نړۍ
پر وینزویلا د امریکا بریدونو نړیوال غبرګونونه راوپارول
د فرانسې ولسمشر ایمانوېل مکرون ویلي: « راتلونکی بدلون باید سولهییز، ډیموکراټیک او د ونزویلا د خلکو د ارادې درناوی کوونکی وي. او هیله یې څرګنده کړې؛ منتخب ولسمشر اډمونډو ګونزالیز اوروټیا به وکولی شي، چې دا بهیر چټک پرمخ بوځي.
د شنبې پر ورځ پر وینزویلا د امریکا له پوځي بریدونو وروسته د دغو عملیاتو په اړه پراخ نړیوال غبرګونونه اعلان شول. د بېلابېلو هېوادونو مشرانو او چارواکو د دې عمل د پایلو په اړه اندېښنه څرګنده کړې او د نړیوال قانون او د هېوادونو د حاکمیت پر درناوی یې ټینګار کړی دی.
د فرانسې ولسمشر ایمانوېل مکرون ویلي: « راتلونکی بدلون باید سولهییز، ډیموکراټیک او د ونزویلا د خلکو د ارادې درناوی کوونکی وي. او هیله یې څرګنده کړې؛ منتخب ولسمشر اډمونډو ګونزالیز اوروټیا به وکولی شي، چې دا بهیر چټک پرمخ بوځي.
د جرمني چانسلر فریدریش مرز ویلي: د عملیاتو قانوني ارزونه پېچلې ده او “مونږ به وخت ولرو، چې دا پر پوره پاملرنه وارزوو.”
هغه د نړیوال قانون د اصولو درناوی او مشروع حکومت ته د لېږد ډاډ ورکولو پر اړتیا ټینګار وکړ.
د اسپانیه لومړي وزیر پډرو سانچیز ویلي: اسپانیه د ماډورو رژیم پر رسمیت نهپېژني؛ هغه پوځي لاسوهنه هم نه مني، چې له نړیوال قانون څخه سرغړونه وي او خبرداری ورکوي، چې دا ډول کړنې کولی شي سیمه بې ثباته کړي.
د ملګرو ملتونو عمومي منشي انټونیو ګوټرش ویلي: « دا بدلونونه یو خطرناک بېلګه رامنځته کوي.” هغه د ملګرو ملتونو د منشور په ګډون د نړیوال قانون د بشپړ درناوي پر اړتیا ټینګار وکړ.
د نورو هېوادونو غبرګون:
چین: “د یو خپلواک دولت او د هغه د ولسمشر پر وړاندې د زور او ځواک کارول د منلو وړ ندي.”
روسیه: “د امریکا عملیات پوځي عمل او یرغل دی، چې غندل کیږي.”
کاناډا، مکسیکو، یوراګوای او لاتینې امریکا هېوادونو: د نړیوال قانون او ډیموکراټیک لېږد د درناوي غوښتنه وکړه.
بریټانیا، جرمني، ډنمارک، جاپان او اروپايي اتحادیې: د زغم، ډیپلوماسۍ، بشري حقونو او نړیوالو قانوني اصولو د درناوي پر اړتیا ټینګار وکړ.
ځینو رهبرانود نتنیاهو او خاویر میلیی په ګډون د امریکا دا اقدام تاریخي او زړور وباله او دا یې د آزادۍ او عدالت د ملاتړ په توګه بیان کړ. په داسې حال کې، چې نورو هېوادونو ایران، ونزویلا، چین او روسیې، دا عملیات له ملي حاکمیت او نړیوال قانون سرغړونه وبلله او د هغې د سمدستي بندېدو غوښتنه وکړه.
دا نړیوال پرمختګونه د ډیپلوماسۍ اهمیت، د هېوادونو د حاکمیت درناوی او په نړیواله کچه د نړیوال قانون اهمیت ښیي او د دوی پایلې به په راتلونکو ورځو کې د پام وړ وي.
