Connect with us

تازه خبرونه

د خوړو او کرنې ادارې په افغانستان کې د څارویو د ناروغیو له پراخې خپرېدا خبر ورکړ

صدراعظم عثمانی، معین زراعت و مالداری، در این نشست گفت که بیماری «طبق» یکی از چالش‌های جدی سکتور مالداری است و هشدار داد: «اگر از این مرض جلوگیری نشود، یک بخش بزرگ اقتصادی کشور متضرر خواهد شد.»

خپور شوی

د

foot and mouth afghanistan

د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې ادارې د یکشنبې پر ورځ د غبرګولي څلورمه راپور ورکړ، چې افغانستان اوسمهال د طبق[خولې او پښو د ناروغۍ (FMD) ] له یوې اندېښنې وړ خپرېدو سره مخ دی، چې په ټول هېواد کې د میلیونونو کلیوالي کورنیو معیشت ګواښوي.

دې ادارې په ایکس پاڼه کې لیکلي، چې دا خورا ساري ویروسي ناروغي په غواګانو، پسونو او وزو کې چټکه خپریږي، چې د څارویو پر سکټور لوی فشار راوړي، چې د افغانستان د کلیوالي اقتصاد د ملا تیر دی.

د وترنرۍ متخصصینو ویلي؛ د دې ناروغۍ په خپرېدو کې ډېری مهم عوامل لکه خلاص او بې کنټروله سرحدونه، د ولایتونو او سیمو ترمنځ د څارویو پرله‌پسې آزاد تګ راتګ، اقلیمي بدلون، واکسینونو ته محدود لاسرسی، د وترنرۍ کمزورې چارې، د چاپېریال فشارونه او د څارویو ناسمه روغتیایي درملنه یې ستر عوامل دي.

د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې اداره (FAO) د دې ناروغۍ د خپرېدو د مخنیوي لپاره په فعاله توګه د وترنریانو، څارویو، بزګرانو او ځایي ټولنو سره کار کوي.

د خوړو او کرنې اداره وایي؛ په ۲۰۲۴ کال کې دې ادارې له ۸۰۰ زره څخه زیاتو غواګانو ته د طبق یا د پزې او خولې ناروغۍ پر وړاندې په واکسین کولو کې بریالی شوو، چې د څارویو د روغتیا ملي کمپاین برخه ده. د خوړو او کرنې ادارې اوس خپلې هڅې ګړندۍ کړي، چې زیان منونکې سیمې او څاروي په خطر کې اچوي.

د خوړو او کرنې ادارې استازو ویلي: “د څارویو ساتنه د خلکو د ژوند د ساتنې معنا لري. دا ناروغي د خوړو خوندیتوب او کلیوالي عایداتو ته جدي ګواښ پېښوي. “مونږ باید د واکسیناسیون پراخولو، څارنې پیاوړتیا او د وترنري خدماتو ښه کولو لپاره ژر تر ژره اقدام وکړو.”

دې ادارې ویلي، چې د هغو میلیونونو افغان کورنیو لپاره، چې د عاید، خوړو او کرنې لپاره پر څارویو تکیه لري؛ د خولې او پښو د ناروغۍ د خپرېدو مخنیوی نه یوازې د روغتیا لومړیتوب دی، بلکې د ژوند ژغورنه هم ده.

دا په داسې حال کې ده، چې له طبق ناروغۍ سره د مبارزې لپاره د کرنې په وزارت کې د همغږۍ غونډه جوړه شوه.

د هېواد په مرکز او یو شمېر ولایتونو کې د دې ویروسي ناروغۍ [(طبق) د څارویو (د پښو او خولې ناروغي)] له خپرېدنې وروسته د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ وزارت د ملي او نړۍوالو همکارو مؤسسو، اړوند ادارو او د کرنې د کلسټر په ګډون د یوې همغږې غونډې کوربتوب وکړ، چې د دغې ناروغۍ د خپرېدو مخنیوي او درملنې لپاره ګډې حل‌لارې ومومي.

