د افغانستان جنګ په اړه د امریکا د کمیسیون یوه پلاوي په راولپنډۍ کې د پاکستان د پوځ له قومندان عاصم منیر سره لیدلي او د افغانستان په جګړه کې یې د پاکستان د رول، د سیمې د امنیتي وضعیت او د افغانستان د بدلونونو په اړه یې خبرې کړې دي.

د دې پلاوي مشري شمیلا ن. چوهدري او کالین اف. جکسون کوي او له عاصم منیر سره یې د افغانستان په جنګ کې د امریکا د ۲۰ کلن پوځي، سیاسي او ډیپلوماټیک حضور د ارزونې پر چوکاټ لیدلي دي.

د پاکستان پوځ د څرګندونو له مخې؛ دواړو لوریو د افغانستان د جګړې پر مهال د پاکستان د ملاتړ او د کمیسیون اړوند موضوعاتو په اړه خبرې کړې دي.

عاصم منیر هم له امریکايي پلاوي سره د افغانستان د جګړې پر مهال د پاکستان د امنیتي وضعیت او هغو ننګونو په اړه د خپل هېواد لیدلوری شریک کړی، چې پاکستان ورسره مخ شوی و.

نوموړي د جګړې د سټراټیژیکو، ډیپلوماټیکو او عملیاتي اړخونو په ارزونه کې د سیمه‌ییز لیدلوري او د پاکستان د تجربې پر اهمیت ټینګار کړی دی.

د افغانستان جنګ کمیسیون په ۲۰۲۱ز.کال کې د امریکا د کانګرس له‌خوا جوړ شوی، چې د ۲۰۰۱ز.کال له جون څخه د ۲۰۲۱ز.کال تر اګست پورې د افغانستان په جنګ کې د امریکا پرېکړې او کړنې وڅېړي.

امریکايي ځواکونه د ۲۰۲۱ز.کال په اګست کې له دوه لسیزو جنګ وروسته له افغانستان څخه ووتل.

دغه لیدنه په داسې حال کې ترسره شوې، چې د امریکا یاد کمیسیون په جګړه کې د ښکېلو لوریو د نظرونو راټولولو او د اوږدې جګړې پر مهال د سیمې د هېوادونو د رول ارزونې په حال کې دی.

د بلخ ولایت د والي محمد یوسف وفا پر مشرۍ د دفاع، کورنیو چارو او استخباراتو د ادارو لوړپوړي پلاوي د شمال‌لویدیځ زون له ۱۲ غرنیو ولسوالیو، د بامیان له یو شمېر ولسوالیو او د بامیان له مرکز څخه لیدنه کړې ده.

په پلاوي کې د دفاع وزارت د نظامي چارو سلاکار سید عبدالجبار آغا، د کورنیو چارو وزارت د ستر معینیت استازی عطاوالله انوري، د استخباراتو عمومي ریاست استازی سید محمد یاسین آغا، د بلخ امنیه قومندان عبدالرازق راشد، د سرپل امنیه قومندان نیک محمد ملنګ، د بلخ زون د هوايي لوا قومندان نعمت‌الله احمدي او یو شمېر نظامي، امنیتي او ملکي مسوولانو ګډون درلود.

د بلخ والي د رسنیو دفتر د څرګندونو له مخې؛ پلاوي د بلخ اړوند البرز، زارع، کشندې، سپین‌خاک، شولګره، مارمل او چارکینت ولسوالیو، د سرپل اړوند الجهاد، ګوسفندي او بلخاب ولسوالیو، د سمنګان اړوند دره‌صوف بالا او دره‌صوف پایین ولسوالیو او د بامیان اړوند کهمرد، سیغان، بند امیر، یکاولنګ لومړۍ او دوه‌یمې ولسوالیو او یو شمېر نورو سیمو ته سفر کړی دی.

پلاوي د بلخ، سرپل، سمنګان، بامیان او بغلان ولایتونو ترمنځ د ګډو سیمو او بامیانو مرکز ته غځېدلو لارو په اوږدو کې له امنیتي او نظامي مسوولانو، علماوو، قومي مخورو، ولسونو او ځوانانو سره ناستې کړې دي.

