د هند بهرنیو چارو وزیر سوبرمنیم جي‌شنکر ویلي، چې پاکستان له څو لسیزو راپدېخوا په خپلو لویو ښارونو کې د ترهګرو له روزنیزو کمپونو ښکاره ملاتړ کوي.

جي‌شنکر د سې‌شنبې پر ورځ لوکزامبورګ ته د خپل سفر پر مهال ویلي: « په اوسني عصر او نړۍ کې راته یو داسې هېواد وښیئ، چې د خپل ګاونډ هېواد پر وړاندې پاکستان ته ورته سیاست ولري.»

جي‌شنکر ټینګار کړی، چې پاکستان له ترهګرۍ څخه د ملاتړ لپاره دولتي سیاست د وسیلې په توګه کاروي او دا چاره نه پټه ده او نه هم لنډمهاله، بلکې له لسیزو راپدېخوا روانه او ټولو ته ښکاره ساتل شوې ده.

هغه ویلي: « له لسیزو راپدېخوا تاسې دا روزنیز کمپونه لرل، چې پټ نه‌ول؛ دا ټول روزنیز کمپونه د  پاکستان په لویو ښارونو کې دي، پوره ښکاره، چې پوځ او حکومت یې ملاتړ کوي.»

د هند بهرنیو چارو وزیر زیاته کړې: پاکستان سره له دې، چې پر نړیواله کچه پرې شکونه ډېر شوي؛ بیا هم هڅه کوي، چې خپلې کړنې پر نړیواله کچه مشروع وښيي.

نوموړي وایي: «دوی هڅه کوي دا عادي وښيي؛ لکه حق یې ، چې وي دا کار ترسره کوي.»

جي‌شنکر دا ډول روایتونه نور د منلو وړ نه‌ګڼي او وایي: « نور څوک پرې باور نه‌کوي. ټول پوهېږي، چې له دې فعالیتونو دولت ملاتړ کوي.»

نوموړی دا موضوع یو تریخ؛ خو نه‌منونکی واقعیت بولي او وایي، چې هند نشي کولی د پاکستان د کړنو پایلې له پامه وغورځوي. یعنې: « دا یو تریخ حقیقت دی؛ خو داسې حقیقت، چې له پامه یې غورځولی نشوو.»

همداراز نوموړي د طبیعي پېښو پر مهال د هند غبرګون ته په نغوته(اشاره ) کې ویلي: لکه په سریلانکا کې توپان، په میانمار او افغانستان کې زلزله: «کله، چې هېوادونه له سترو ستونزو سره مخ کېږي او د مقابلې توان ونلري طبیعي ده؛ هغو ته مخه کوي، چې دا وړتیا لري. زمونږ په سیمه کې دا باور ورځ تر بلې پیاوړی کېږي: هغه هېواد، چې پرې باور کېدی شي؛ هند دی.»

د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان د دغه هېواد سیاسي چارواکو ته لارښوونه کړې، چې له افغانستان څخه د ایران د حقآبې د ترلاسه کولو په برخه کې نور چټک ګامونه هم پورته کړي.

د ایرنا خبري سرچینې د راپور له مخې؛ د ایران د انرژۍ وزیر عباس علي‌آبادي په تهران کې یوې غونډې ته د وینا پر مهال ویلي: « مونږ او ترکمنستان د هریرود له سیند څخه حقآبه لرو، خو ګاونډ هېواد د سیند په پاسنۍ برخه کې سلما بند جوړ کړی؛ نو اړینه ده، چې د دوستۍ له بند څخه د حقآبې د ترلاسه کولو لپاره خبرې اترې وکړو.»

عباس علي‌آبادي زیاته کړې: « پرون ولسمشر د هېواد سیاسي چارواکو ته لارښوونه وکړه، چې په دې برخه کې نور هم فعال شي.»