د کرنې وزارت د کرنې او مالدارۍ مرستیال مولوي صدراعظم عثماني ویلي: «طبق یو له هغو جدي ننګونو څخه ده، چې د مالدارۍ سکټور ورسره مخ دی. نوموړي خبرداری ورکړ: «که د دې ناروغۍ مخه ونه نیول شي د هېواد لویه اقتصادي برخه به زیان وويني.»

هغه له ټولو ملي او نړیوالو بنسټونو وغوښتل، چې په دې برخه کې د کرنې له وزارت سره په مبارزه کې همکاري وکړي او د افغانستان له مالدارانو سره اوږه پر اوږه ودرېږي.

د کرنې وزارت د حیواني روغتیا رییس ډاکتر مختار محسني په دې غونډه کې وویل: «طبق د څارویو یوه خطرناکه او ساري ناروغي ده، چې پخوا په کمه کچه موجوده وه؛ خو اوس پراخه شوې ده. د دې ناروغۍ کنټرول یوازې د دولت مسوولیت ندی، بلکې د خصوصي سکټور او موسسو پراخې همکارۍ ته هم اړتیا لري.» هغه زیاته کړې، چې دیادې ناروغۍ د کنټرول لپاره لنډمهاله او اوږدمهاله پلانونه جوړ شوي او تطبیق به یې د همکارو ادارو پر مرسته روانه وي.

په دې غونډه کې ګڼو بنسټونو له ډلې اکټېډ، د هالنډ کمیټه، میشن ایسټ، ډاکار، ورلډ وېژن او د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې نړۍواله ادره یا اف،اې،او د د دې ناروغۍ د کابو کولو لپاره د همکارۍ چمتووالی وښود. همداراز د یوشمېر نورو نړیوالو بنسټونو او ادارو لکه د UNDP، WFP، UNODC، UNOPS، DRC، IRC، CARE، RRAA، ICRC، CIAVA، اروپايي اتحادیه، نړیوال بانک، د آسیا پراختیایي بانک، ActionAid، AfghanAid، د آغاخان بنسټ او نورو همکارو ادارو استازو هم ګډون کړی و.

د «طبق» یا «د پښو او خولې» ناروغي (Foot and Mouth Disease) یوه ویروسي، ساري او خورا انتاني ناروغي ده، چې په یوشمېر څارویو لکه غوا، میږې، وزې، خوګ او مېښو کې خپرېږي. دا ناروغي په حیواناتو کې د تبې، د خولې، پښو اوغولانزو په سیمو کې د زخمونو او ناروغیو لامل کېږي، چې په ځانګړي توګه په غواګانو او خوګانو کې شدیدې نښې لري. که یې مخنیوی ونشي، د مالدارۍ سکټور ته درانده اقتصادي زیانونه اړولی شي.

تازه خبرونه

د پاکستان په روانه جګړه کې ملکي زیانونه د پاملرنې وړ دي – نیویارک ټایمز

د دې رسنۍ د لیکنې له مخې؛ د پاکستان هوايي بریدونه د فبرورۍ له وروستیو څخه پیل شوي او د افغانستان د ملکي ودانیزو بنسټونو تر څنګ یې ځینې پوځي سیمې هم پر نښه کړې دي.

Published

on

نیویارک ټایمز ورځپاڼې راپور ورکړی، چې د ډیورنډ فرضي کرښې په اوږدو کې د افغانستان او پاکستان ترمنځ وروستۍ نښتې د ملکي وګړو د مرګ‌ او ژوبلې د زیاتېدا زرګونه کورنۍ بې‌ځایه کېدا ته اړ کړې دي.

د دې رسنۍ د لیکنې له مخې؛ د پاکستان هوايي بریدونه د فبرورۍ له وروستیو څخه پیل شوي او د افغانستان د ملکي ودانیزو بنسټونو تر څنګ یې ځینې پوځي سیمې هم پر نښه کړې دي.

