د هوا حالاتو بدلونونه
د سختو بارانونو له کبله د بیجینګ له شاوخوا سیمو ۴۴۰۰ کسان بېځایه شول
سي سي ټي وي دولتي خپرونې راپور ورکړی، چې د بیجینګ په میون ښارګوټي کې سختو بارانونو سیلابونه او ځمکې ښویېدنې رامنځته او ډېری کلي یې اغېزمن کړي دي.
چینایي چارواکو ویلي، چې د دوشنبې پر ورځ(د زمري شپږمه) د بیجینګ په شاوخوا سیمو او د چین په شمالي ولایتونو کې سخت بارانونه روان دي، چې د طبیعي پېښو خطر یې زیات کړی؛ د ځمکې ښویېدنې او سیلابونو له کبله لږ تذ لږه ۴۴۰۰ کسان بې ځایه شوي دي.
سي سي ټي وي دولتي خپرونې راپور ورکړی، چې د بیجینګ په میون ښارګوټي کې سختو بارانونو سیلابونه او ځمکې ښویېدنې رامنځته او ډېری کلي یې اغېزمن کړي دي.
د چین په ویچیټ اپلیکیشن کې خپاره شوي انځورونه د میون ځینې برخې ښیي، چې موټرونه د سیلاب د اوبو پرسر لامبو وهي او د اوبو کچه دومره لوړه شوې، چې د استوګنې د یوې ودانۍ یوه برخه اوبو لاندې کړې ده.
د سي سي ټي وي د څرګندونو له مخې؛ په سیمه کې له ۱۰ زره څخه د ډېرو خلکو برښنا پرې او ترې اغېزمن شوي دي.
شمالي چین په وروستیو کلونو کې بېساري بارانونه لیدلي، چې د بیجینګ په ګډون ګڼمېشتي ښارونه یې د سیلاب له خطر سره مخ کړي دي.
ځینو ساینس پوهانو د چین په شمال کې د بارانونو زیاتوالی له نړیوالې تودوخې سره تړاو لري.
د چین مرکزي ټلویزیون د دوشنبې پر ورځ ویلي، چې د میون زیرمو ته نږدې د شیچینګ ښار د شیوانزي کلي ته سخت زیان رسیدلی او ۱۰۰ کلیوال یوه لومړني ښوونځي ته لیږدول شوي دي.
دا پیښه له هغې وروسته رامنځته شوه، چې د بیجینګ چارواکو د یکشنبې پر ورځ ویلي، چې د میون زیرمو ته د سیلابونو لوړ جریان په هره ثانیه کې ۶ زره ۵۵۰ مکعب مټره ریکارډ ته رسیدلی دی.
په ګاونډي شانشي ولایت کې د دولتي رسنیو ویډیوګانو ښودلې، چې سړکونه ځواکمنو سیندونو او بوټو ډوب کړي؛ کرنیز محصولات او ونې یې لاندې کړي دي.
د خلکو ورځپاڼې راپور ورکړی، چې چارواکي د ډاټونګ په ګډون په ټولو ښارونو کې د لټون او ژغورنې عملیات ترسره کوي، چې د فورډ موټر چلوونکي د سیلاب اوبو له لارې د موټر چلولو پرمهال اړیکه له لاسه ورکړه.
د چین د اوبو سرچینو وزارت د بېجینګ او ګاونډي هیبي ولایت په ګډون ۱۱ ولایتونو او سیمو ته د کوچنیو او منځنیو سیندونو او غرنیو سیلابونو له کبله د سیلاب خبرداری ورکړی دی.
سي سي ټي وي د یکشنبې پر سهار راپور ورکړ، چې په هیبي ولایت کې دوه کسان مړه شوي او دوه نور ورک دي. د شپې باران په فوپینګ کې، چې د باوډینګ صنعتي ښار دی؛ په ساعت کې ۱۴۵ ملی مټره (۵.۷ انچه) ریکارډ ته رسیدلی.
د چین ملي پراختیا او اصلاحاتو کمیسیون د دوشنبې پر ورځ ویلي، چې سمدلاسه یې د هیبي ملاتړ ته ۵۰ میلیونه یوان (۶.۹۸ میلیون ډالر) ځانګړي کړي دي.