نړۍ
یوه پاکستاني د ایران پر لمسون د ټرمپ د وژلو هڅه کړې – رسنۍ
رویټرز راپور ورکړی؛ د عدلیې وزارت آصف مرچنټ پدې تورن کړی، چې نوموړي غوښتل ټرمپ او د امریکا نور سیاستوال د قاسم سلیماني په غچ کې پر نښه کړي.
یو پاکستانی، چې د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د وژلو پر هڅه تورن پېژندل شوی؛ د چارشنبې پر ورځ(د کب دیارلسمه ) یې د منصفه پلاوي غړو ته ویلي: هغه په خپله خوښه د ایران د انقلاب اسلامي له سپاه پاسداران سره د دې دسیسې په جوړولو کې کار ندی کړی.
رویټرز راپور ورکړی؛ د عدلیې وزارت آصف مرچنټ پدې تورن کړی، چې نوموړي غوښتل ټرمپ او د امریکا نور سیاستوال د قاسم سلیماني په غچ کې پر نښه کړي.
سپاه پاسداران په ایران کې د پوځي، اقتصادي او استخباراتي ځواک په ساتنه کې مرکزي ارزښت لري.
نیویارک ټایمز د مرچنټ د څرګندونو له مخې لیکلي: « ما نهغوښتل، چې دا کار پخپله خوښه ترسره کړم» نوموړي د دې تور د سپیناوي پر مهال یوې محکمې ته ویلي، چې ده په تهران کې د خپلې کورنۍ د ساتنې لپاره دې کار ته غاړه ایښې.
څارنوالانو د مرچنټ دا ادعا رد کړې او د “رښتیني جبر لپاره یې د شواهدو نشتوالی” پر ګوته کړ.
د ورځپاڼې د څرګندونو له مخې مرچنټ ویلي، چې هغه ته هیڅکله د یو ځانګړي کس د وژلو امر ندی شوی؛ خو د هغه ایراني لمسوونکي د ایران په پلازمېنه کې د خبرو اترو پر مهال ورته د درې کسانو نومونه اخیستي دي.
په دې نومونو کې پر ټرمپ سربېره د هغه وخت( ۲۰۲۴ ) د ولسمشر جو بایډن او نیکي هیلي نومونه یاد شوي دي.
د مرچنټ محاکمه تېره اوونۍ؛ مخکې له دې، چې ټرمپ پر ایران د اسرائیلو پر ملاتړ د برید امر وکړي او ستر رهبر علي خامنهیي او نور لوړ پوړي چارواکي ووژي؛ ترسره شوې ده.
ټرمپ د یکشنبې پر ورځ له ایبيسي نیوز سره په مرکه کې د امریکا او اسرائیلو د ګډو عملیاتو په اړه، چې خامنهیي وواژلی څرګندونې کړي او د ایران ادعا شوې دسیسې ته یې د نغوتې پر مهال ویلي: «هغه مې مخکې له دې، چې ما ونیسي؛ ونیوه.»
ویل کیږي، چې تهران پر ټرمپ او نورو امریکایي چارواکي د برید تور رد کړی دي.
نړۍ
له منځني ختیځ څخه د امریکایي وګړو د وتلو پرېکړه وشوه
دا امر په داسې حال کې شوی، چې امریکا او اسرائیل پر ایران ګډ بریدونه روان ساتلي دي.
د امریکا بهرنیو چارو وزارت د امریکايي وګړو لپاره یو بیړنی او بېساری امر صادر کړ، چې د منځني ختیځ له هېوادونو څخه دې ووځي.
دا امر په داسې حال کې شوی، چې امریکا او اسرائیل پر ایران ګډ بریدونه روان ساتلي دي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په دې امر کې راغلي؛ امریکایي وګړي باید سمدلاسه د اسرائیلو، سعودي عربستان او متحده عربي اماراتو په ګډون له اړوند هېوادونو څخه په سوداګریزو الوتنو کې ووځي او د حکومت احتمالي تخلیې ته ونهګوري.
چارواکو د دې پریکړې دلیل “جدي امنیتي خطرونه” یاد کړي دي.