راپور زیاته کړې؛ د پاکستان او افغانستان د غرنیو  سیمو په اوږدو کې نښتې اوس هم روانې دي او دواړه لوري یو بل ته د درندو زیانونو ادعاوې کوي. په داسې حال کې، چې د سیمې هېوادونو د تاوتریخوالي د کمولو هڅو تر اوسه څرګنده پایله نده لرلې.

د ډیورنډ کرښې د اړوند سیمو اوسېدونکي وایي؛ ګڼې کورنۍ د خپل ژوند د ژغورلو لپاره لنډمهالو کمپونو ته کډه شوي او د اوبو، خوړو او لومړنیو آسانتیاوو له کمښت سره مخ دي.

د ملګرو ملتونو د څرګندونو له مخې؛ د دغو بریدونو په پایله کې لږ تر لږه ۷۵ ملکيان وژل شوي او له ۱۱۵ زره ډېر کسان د خپلو کورونو پرېښودلو ته اړ شوي دي.

سیاسي شنونکو خبرداری ورکړی؛ د دغو نښتو دوام کولی شي په افغانستان کې بشري ناورین نور هم پراخ کړي، ځکه اوس هم میلیونونه خلک بشري مرستو ته اړتیا لري.

Continue Reading

تازه خبرونه

د اسلامي امارت رهبر په اختریز پیغام کې د یووالي، زغم او له بې‌وزلو د ملاتړ غوښتنه وکړه

دغه راز یې له الله‌پاک څخه وغوښتل، چې د روژې، تراویح، صدقې او نورو نیکو اعمالو په ګډون د روژې د مبارکې میاشتې عبادتونه قبول کړي او ټول د تقوا، اخلاص او استقامت په لاره کې ثابت وساتي.

Published

on

د افغانستان اسلامي امارت رهبر شیخ هبة‌الله آخوندزاده د کوچني اختر مبارکي افغانانو او د نړۍ مسلمانانو ته وړاندې کړې او د هېواد د اسلامي نظام لپاره یې د یووالي، زغم او له بې‌وزلو هېوادوالو د ملاتړ غوښتنه کړې ده.

دغه راز یې له الله‌پاک څخه وغوښتل، چې د روژې، تراویح، صدقې او نورو نیکو اعمالو په ګډون د روژې د مبارکې میاشتې عبادتونه قبول کړي او ټول د تقوا، اخلاص او استقامت په لاره کې ثابت وساتي.

د اسلامي امارت رهبر په خپل اختریز پیغام کې د قرآن کریم د آیتونو او نبوي احادیثو پر وړاندې کولو د روژې او لمانځه فضیلت، د فطر د صدقې برکت او د صبر او ټولنیزې خواخوږۍ ارزښت ته نغوته(اشاره) کړې ده.

شیخ هبة‌الله آخوندزاده څرګنده کړې، چې د روژې میاشت د صبر، تقوا او ټولنیزې خواخوږۍ میاشت ده او مسلمانان باید د دې میاشتې او اختر رښتینې روحیه د اسلامي اخلاقو، بښنې، شفقت او د اړمنو؛ په ځانګړي توګه یتیمانو او بې‌وزلو سره د مرستې له لارې ونمانځي.

هغه دغه راز پر مسلمانانو غږ کړی، چې بدبیني، نفرت، کینه او اختلافات یوې خوا ته کړي او خپل یووالي او پیوستون پیاوړی کړي.

د مؤمنانو رهبر ټینګار کړی، چې امنیت، یووالي او د اسلامي احکامو اطاعت، د اسلامي نظام د شرعي قوانینو مراعات او له امر بالمعروف او نهی عن المنکر وزارت سره همکاري د خلکو او چارواکو له مهمو دندو څخه دي، چې له فساد او فتنې څخه پاکه سالمه ټولنه جوړه شي.

شیخ هبة‌الله آخوندزاده همدارنګه د دیني زده‌کړو او روزنې، د هېواد د ودې او پرمختګ، د ځوانانو، ماشومانو او له کډوالۍ څخه راستنېدونکو لپاره د ملاتړ او په نړۍ کې د نورو مسلمانانو د درناوي په ارزښت او اړتیا ټینګار کړی او څرګندوي، چې اسلامي امارت له نورو اسلامي هېوادونو سره د اسلامي ورورګلوۍ پر بنسټ ښې اړیکې غواړي او د مسلمانانو د حقونو هر ډول سرغړونه کلکه غندي.

