د امریکا د کانګرس غړې عایشه وهاب ويلي؛ امریکا باید پرته له دې، چې په افغانستان کې کومه ډله واکمنه وي له دې هېواد سره ډیپلوماسي روانه وساتي. د هغې دا څرګندونې له هغې وروسته را پورته شوې، چې د امریکا استازو جرګې په ځانګړیو ټاکنو کې بریالۍ شوه او د دغه هېواد د کانګرس لومړنۍ افغان‌الاصل غړې شوه.

مېرمن وهاب هیله څرګنده کړې، چې مونږ به« هغوی(طالبان) د بشري حقونو، د ښځو د حقونو او مدني حقونو په برخو کې یوې سمې لارې ته سوق کړو.»

مېرمن وهاب ویلي: « امریکا باید ډیپلوماسۍ ته مخه کړي. پرته له دې، چې کومه ډله په واک کې وي، مونږ باید ډیپلوماسي عملي کړو او اړیکې ولرو.»

نوموړې د طالبانو مخالفې ډلې« جنګسالاران » بللي او استدلال کوي، چې د افغانستان ستونزې یوازې تر طالبانو پورې محدودې نه‌دي.

هغه وایي: « بېلابېل جنګسالاران هم شته، چې د واک غوښتونکي دي؛ خو طالبان نه‌دي. زما پر اند هغوی ټول ناکام او بې‌لارې شوي؛ ځکه د هېواد په ګټه کار نه‌کوي، بلکې خپلې شخصي ګټې تعقیبوي.»

د نوموړې ټینګار کړی: «مونږ ولیدل، چې ان د امریکا تر ملاتړ لاندې هم دغو جنګسالارو ډلو په عملي توګه هېواد چور کړ.»

هغې ویلي: افغانستان په وچه کې راګیر هېواد دی؛ د سیمې د بېلابېلو قدرتونو ترمنځ پروت دی او د پام وړ طبیعي سرچینې لري. امریکا باید لږ تر لږه له افغانستان سره د اقتصادي قراردادونو او همکاریو په برخه کې ونډه واخلي.

د یادونې ده، چې عایشه وهاب د کلیفورنیا د ایالتي سنا غړې ده.

په افغانستان کې د امریکا پخواني سفیر رونالډ نیومن ویلي، چې واشنګټن ښايي په راتلونکي کې کابل ته خپل ډیپلوماټیک شتون بېرته ولېږدوي؛ خو ټینګار یې کړی، چې له اسلامي امارت سره هر ډول نوې اړیکه باید«ګام پر ګام» او د دواړو لوریو د عملي اقداماتو پر بنسټ رامنځته شي.

نیومن له«آی۲۴ نیوز» شبکې سره په خبرو کې ویلي، که د اسلامي امارت په سیاستونو کې څرګند بدلونونه رامنځته شي؛ افغانستان ته د امریکا د ډیپلوماټیک حضور بېرته ستنېدل د اټکل وړ ده؛ خو هغه د دې کړنې د ترسره کولو لپاره کومه نېټه ځانګړې کړې نه‌ده.

د نیومن د څرګندونو له مخې؛ د ښځو حقونه او پر ښځو او نجونو لګېدلي محدودیتونه له هغو مسئلو څخه دي، چې له کابل سره د اړیکو د عادي کولو په اړه به د واشنګټن هره پرېکړه له سیاسي فشار سره مخ کړي.

هغه له دې سره-سره ویلي، چې امریکا افغانستان ته د بېرته ستنېدا دلایل لري او واشنګټن اوس هم په ځینو برخو کې لکه؛ د امریکايي وګړو د خوشې کولو او د ترهګرۍ پر وړاندې د مبارزې په مسئلو کې د اسلامي امارت له چارواکو سره عملي اړیکې لري.

دا څرګندونې له هغې وروسته راپورته کېږي، چې د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي له امریکا څخه په کابل کې د سفارت د بېرته پرانیستلو غوښتنه وکړه او په اقتصادي برخو؛ کانونو، بندونو او سړکونو کې پانګونه وکړي.

نیومن د افغانستان د کانونو ظرفیتونو ته په نغوته کې ویلي، چې دغه برخه د امریکايي شرکتونو لپاره بالقوه د پام وړ ده؛ خو ټینګار یې کړی، چې د دا ډول پانګونو د عملي کېدا لپاره تلپاتي امنیت، د قانون حاکمیت او د شرکتونو باور ته اړتیا ده؛ هغه شرایط، چې د ده پر وینا اوس‌مهال برابر نه‌دي.

د امریکا پخواني سفیر همداراز خبرداری ورکړی، چې افغانستان له پامه غورځول د واشنګټن لپاره پایلې لرلی شي او دغه هېواد اوس هم د منځنۍ او جنوبي آسیا پر امنیت اغېز کولی شي.

نیومن د امریکا او افغانستان د راتلونکو اړیکو په اړه وړاندیز کړی، چې هر ډول پرمختګ باید د« واقعي اقدام په بدل کې د واقعي اقدام» پر بنسټ وي. هغه ویلي، چې واشنګټن باید یوازې پر ژمنو یا د سیاستونو د بدلون پر هیلو تکیه ونه‌کړي.

هغه ټینګار کړی، که په کابل کې د امریکا سفارت بېرته پرانیستل کېږي؛ واشنګټن باید د دغه اقدام په بدل کې له کابل څخه مشخص امتیازات او عملي اقدامات ترلاسه کړي.

د روغتیا نړیوالې ټولنې ویلي، چې د ګوزڼ د لومړي ډول د ویروس د څلورو نویو پېښو له ثبتېدا سره په افغانستان کې د ۲۰۲۶ز. کال له پیل راپدېخوا د دې ناروغۍ د تائید شویو پېښو ټول شمېر ۱۹ ته رسېدلی دی.

د روغتیا نړیوالې ټولنې د ختیځې مډیټرانې سیمې د تازه راپور له مخې؛ نوې پېښې په هرات، پکتیکا او کندهار ولایتونو کې ثبت شوې دي.

د هرات په شینډنډ او ادرسکن ولسوالیو کې دوه پېښې ثبت شوې دي. په داسې حال کې، چې د پکتیکا په ډیله او د کندهار په ارغستان ولسوالیو کې هم یوه – یوه نوې پېښه ثبت شوې ده.

د دې ټولنې په راپور کې ویل شوي، چې د روان کال د اګست تر شپاړلسمې د ختیځې مډیټرانې په سیمه کې د ګوزڼ یا پولیو د لومړي ډول ۲۲ پېښې تائید شوې، چې ۱۹ یې په افغانستان او درې نورې په پاکستان کې ثبت شوې دي.

افغانستان په ۲۰۲۵ز.کال کې د ګوزڼ ۲۱ پېښې او پاکستان ۳۱ پېښې ثبت کړې وې.

د چاپېریالي څارنې پایلې هم ښيي، چې په افغانستان او پاکستان کې د ګوزڼ ویروس اوس هم په خپرېدو دی.

د روغتیا نړیوالې ټولنې د راپور له مخې، سږ کال تر دې دمه په افغانستان کې د چاپېریال ۵۸ مثبتې نمونې او په پاکستان کې ۱۱۸ مثبتې نمونې ثبت شوې دي.

افغانستان او پاکستان هغه دوه هېوادونه دي، چې د ګوزڼ وحشي ویروس په کې شتون لري.