علي‌آبادي ټینګار کړی: سره له دې، چې له افغانستان سره ګڼې خبرې اترې شوې دي؛ خو تېر کال ایران ونشو کولی خپله ټوله حقآبه ترلاسه کړي.

هغه هیله څرګنده کړې، چې سږکال به د ښه اورښت له کبله ایران وتوانېږي خپله حقآبه ترلاسه کړي.

علي‌آبادي د اړوند خبرو اترو د پایلې په اړه یادونه کړې او څرګندوي: « ما دوه ځله د افغانستان لوری ایران ته رابللی او درېیم ځل یې هم رابولم؛ خو که اړتیا وه بل ځل چمتو یوو، چې دې هېواد ته یو پلاوی ولېږو او دا موضوع له نږدې وڅېړو.»

ایراني چارواکو تل افغانستان ته د حقآبې په اړه اندېښنه څرګنده کړې؛ خو اسلامي امارت هم ټینګار کړی: د هلمند سیند د اوبو په اړه له ایران سره شوې هوکړه ته ژمن دی؛ خو وچکالۍ د اوبو کچه راټیټه کړې ده.

د افغانستان د سولې لپاره د امریکا پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد د چارشنبې پر ورځ د افغانستان او پاکستان ترمنځ د یوه احتمالي امنیتي تړون وړاندیز وکړ او څرګندوي، چې دا ډول تړون کولی شي د دواړو لوریو ترمنځ اړیکې بدلې کړي.

خلیلزاد په ایکس کې پاڼه کې لیکلي: د پاکستان د پوځ ویاند شریف چودري د امریکا او اسلامي امارت ترمنځ د دوحې هوکړې ته نغوته(اشاره ) کړې؛ خو دا یې ناسم درک وباله، چې ګواکې دغه هوکړه د افغانستان او پاکستان ترمنځ مسایلو هم رانغاړي.

نوموړي ټینګار کړی، چې د دوحې هوکړه د کابل او اسلام‌آباد ترمنځ دوه‌اړخیزې اړیکې نه‌رانغاړي.

هغه په دې اند او نظر دی، چې: د چودري دې یادونې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د جلا امنیتي تړون داسې اند او شونتیا رامنځته کړې، چې د پاکستان او افغانستان امنیتي اندېښنو ته به په کې پاملرنه کېږي.

د خلیلزاد د څرګندونو له مخې؛ دا ډول تړون به دواړه لوري دې ته ژمن کړي، چې هیڅ فرد یا ډله؛ د داعش او تحریک طالبان پاکستان (TTP) په ګډون د یوه لوري له خاورې څخه د بل لوري د امنیت د ګواښ لپاره استفاده ونه‌کړي.

هغه زیاته کړې؛ د درېیم لوري څارنه کولی شي د تړون د عملي کېدا په ډاډمنولو کې مرسته وکړي.

زلمی خلیلزاد څرګندوي؛ د اسلامي امارت له مشرانو سره د خپلو وروستیو خبرو پر بنسټ ویلی شم، چې هغوی د دا ډول تړون پر سر خبرو اترو ته چمتو دي. نوموړي دا وړاندیز د افغانستان او پاکستان ترمنځ د اړیکو لپاره «د لوبې بدلوونکی» وباله؛ هغه اړیکې، چې له اوږدې مودې راپدېخوا د امنیتي شخړو او د وسله‌والو فعالیتونو له کبله ترینګلې پاتې دي.

خلیلزاد زیاتوي: «توپ اوس د پاکستان په ډګر( میدان) کې دی» او له دې سره یې وښودله، چې د پرمختګ لپاره اوس د اسلام‌آباد چمتووالي ته اړتیا ده.

د افغانستان او پاکستان اړیکې په وروستیو کلونو کې څو ځله له ترینګلتیاوو سره مخ شوي دي. په ځانګړي توګه د وسله‌والو بریدونو او هغو تورونو له کبله، چې ګواکې وسله‌والې ډلې د یو بل له خاورې فعالیت کوي.