د دغو ناستو پر مهال خلکو خپلې بېلابېلې ستونزې او غوښتنې له پلاوي سره شریکې کړې. د سړکونو د خدماتو د پراختیا، ښوونځیو او مدرسو ته د پاملرنې، د روغتیايي خدمتونو د پراختیا او په ولسوالیو کې د ۵۰ بستریز روغتونونو د منظور شویو پروژو د چارو د چټکتیا غوښتنې له مهمو موضوعاتو څخه وې.

همداراز خلکو د کانونو د استخراج پر مهال د ولسي ګټو په پام کې نیولو، د کانونو د استخراج د چارو د روڼتیا، د اوبو د مدیریت او د اوبو د لېږد لپاره د معیاري ویالو او پایپونو د جوړولو ترڅنګ یو شمېر نورې غوښتنې هم مطرح کړې دي.

پلاوي خلکو ته د اسلامي امارت د مشر او د درې‌ګونو امنیتي ادارو د مسوولانو سلامونه او ډاډ رسولی او ویلي یې دي، چې د ولسونو مطرح شوې غوښتنې به ثبت او د حل لپاره به یې له اړوند مسوولانو سره شریکې کړي.

د پلاوي غړو له خلکو غوښتي، چې له حکومتي ادارو او امنیتي ځواکونو سره همکاري وکړي او که څوک د نظام یا ولس د امنیت پر وړاندې د ناوړه اقدام نیت ولري، امنیتي ادارو ته یې ور وپېژني.

پلاوي له سیمه‌ییزو مسوولانو هم غوښتي، چې د ولسونو د ستونزو د حل، له علماوو سره د ښې همغږۍ، د دولتي ادارو ترمنځ د همکارۍ او خلکو ته د غوره خدمتونو په برخه کې خپلې دندې ترسره کړي.

د بلخ د رسنیو دفتر ويلي، دا د دغه پلاوي لومړی سفر نه‌دی او له دې مخکې یې هم لرې‌پرتو سیمو ته سفرونه کړي او له مسوولانو، علماوو او ولسونو سره یې د لیدنو پر مهال د هغوی ستونزې ثبت کړې دي، چې د حل لپاره به اړوند ادارو ته وړاندې شي.

کمیشنری عالی سازمان ملل متحد برای پناهندگان (یو‌ان‌اچ‌سی‌آر) هشدار داده است که تشدید بحران مالی این نهاد می‌تواند تا پایان سال جاری میلادی نزدیک به ۸.۳ میلیون پناهنده و آواره اجباری را از دریافت کمک‌های ضروری محروم کند.

بر اساس گزارش تازه این نهاد، یو‌ان‌اچ‌سی‌آر با کمبود بودجه حدود ۵.۷۸۹ میلیارد دالر روبه‌رو است. این نهاد گفته است که میزان بودجه در دسترس آن در فاصله سال‌های ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ حدود ۲۴ درصد کاهش یافته است.

یو‌ان‌اچ‌سی‌آر اعلام کرده که تا ماه جولای تنها ۳۲ درصد از بودجه ۸.۵۰۵ میلیارد دالری مورد نیاز خود برای سال ۲۰۲۶ را دریافت کرده است؛ در حالی که شمار افراد تحت پوشش این سازمان همچنان در سطح بی‌سابقه‌ای قرار دارد.

این نهاد هشدار داده است که کاهش بودجه می‌تواند برنامه‌های ثبت پناهندگان، حمایت از کودکان و خدمات مربوط به بازماندگان خشونت‌های مبتنی بر جنسیت را با خطر جدی مواجه کند.

یو‌ان‌اچ‌سی‌آر می‌گوید کمک نقدی به افرادی که به افغانستان بازمی‌گردند، از ۳۷۵ دالر به ۱۷۰ دالر برای هر نفر کاهش یافته است. بر اساس این گزارش، افغانستان در سال جاری بیش از یک میلیون بازگشته از کشورهای همسایه، از جمله ایران و پاکستان، دریافت کرده است.

این نهاد همچنین اعلام کرده که برای کاهش هزینه‌ها، در سال ۲۰۲۵ شمار کارکنان خود را ۳۳ درصد کاهش داده و فعالیت‌هایش را در شماری از کشورها و حدود ۱۴۰ محل محدود یا تعطیل کرده است.

یو‌ان‌اچ‌سی‌آر هشدار داده است که ادامه کاهش بودجه می‌تواند نظام حمایت از پناهندگان را بیش از پیش تضعیف کند و شمار افرادی را که بدون اسناد قانونی یا دسترسی به خدمات حمایتی باقی می‌مانند، افزایش دهد.