د کورنیو چارو وزارت درې کسیز پلاوي په چین کې د نړیوال امنیتي کنفرانس له ګډون، د دغه هېواد له امنیتي او اداري مسوولانو او د بېلابېلو هېوادونو له استازیو سره له لیدنو وروسته خپل اووه ورځنی کاري سفر پای ته ورساوه.

د کورنیو چارو وزارت د مقام د دفتر رییس مولوي زین‌الله عابر پر مشرۍ دغه پلاوي د سپټمبر پر اتمه د چین پر رسمي بلنه په لیانیونګانګ ښار کې پیل شوي نړیوال امنیتي کنفرانس کې ګډون کړی و. په دې کنفرانس کې د ۱۲۷ هېوادونو د کورنیو چارو وزیرانو، لوړپوړیو مسوولانو او د نړیوالو امنیتي بنسټونو استازو ګډون کړی و.

پلاوي د کنفرانس په درې واړو برخو کې فعاله ونډه واخیسته؛ د امنیتي موضوعاتو په اړه یې د ګډونوالو ویناوې واورېدلې، له چینايي امنیتي او اداري مسوولانو سره یې کاري ناستې وکړې او د دغه هېواد له امنیتي او شرطې(پولیسو) اړوند ادارو څخه یې لیدنې وکړې.

د کنفرانس په اصلي غونډه کې د کورنیو چارو وزارت د مقام سر یاور عبدالرحیم ثاقب د اسلامي امارت د امنیتي تګلارې، د هېواد د امنیتي وضعیت او په دې برخه کې د لاسته راوړنو په اړه پراخه وینا وکړه. د نوموړي وینا هم‌مهاله د کنفرانس ګډونوالو ته پر څو ژبو وژباړل شوه.

د اسلامي امارت پلاوي د کنفرانس په څنډه کې د چین د عامه امنیت وزارت له امنیتي او تأمیناتي مسوولانو سره هم کاري لیدنه وکړه.

دغه راز یې د متحده عربي اماراتو، لیبیا، تاجکستان، الجزایر، تونس، ایران، سوریې، عراق، پاکستان، یمن او یو شمېر نورو هېوادونو له استازیو سره بېلابېلې لیدنې وکړې.

د سفر پر وروستۍ ورځ دې پلاوي د سوژو ښار د عامه خدمتونو له یوې ادارې څخه هم لیدنه وکړه او وروسته یې په چین کې د اسلامي امارت له سفارت سره پر لیدنه خپل اووه ورځنی کاري سفر پای ته ورساوه.

په دې سفر کې د زین‌الله عابر ترڅنګ عبدالرحیم ثاقب او د کورنیو چارو وزارت د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوژۍ لوی رییس محمد ناصري هم ګډون کړی و.

د اسلامي امارت ویاند ذبیح‌الله مجاهد وايي، حکومت هڅه کوي له سیمه‌ییزو او له سیمې بهر هېوادونو سره د کابل اړیکې نورې پیاوړې او پراخې کړي؛ ځکه، چې بهرنی سیاست یې پر اقتصاد او سیمه‌ییزې نښلېدا ولاړ دی.

مجاهد ویلي، اوسني حکومت په تېرو پېنځه کلونو کې له سیمه‌ییزو او نړیوالو هېوادونو سره پر باور ولاړې اړیکې رامنځته کړې دي.

هغه زیاته کړې، چې افغانستان ته د ځینو هېوادونو د لوړپوړیو چارواکو تګ راتګ او له یو شمېر هېوادونو سره د سوداګریزو اړیکو پراختیا د دغو اړیکو د پراخېدا ښکارندويي کوي.

د اسلامي امارت ویاند ټینګار کړی، چې افغانستان د سیمه‌ییزو همکاریو د پیاوړتیا او د اقتصادي او سیمه‌ییزې نښلېدا د پالیسۍ د پلي کېدا لپاره د ګاونډ او سیمه‌ییزو هېوادونو همکاریو او اغېزمن رول ته اړتیا لري.

مجاهد ویلي، اسلامي امارت هڅه کوي له سیمه‌ییزو هېوادونو سره د کابل اړیکې پراخې او ټینګې کړي.

د بهرنیو چارو وزارت د څرګندونو له مخې، اسلامي امارت اوس په بېلابېلو هېوادونو کې ۴۰ فعالې سیاسي استازولۍ لري.

دغه راز د نړیوالو اړیکو یو شمېر شنونکو ويلي، له نړۍ سره د افغانستان د تعامل پراختیا کولی شي د دې هېواد د سیاسي انزوا په کمېدا، د ډیپلوماتیکو اړیکو په پیاوړتیا، د پانګونې په جلب او په پای کې د اقتصادي ودې له پیاوړتیا سره مرسته وکړي.

د افغانستان لپاره د امریکا پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیل‌زاد ویلي، که واشنګټن له افغانستان سره تعامل ونه‌کړي، چین او روسیه به د رامنځته شوې تشې د ډکولو هڅه وکړي.

خلیل‌زاد ټینګار کړی، چې د افغانستان ثبات د امریکا په ګټه دی او واشنګټن نه‌غواړي افغانستان یو ځل بیا د ړنګېدا او ګډوډۍ پر لوري ولاړ شي؛ ځکه دغه حالت کولی شي تېر ته ورته د ترهګرو ډلو د ودې او پر امریکا د ګواښونو د زیاتېدا زمینه برابره کړي.

هغه له الجزیرې سره په خبرو کې ویلي:« زما له نظره که مونږ تعامل ونه‌کړو او د خپلو ګټو د پرمختګ لپاره هڅه ونه‌کړو؛ نو زمونږ سیالان به زمونږ تشه ډکه کړي. چین افغانستان ته داخل شوی او هڅه کوي د دغه هېواد پر طبیعي سرچینو واک ترلاسه کړي. روسیه هم ډېره فعاله ده.»

خلیل‌زاد زیاته کړې، چې د امریکا اوسنی سیاست باید د افغانستان اوسني او راتلونکي وضعیت ته پام وکړي او روښانه کړي، چې واشنګټن غواړي افغانستان په راتلونکې کې څه ډول هېواد وي.

د نوموړي د څرګندونو له مخې امریکا پرېکړه کړې؛ له مهمو ګټو به یې یوه دا وي، چې افغانستان بیا د امریکا ضد ترهګرو ډلو پر مرکز یا اډې بدل نه‌شي.

هغه ویلي، د دې موخې د ترلاسه کولو لپاره اقتصادي پرمختګ او د افغانستان د سرچینو پراختیا مهمه ده.

خلیل‌زاد همداراز خبرداری ورکړی، چې د ښځو او نجونو پر کار او زده‌کړو د محدودیتونو دوام کولی شي منفي او زیانمنې پایلې ولري.

په همدې حال کې د اسلامي امارت ویاند ذبیح‌الله مجاهد ويلي، کابل او واشنګټن څو ځله د بېلابېلو چینلونو له لارې خبرې کړې دي؛ خو د نوموړي پر باور د افغانستان په اړه د امریکا په سیاست کې د بدلون نشتوالی د دواړو لوریو ترمنځ د اړیکو د عملي پرمختګ مخه نیولې ده.