چارشنبې پر ورځ(د مرغومي څلیریشتمه) کابل کې د چين سفیر ژاو شینګ د اطلاعاتو او کلتور وزارت د ګرځندوی، مالي او اداري چارو له مرستیال قدرت الله جمال سره د ګرځندوی د پراختیا او فرهنګي اړیکو د پياوړتیا په اړه خبرې وکړې.

په دې لیدنه کې قدرت الله جمال د چین له سفیر څخه وغوښتل، چې د ګرځندوی پیاوړتیا، د وړتیا لوړولو او د ګرځندوی او هوټل مدیریت انسټیټیوټ د زده‌کوونکو روزنې، د ویزې آسانتیاوو، د ګرځندوی بازار موندنې او د ګرځندوی پر بنسټونو د پانګونې په برخو کې خپلې تجربې شریکې کړي او همکاري وکړي.

هغه د ورېښمو لارې په اړه هم معلومات شریک کړل او په دواړو هېوادونو کې یې د نندارتونونو پر تنظیمولو او وړتیا لوړولو کې د همکارۍ غوښتنه وکړه.

د غونډې پر مهال په کابل کې د چین سفیر ویلي، چې افغانستان او چین ښې اړیکې لري او د دې اړیکو د ساتلو لپاره هڅې روانې دي.

ژاو شینګ په پورته ذکر شویو برخو کې د همکارۍ او دوه اړخیزو تجربو شریکولو ډاډ وړاندې کړ او وایي، چې د کلتوري او ګرځندوی اړیکو د پیاوړتیا او پراخولو لپاره دوه اړخیزو همکاریو ته اړتیا ده.

د افغانستان لپاره د روسیې د ولسمشر ځانګړي استازي ضمیر کابلوف ويلي، چې مسکو او واشنګټن اوسمهال د افغانستان په اړه هیڅ ډول تعامل نلري.

هغه تاس خبري سرچینې ته ویلي: “نه! دوی (امریکایانو) اړیکه نده نیولې؛ له همدې کبله تر اوسه پورې داسې خبرې ترسره شوې ندي”.

کابلوف څرګنده کړې؛ په ۲۰۲۱ کال کې کله، چې د افغانستان لپاره د امریکا ځانګړی استازی توماس ویسټ د لومړي ځل لپاره د مسکو فارمټ د برخې په توګه روسیې ته سفر وکړ؛ “نړیوال وضعیت بشپړ توپیر درلود.”

د نوموړي د څرګندونو له مخې: په ۲۰۲۳ کال کې کله، چې د ملګرو ملتونو عمومي منشي انټونیو ګوټیرش په دوحه کې د افغانستان په اړه یوه غونډه لرلخ؛ روسیې او چین ګوټیرش ته وویل، چې دوی نشي کولی “له هغه هېواد سره په یوه ډله کې وي، چې له افغانانو څخه یې پیسې غلا کړي او بېرته یې نه‌ورکوي.”

د ازبکستان ټرانسپورټ وزارت څرګنده کړې؛ د افغان- ټرانس اوسپنې‌پټلۍ پروژې اړوند اړینې تنظیمي مسلې حل شوي او اوس د امکان سنجونې پر مطالعه راڅرخېدلي دي.

له دې مخکې د تېر کال په جون کې د کابل پر کوربتوب د افغانستان، ازبکستان او پاکستان بهرنیو چارو وزیرانو لومړۍ غونډه ترسره کړې او پر مهال یې د بین الحکومتي چوکاټ تړون لاسلیک شوی دی. دې تړون د دغو درې هېوادونو ترمنځ د اوسپنې‌پټلۍ لپاره د امکان سنجونې د مطالعې ترسره کولو بنسټ کېښود.

د درې اړخیزې طرحې له مخې؛  ۵۷۳ کیلومټره اوسپنې‌پټلۍ به په ازبکستان کې ترمذ د افغانستان له مزار شریف او لوګر سره ونښلوي او بیا به په پاکستان کې خرلاچي ته وغځول شي.

د اوسپنې‌پټلۍ د جوړولو له بشپړېدا وروسته تمه ده، چې په کال کې تر ۲۰ میلیون ټنو پورې لېږد وشي، چې د ټرانسپورټ لګښتونه به د پام وړ کم او د ټرانسپورټ وخت به هم رالنډ کړي.