د امریکا چارواکو له خپلو اتباعو څخه غوښتي چې د بهرنیو چارو وزارت د بېړني ټیلیفون شمېرې ته زنګ ووهي او د تازه معلوماتو لپاره نوملیکنه وکړي.
شنونکو ويلي، چې د هوايي حریم تړل او د الوتنو لغوه کول کولی شي بحران د ورځو یا اونیو لپاره وغځوي.
ویل کیږي، چې دې بدلونونو په سیمه کې د اوږدمهاله بحران او پراخې بې ثباتۍ اندېښنې راپورته کړې دي.
نړۍ
یوازې ۲۷ سلنه امریکایان پر ایران له بریدونو ملاتړ کوي – نظرپوښتنه
دې نظرپوښتنې، چې د امریکا او اسرائیلو لهخوا پر ایران د بریدونو په لړ کې ترسره شوې؛ وښودله، چې ډېری امریکایان د پوځي ځواک کارولو په اړه زړه نازړه دي. له نیمایي څخه ډېر (۵۶سلنه) ځواب ویونکي پدې باور دي، چې ولسمشر ډونالډ ټرمپ د امریکا د ګټو لپاره د پوځي ځواک کارولو ته ډېر لېواله دی.
د رویټرز/ ایپسوس وروستۍ نظرپوښتنه ښیي؛ یوازې یو پر څلورمه(۲۷سلنه ) امریکایان پر ایران د امریکا له پوځي بریدونو ملاتړ کوي، چې د ایران رهبر یې وواژه. په داسې حال کې، چې ۴۳سلنه یې مخالفت لري او ۲۹سلنې یې اوس هم پرېکړه نده کړې.
دې نظرپوښتنې، چې د امریکا او اسرائیلو لهخوا پر ایران د بریدونو په لړ کې ترسره شوې؛ وښودله، چې ډېری امریکایان د پوځي ځواک کارولو په اړه زړه نازړه دي. له نیمایي څخه ډېر (۵۶سلنه) ځواب ویونکي پدې باور دي، چې ولسمشر ډونالډ ټرمپ د امریکا د ګټو لپاره د پوځي ځواک کارولو ته ډېر لېواله دی.
دا نظر د ډیموکراټانو تر منځ خورا پیاوړی دی او ۸۷سلنه ډیموکراټان دا نظر لري.
جمهوري غوښتونکي اندېښنه لري، چې: د ټرمپ شاوخوا ۴۲سلنه ملاتړو ویلي؛ که چېرې دا عملیات په منځني ختیځ کې د امریکایي سرتېرو د مړینې یا ټپي کېدا لامل شي؛ نو د عملیاتو له دوام ملاتړ به لږ کړي.
د نظرپوښتنې پایلې په داسې حال کې راپورته شوي، چې امریکا او اسرائیلو له زر ډېر ایراني پوځي اهداف پر نښه کړي او په شخړه کې د امریکا د پوځي تلفاتو لومړنی تائید هم شوی دی.
-
تازه خبرونه5 days agoد افغانستان او پاکستان شخړه د حق او باطل له نظره ووینئ – مفتي ندوي
-
نړۍ3 days agoیوه پاکستاني د ایران پر لمسون د ټرمپ د وژلو هڅه کړې – رسنۍ
-
تازه خبرونه4 days agoبیات بنسټ په میدان وردګ کې له لسګونو اړمنو کورنیو سره مرسته وکړه
-
سیمه ییز خبرونه5 days agoپه پاکستان کې پر پراخو غوندو بندیز ولګول شو
-
تازه خبرونه5 days agoیوناما د افغانستان او پاکستان ترمنځ د جګړې بندولو غوښتنه وکړه
-
تازه خبرونه4 days agoد پاکستان خلک د افغانستان د ملکي وګړو له وژنې ملاتړ نهکوي – خلیلزاد
-
سیمه ییز خبرونه4 days agoایرانیان په تهران کې د آیت الله خامنهیي د الوداع مراسم ترسره کوي
-
تازه خبرونه3 days agoیو ټولګډونه پلاوی دې افغانستان ته سفر وکړي – سهیل افریدی
