو څخه دی او هر کال د کورنیو او بهرنیو زرګونو زیارت‌کوونکو او سیلانیانو کوربه وي.

د افغانستان کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت ويلي، له ۳۰۰ څخه ډېر افغان کډوال د پاکستاني زندانونو او بند‌خونو خوشې او هېواد ته راستانه شوي دي.

دې وزارت په خپره شوې خبرپاڼه کې ویلي: په روانه اوونۍ کې ۳۲۵ افغان کډوال، چې کورنۍ، ماشومان او مجرد کسان هم په کې ول؛ د وخت له بېلابېل بند وروسته د ننګرهار تورخم او د کندهار سپین بولډک له لارو افغانستان ته راستانه شوي دي.

د یاد وزارت د څرګندونو له مخې، ۱۵۶ کسان د تورخم له لارې ننګرهار ولایت ته او ۱۶۹ نور د سپین بولډک له لارې کندهار ولایت ته دننه شوي دي.

وزارت زیاته کړې، راستانه شوي کسان د لېږد د آمریتونو له نوم‌لیکنې او د همکارو بنسټونو مرستو ترلاسه کولو وروسته خپلو اصلي سیمو ته لېږدول شوي دي.

له څو وروستیو میاشتو راپدېخوا په پاکستان کې ګڼ افغان کډوال د قانوني استوګنې د اسنادو د نه‌لرلو یا د کډوالۍ اړوند ستونزو له کبله نیول شوي او وروسته افغانستان ته راستانه کړ شوي دي.

یو افغان وګړی، چې په یونان کې د یوې سکاټلینډۍ مرستندویې د وژنې پر تور نیول شوی؛ د آتن محکمې ته حاضر شوی دی.

۲۶ کلن شریف احمدزی، چې د افغانستان سوک‌وهونکی هم دی؛ نن سهار د آتن د لومړنۍ محکمې د څارنوالۍ دفتر ته ولېږدول شو.

د سکاټلینډۍ وګړې الیزابټ جین راس جسد د جولای پر اته‌لسمه د آتن د یوه پرېښودل شوي کور په یوه بکس کې موندل شوی و.

د محکمې غونډه د تړلو دروازو تر شا ترسره شوې او تورن ته د محکمې له‌خوا مدافع وکیل وټاکل شو. ټاکل شوې، چې هغه د نورو اورېدنو لپاره د پنجشنبې پر ورځ بیا محکمې ته حاضر شي.

احمدزی د عمدي وژنې، غلا او د وسلو اړوند سرغړونو پر تور نیول شوی دی.

د یونان پولیسو ویلي، تورن لومړی د وسلو د ناقانونه ساتلو پر تور نیول شوی و؛ خو وروسته څارنوالۍ پرې د عمدي وژنې او غلا تورونه هم ولګول.

څېړونکي ادعا کوي، چې نوموړي د راس له مړینې وروسته د هغې د بانکي کارتونو پر کارولو له بانکي حسابونو څخه له ۱۰ زره یورو ډېرې پیسې ایستلې دي.

پولیسو ویلي، تورن منلې، چې د راس جسد یې لېږدولی؛ خو د هغې وژنه ردوي.

د پولیسو د څرګندونو له مخې، څېړونکو هغه مهال تورن وپېژاند، چې د هغې پرېښودل شوې ودانۍ شاوخوا د څار کمرې وکتل شوې؛ هغه ودانۍ، چې د راس جسد په کې دننه په یوه بکس کې موندل شوی و.

چارواکي همداراز ادعا کوي، چې د راس له مړینې وروسته تورن د هغې له ګرځنده ټیلیفون څخه د هغې ملګرو او د کورنۍ غړیو ته پیغامونه لېږلي او وروسته یې ټیلیفون بند کړی دی.

یوناني رسنیو هم راپور ورکړی، چې تورن وروسته بل ټیلیفون اخیستی او په آتن کې یې د راس ملګرو، د خپلې مېرمنې په ګډون ته د یوه ناپېژانده«جهادي» پر نوم پیغامونه استولي او په ناسم ډول یې د راس د مړینې مسوولیت د هغې د مذهب له کبله منلی دی.

د سیمه‌ییزو راپورونو له مخې، د تورن مېرمن هغه مهال شکمنه شوه، چې مېړه یې کور ته ستون نه‌شو، او وروسته یې د هغه د ټیلیفون له لارې هغه اپارتمان وموند، چې راس له ترورکېدا مخکې په کې اوسېده.

د دې پېښې په اړه څېړنې اوس هم روانې دي.