د یمن حکومت دفاع وزارت ویلي، چې ځواکونو یې د صنعا نړیوال هوايي ډګر ځغاست‌لیکه پر نښه کړې، چې د ایران د الوتکې له کېناستو مخنیوی وشي.

صنعا د یمن پلازمېنه د ایران پلوه حوثیانو تر واک لاندې ده؛ خو د نړیوالې ټولنې له ملاتړ برخمن حکومت، چې د سعودي عربستان او د خلیج د نورو هېوادونو ملاتړ هم ورسره دی؛ له سویل د عدن له بندري ښار څخه اداره کېږي.

حوثیانو سعودي عربستان تورن کړی، چې د صنعا پر نړیوال هوايي ډګر یې هوايي بریدونه کړي او خبرداری یې ورکړی، چې دغو بریدونو ته به غبرګون وښيي.

د حوثیانو پوځي ویاند یحیی سریع دا بریدونه «څرګند تېری» وباله او څرګندوي، چې دې کړنې په یمن کې د اوږدې جګړې د کړکېچ د کمېدا پړاو پای ته رسولی دی.

هغه ټینګار کړی، چې سعودي عربستان باید د دې برید پایلو ته چمتو وي او دا کړنه به یې بې‌ځوابه پاتې نه‌شي.

سعودي عربستان تر اوسه د دغو تورونو په اړه څه غبرګون نه‌دی ښودلی.

یمن له څه باندې یوې لسیزې راپدېخوا له هغې وروسته، چې حوثیانو صنعا ونیوله او قانوني حکومت یې اړ کړ، چې خپل مرکز سویل ته ولېږدوي؛ په کورنۍ جګړه او د سیمه‌ییزو قدرتونو نیابتي سیالیو کې ښکېل دی.

د یمن حکومت د اطلاعاتو وزیر معمر بن مطهر الاریاني هم ادعا کړې، چې حوثیانو د سره صلیب نړیوالې کمیټې یوه الوتکه په صنعا هوايي ډګر کې درولې؛ پیلوټ او د هغه همکار یې نیولي دي.

د یمن حکومت دفاع وزیر له دې مخکې هم ویلي وه، چې له ایران او حوثیانو سره د هغو الوتکو د درولو لپاره ډیپلوماټیکې هڅې، چې د ده پر وینا د یمن هوايي حریم نقضوي؛ کومه پایله نه‌ده ورکړې. هغه خبرداری ورکړ؛ حکومتي ځواکونه به هرې هغې الوتکې ته، چې پر دښمنۍ د یمن هوايي حریم ته ننوځي «پر ټولو شته امکاناتو» ځواب ورکړي او ایران یې د دې وضعیت مسوول وباله.

روسیې په ترکیه کې د ناټو د مشرانو په غونډه کې د شویو تازه پرېکړو، د اوکراین لپاره د پوځي مرستو د زیاتوالي او د غړو هېوادونو د دفاعي وړتیاوو د پیاوړتیا له ژمنو سره سخت مخالفت کړی او خبرداری یې ورکړی، چې دا اقدامات ښایي د نړۍ امنیت ته «ناورین‌زېږوونکې» پایلې ولري.

د روسیې بهرنیو چارو وزارت ویاندې ماریا زاخارووا ویلي، چې د ناټو لومړیتوبونه اوس هم د اروپا پوځي کول، د دفاعي وړتیاوو لوړول، له روسیې سره د احتمالي پوځي مخامخېدو لپاره چمتووالی او له اوکراین څخه پرله‌پسې ملاتړ دی.

هغې زیاته کړې، که د ناټو مشرانو په خپلو پرېکړو کې ډېر دقت کړی وی؛ نو داسې اقدامات به یې نه وی کړي، چې د هغې پر وینا؛ نه یوازې د دغه ائتلاف، بلکې د ټولې نړۍ لپاره خطرناکې پایلې لرلی شي.

د ناټو مشرانو د خپلې دوه ورځنۍ غونډې په پای کې ژمنه وکړه، چې په ۲۰۲۶ز. کال کې به اوکراین ته د ۷۰ میلیارډ یورو پوځي مرستې برابرې کړي. هغوی همداراز د ناټو تړون د پېنځمې مادې له مخې د ګډې دفاع پر اصل یو ځل بیا ټینګار وکړ او د لږ تر لږه ۵۰ میلیارډ ډالرو پر ارزښت د وسلو له تړونونو یې خبر هم ورکړ.

زاخارووا همداراز د امریکا او ناټو د ځینو غړیو ترمنځ د اختلافونو یادونه وکړه او ادعا کوي، چې واشنګټن د خپلو متحدانو د ملاتړ له کچې خوښ نه‌دی.

دغه راز د ناټو سرمنشي مارک روټه رویټرز ته ویلي، چې د غړیو هېوادونو د مشرانو ترمنځ د نظر اختلافونه د دغه ائتلاف د ډیموکراټیک ماهیت او خوځښت نښه ده او روسیه باید دا د کمزورۍ نښه ونه‌ګڼي.

د ونزویلا چارواکو ویلي، د دې هېواد د دوه زورورو زلزلو د قربانیانو شمېر نږدې ۱۵۰۰ کسانو ته رسېدلی او د ژوندي پاتې کسانو د موندلو لپاره د ژغورنې عملیات اوس هم روان دي.

دا دوه زلزلې، چې د ریښتر پر کچه ۷.۲ او ۷.۵ درجې وې؛ د چارشنبې پر ورځ د کاراکاس ښار ته نږدې د «لا ګوایرا» ساحلي ایالت ولړزاوه.

د رسمي څرګندونو له مخې؛ تر اوسه له ۳زره ۱۰۰ څخه ډېر کسان ټپیان شوي، له ۱۲زره ۷۰۰ څخه زیات بې‌ځایه شوي او لږ تر لږه ۷۷۴ ودانۍ بشپړې یا جزوي ویجاړې شوې دي.

د ونزویلا سرپرستې ولسمشرې ډلسي روډریګز ویلي، د ژغورنې عملیات به تر هغې روان وي، چې د ژوندیو کسانو د موندلو هیله موجوده وي. هغې همدارنګه د زیانمنو ودانیو د خوندیتوب د ارزونې لپاره د یوې کميټې د جوړېدو، د ښوونځیو د رخصتۍ غځولو او شاوخوا ۷۵ سلنه زیانمنو سیمو ته د برښنا له بېرته رسېدو خبر ورکړی دی.

له ۲زره ۶۰۰ څخه زیاتې مرستندویه ډلې له بېلابېلو هېوادونو څخه د پرمختللو تجهیزاتو او روزل شویو سپو په مرسته د ژغورنې په عملیاتو کې برخه اخلي. په وروستیو ورځو کې یو شمېر کسان، چې ماشومان هم په کې شامل دي له کنډوالو ژوندي را ایستل شوي؛ خو کارپوهان خبرداری ورکوي، چې له ۷۲ ساعتونو وروسته د ژوندي پاتې کسانو د موندلو امکان هم کمېږي.

دغه راز د امریکا د جیولوژۍ ادارې خبرداری ورکړی، چې د نهایی قربانیانو شمېر ښايي له ۱۰ زرو څخه واوړي او دا پېښه به په لاتینه امریکا کې د وروستۍ یوې پېړۍ له مرګونو زلزلو څخه وګرځي.

له دې فاجعې وروسته د ونزویلا د نفتو تر ټولو لویه چاڼخونه هم د برښنا د پرې کېدا له کبله درېدلې او نړیوالې بشري مرستې اوس هم دغه هېواد ته رسېږي.