دا پیسې به په ناورین ځپلې سیمې کې د زیانمنو سړکونو او پلونو، د اوبو ساتنې بندونو، ښوونځیو او روغتونونو د رغونې لپاره ولګول شي.
چینایي چارواکي د درندو بارانونو او سیلابونو څارنه کوي؛ ځکه، چې د هېواد زاړه دفاعي بندونه ننګوي، میلیونونه خلک د بېځایه کېدو له ګواښ سره مخ کوي او د چین د ۲.۸ ټریلیون ډالرو کرنیز سکټور ویجاړوي.
د هوا حالاتو بدلونونه
افغانستان به په سږنی ژمي کې د واورې او باران له کمښت سره مخ وي – ملګري ملتونه
د دې بنسټ د موسمي راپور له مخې؛ سږنی موسم د ۲۰۲۵ له ډسمبر څخه د ۲۰۲۶ تر فبرورۍ پورې د بارانونو له کمښت سره پیل شوی او د خاورې د لندبل کموالی اوس هم روان دی.
د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې ادارې (FAO) خبرداری ورکړی، چې افغانستان به په روان ژمي کې له عادي حالت څخه د لږ ورښت، لوړې تودوخې او د واورو له سخت کمښت سره مخ وي؛ دا وضعیت کولی شي کرنه، د اوبو سرچینې او د خوړو خوندیتوب ډېر اغېزمن کړي.
د دې بنسټ د موسمي راپور له مخې؛ سږنی موسم د ۲۰۲۵ له ډسمبر څخه د ۲۰۲۶ تر فبرورۍ پورې د بارانونو له کمښت سره پیل شوی او د خاورې د لندبل کموالی اوس هم روان دی.
د راپور له مخې؛ له تېرو ۲۵ کلونو راپدېخوا په غرنیو سیمو کې د واورو زېرمې هم تر ټولو ټیټې کچې ته رسېدلي، چې دې چارې د راتلونکي کال په پسرلي کې په ځانګړي توګه د غنمو د کرکېلې لپاره د اوبو د کمښت په اړه اندېښنې راپارولې دي.
په راپور کې خبرداری ورکړ شوی، چې د وچکالۍ دوام کولی شي د للمي غنمو کرنه وځنډوي، د کرنیزو حاصلاتو کچه راټیټه کړي، څړځایونه کمزوري کړي او مالدارۍ ته زیان ورسوي. همدارنګه میلیونونه کسان ښايي د خوړو له ناامنۍ سره مخ شي.
د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې ادارې د اقلیمي وضعیت د دقیق څار غوښتنه کړې او د دې کړکېچ د پایلو د کمولو لپاره یې د بېړنیو مرستندویو اقداماتو پر اړتیا ټینګار کړی دی.
د هوا حالاتو بدلونونه
په ایران کې د اوبو د بحران له کبله د تهران نلونه وچ شول
د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان خبرداری ورکړی، چې که د ډسمبر تر میاشتې باران ونشي؛ نو حکومت به اړ شي، چې په تهران کې د اوبو پر کارولو محدودیتونه ولګوي.
ایران په تېرو څو لسیزو کې د اوبو له ډېر بد ناورین سره مخ دی؛ چارواکو ویلي؛ که وچکالي دوام وکړي، نو د تهران ۱۰ میلیوني ښار به ډېر ژر له خلکو تش شي.
د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان خبرداری ورکړی، چې که د ډسمبر تر میاشتې باران ونشي؛ نو حکومت به اړ شي، چې په تهران کې د اوبو پر کارولو محدودیتونه ولګوي.
هغه د دې ناورین پړه د تېرو حکومتونو پر ناسمو پالیسیو، اقلیمي بدلون او ډېرې کارونې اچولې ده.
کارپوهانو ويلي، چې د کلونو ناسم مدیریت، غیرقانوني څاه کېندنې او د بندونو بې پاملرنې جوړولو د اوبو په رسولو کې چټک کمښت رامنځته کړی دی. په داسې حال کې، چې تر اوسه د خلکو د لاریونونو کومه نښه نهلیدل کیږي؛ خو د اوبو کمښت پر کورنیو او د ایران زیانمن شوي اقتصاد پوره فشار راوړی دی.