د پیغام په پای کې یادونه کوي، چې الله تعالی دې مسلمانان له هر ډول ناورینونو او ستونزو څخه وساتي، د اسلام د لارې شهیدانو ته لوړ مقام ورکړي، ناروغانو او ټپیانو ته شفا ورکړي او اسلامي ملت ته عزت، یووالي او بریالیتوب ورپر برخه کړي.

Continue Reading

تازه خبرونه

په افغانستان کې له جګړو څخه زیان‌منو کورنیو ته د خوراکي توکو بېړنۍ مرستې پیل شوې

د دې بنسټ د څرګندونو له مخې؛ د شخړو له کبله بې ځایه شوې له ۲۰زره ډېرې کورنۍ د خوراکي توکو بېړنۍ مرستې ترلاسه کوي. په لومړي پړاو کې به دغو کورنیو ته غذایي بسکټونه ووېشل شي، چې بېړنۍ خوراکي اړتیاوې یې پوره کړي او بیا به زیانمنونکې کورنۍ د دوه میاشتو لپاره خواړه یا نغدي مرسته ترلاسه کړي.

Published

on

د خوړو نړیوال پروګرام (ډبلیو‌اف‌پي) څرګنده کړې، چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د شخړو له کبله اغېزمنو کورنیو ته د خوراکي توکو بېړنۍ مرستې وېشل پیل شوي دي.

د دې بنسټ د څرګندونو له مخې؛ د شخړو له کبله بې ځایه شوې له ۲۰زره ډېرې کورنۍ د خوراکي توکو بېړنۍ مرستې ترلاسه کوي. په لومړي پړاو کې به دغو کورنیو ته غذایي بسکټونه ووېشل شي، چې بېړنۍ خوراکي اړتیاوې یې پوره کړي او بیا به زیانمنونکې کورنۍ د دوه میاشتو لپاره خواړه یا نغدي مرسته ترلاسه کړي.

د یاد پروګرام د څرګندونو له مخې؛ د ماشومانو او همدارنګه امیدوارو او شیدې ورکوونکو میرمنو لپاره ځانګړي خوراکي توکي هم چمتو شوي، چې د خوارځواکۍ مخه پرې ونیول شي.

ټاکل شوې، چې دا مرسته د هېواد په اته ولایتونو ( په ختیځ کې نورستان، کونړ او ننګرهار او همدارنګه په جنوب کې پکتیا، خوست، پکتیکا، زابل او کندهار) کې بې ځایه شویو کورنیو ته ورسیږي.

په افغانستان کې د خوړو نړیوال پروګرام مشر جان ایلیف ویلي، چې افغانان اوسمهال د افغانستان او پاکستان ترمنځ د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې د جګړې د زیاتوالي، د سیمه‌ییز تاوتریخوالي اغېزو او د لوږې او خوارځواکۍ خپرېدا په ګډون له ګڼو ناورینونو سره مخ دي.

نوموړي زیاته کړې؛ اوسمهال په هرو درې افغانانو کې یو یې د خوراکي توکو بېړنۍ مرستې ته اړتیا لري او شاوخوا ۱۷.۴ میلیون خلک د خوراکي توکو له سخت کمښت سره مخ دي.

دا وړاندویېنه هم کیږي، چې سږکال به په افغانستان کې شاوخوا ۳.۷ میلیون ماشومان د خوارځواکۍ درملنې ته اړتیا ولري.

د خوړو نړیوال پروګرام خبرداری ورکړی، چې د سوداګریزو لارو بندېدا او د سیمه‌ییز تاوتریخوالي زیاتوالي د اومه‌توکو د بیو د لوړېدا او په افغان بازار کې د لومړنیو توکو د کمښت خطر زیات کړی دی.

Continue Reading
Advertisement

Trending

Copyright © 2025 Ariana News. All rights reserved!