د حکومتي چارواکو د څرګندونو له مخې؛ د تهران په پېنځه بنسټیزو بندونو کې د اوبو کچه تقریبا نیمایي شوې او د امیر کبیر بند یوازې ۸ سلنه ډک دی. په ټول هېواد کې ۱۹ لوی بندونه بشپړ وچ شوي دي.
په لویو ښارونو لکه مشهد او اصفهان کې اوسیدونکي د اوبو له ټیټ فشار، پرله پسې بندېدا او اغېزمن مدیریت نشتوالي څخه اندېښمن شوي؛ خو چارواکي وايي، چې اقلیمي بدلون او د تودوخې لوړوالی د اوبو د تبخیر علت دی.
د دغه ناورین د حل لپاره حکومت د اوبو د فشار کمولو، له نورو بندونو څخه د اکمالاتو لېږدولو او د شخصي زیرمو کارولو ته د خلکو هڅول پیل کړي دي؛ خو ډېری ښاریان وايي، چې دا اقدامات کافي ندي.
د هوا حالاتو بدلونونه
افغانستان په برازیل کې د اقلیمي بدلون کنفرانس ته ونهبلل شو
د یادې ادارې په خبرپاڼه کې راغلي؛ افغان پلاوي د همغږۍ میکانیزم له رامنځته کولو او لارې نقشې چمتو کولو سره په دې کنفرانس کې د ګډون لپاره بشپړ چمتوالی لري.
د اسلامي امارت د چاپېریال ساتنې ملي ادارې اندېښنه څرګنده کړې: سره له دې، چې افغانستان د اقلیمي بدلون یو له زیانمنونکو هېوادونو څخه دی؛ خو د اقلیمي بدلون نړیوال کنفرانس ته ونهبلل شو، چې ټاکل شوې دوشنبه په برازیل کې پیل شي.
د یادې ادارې په خبرپاڼه کې راغلي؛ افغان پلاوي د همغږۍ میکانیزم له رامنځته کولو او لارې نقشې چمتو کولو سره په دې کنفرانس کې د ګډون لپاره بشپړ چمتوالی لري.
دې ادارې نړیوال اقلیمي بدلون کنفرانس ته په نغوته کې ویلي، چې افغانستان له نړیوالو اړوند صندوقونو مالي او تخنیکي مرسته نده ترلاسه کړې او له ملګرو ملتونو یې وغوښتل، چې د افغانستان مشروع حقونه وپېژني او د افغان پلاوي لپاره په داسې غونډو کې د ګډون زمینه برابره کړي.
په اعلامیه کې راغلي: “دې کنفرانس او نورو غونډو ته د افغان پلاوي نهبلل دا ثابتوي، چې ملګري ملتونه د اقلیم بدلون په اړه د افغانانو د حقونو په ډاډمنولو کې نړیوال عدالت نه مراعتوي. د افغانستان خلک حق لري، چې پخپل ګډون له خپلو اړوند حقونو دفاع وکړي.”
د یادونې ده، چې افغانستان تېر کال په آذربایجان کې د اقلیمي بدلون په سرمشریزه کې ګډون کړی و.
-
تازه خبرونه5 days agoد اسلامي امارت تقنيني اسناد شرعي منبع لري او اعتراض پرې جرم دی
-
تازه خبرونه4 days agoپه ننګرهار کې د کور چت د نړېدا له کبله د یوې کورنۍ ۸ کسانو ته مرګ او ژوبله اوښتې
-
تحول5 days agoتحول: له کابل سره د پوځي همکارۍ پراخولو ته د تاشکند لېوالتیا
-
تازه خبرونه4 days agoد افغانستان د بیارغونې لپاره د امریکا د ځانګړي عمومي پلټونکی دفتر تړل کیږي
-
تازه خبرونه4 days agoافغان او روسیي چارواکو پر پوځي سټراټیژیو خبرې وکړې
-
څار5 days agoڅار: د کابل او عشقآباد ترمنځ د سیمهییزې همکارۍ ټینګار
-
سیمه ییز خبرونه1 day agoد ایران د بندرعباس په یوه ودانۍ کې د ګاز ډبې د چاودنې له کبله ۱۶ کسانو ته مرګ او ژوبله اوښتې
-
تحول2 days agoتحول: د پاکستان په بلوچستان کې د بلوچ آزادي غوښتونکي پوځ همغږي بریدونه
